HGIS Lublin to serwis zawierający informacje o historii miasta i regionu, który umożliwia wyszukiwanie informacji na temat osób, wydarzeń, miejsc i źródeł. Informacje te prezentowane są na interaktywnych mapach, wykorzystujących historyczne źródła kartograficzne. Serwis dedykujemy naszemu zmarłemu koledze Tadeuszowi Przystojeckiemu.

HGIS Lublin to serwis zawierający informacje o historii miasta i regionu, który umożliwia wyszukiwanie informacji na temat osób, wydarzeń, miejsc i źródeł. Informacje te prezentowane są na interaktywnych mapach, wykorzystujących historyczne źródła kartograficzne. Serwis dedykujemy naszemu zmarłemu koledze Tadeuszowi Przystojeckiemu.

Teatr NN
×Strona tego Wydarzenia wymaga sprawdzenia, niektóre informacje mogą być nieprawidłowe lub może ich brakować.

Początek przesiedlenia Żydów na Majdan Tatarski

Wyznaczono termin przeniesienia na Majdan Tatarski członków Judenratu, Żydowskiej Służby Porządkowej (Ordnungsdienst), kolumn dezynfekcyjnych oraz samodzielnych rzemieślników, wykonujących w swoich domach prace zlecone przez władze niemieckie. Początek przenosin opisała w następujących słowach Anna Bach:

17 kwietnia 1942 r. zaczęły się przenosiny na Majdan Tatarski. Ruszyli wozami i pieszo z tobołkami i węzełkami nie tylko posiadacze "Jotów" ale i ci, którzy Jotów nie mieli.

Moment przesiedlenia tak zapamiętała Ida Gliksztajn-Rapaport:

Był to piątek, dzień 17 kwietnia 1942 r. Jeden z pierwszych dni wiosny, słońce świeciło jasno, ciepły wiosenny wiatr przynosił zapach ziemi wyzwolonej z oków zimy. W sercu budziła się tęsknota, która co rok napełnia dusze ludzkie świeżym pragnieniem szczęścia i życia. Już o świcie wyruszyły pierwsze furmanki, na których piętrzył się nasz dobytek. Później ciągnęły długim sznurem przez ulice Nową, Królewską, Zamojską, za mostem skręcały na Fabryczną i dojechały do bramy getta otoczonego podwójnym drutem kolczastym. Niemcy zapewniali naszych przedstawicieli, że to będzie "Musterghetto", że Żydzi z całej Polski będą nam zazdrościć.

Zezwolenie na osiedlenie otrzymało niewiele ponad 4000 Żydów ale faktycznie w „rejonie zamieszkania”, nazywanym przez Niemców "Musterghetto" (getto wzorcowe), znalazło się między 7000-8000 osób, z czego około 4000 stanowili bezstemplowi, a więc nielegalni. Liczba lokali była zdecydowanie niewspółmierna do potrzeb, a wielu przesiedleńców koczowało gdzie tylko się da. Warunki panujące na terenie getta opisała w następujących słowach Ida Gliksztajn-Rapaport:

[...] Ta część osady, którą myśmy zajeli, mogła pomieścić do 2000 osób. Posiadaczy "jotów" było 4000, a nieuprawnionych do osiedlenia się drugie tyle. Można sobie wyobrazić, jakie Majdan przybrał oblicze już pierwszego dnia. Ludzie zajęli wszystkie strychy, piwniczki, komórki, chlewiki, drwalki [ale to było za mało dla wszystkich] i wielu nocowało pod gołym niebem. Rodziny całe leżały na tobołach na podwórzach, stawiano prowizoryczne piecyki, by ugotować trochę strawy dla dzieci [...].

Od początku przesiedlenia na teren getta przybywali Żydzi z różnych części dystryktu lubelskiego ale również getta warszawskiego, którzy nie posiadali wymaganych dokumentów. Kierowali się złudnymi, jak miało się w niedługim czasie okazać, względami bezpieczeństwa. Nową siedzibę Judenratu ulokowano w nieistniejącym już budynku przy ul. Rolnej 18.