Ośrodek “Brama Grodzka – Teatr NN” we współpracy z Biurem Miejskiego Konserwatora Zabytków w Lublinie zrealizował projekt, w którego ramach powstała opowieść cyfrowa dotycząca rozwoju przestrzennego Lublina. Celem projektu było opracowanie zasobów dziedzictwa kulturowego i udostępnienie ich, oraz umożliwienie ich ponownego wykorzystania do celów popularyzatorskich, edukacyjnych i naukowych.

Ośrodek “Brama Grodzka – Teatr NN” we współpracy z Biurem Miejskiego Konserwatora Zabytków w Lublinie zrealizował projekt, w którego ramach powstała opowieść cyfrowa dotycząca rozwoju przestrzennego Lublina. Celem projektu było opracowanie zasobów dziedzictwa kulturowego i udostępnienie ich, oraz umożliwienie ich ponownego wykorzystania do celów popularyzatorskich, edukacyjnych i naukowych.

Teatr NN

Cyfrowa rekonstrukcja Wielkiej Bóżnicy w Lublinie

Ilustracje i komentarz: Krzysztof Mucha

Model 3D Wielkiej Bożnicy około 1650 roku

Model 3D Wielkiej Bożnicy około 1650 roku
Wielka Bóżnica ok. 1650 r.
Oddano ją do użytku w 1622 r. co zapisano w aktach gminy żydowskiej lubelskiej. W jej skład wchodziły 2 sale męskie, 4 sale żeńskie oraz tzw. szkoła zimowa. Sala męska na parterze, o powierzchni niespełna 400 m2, miała sklepienie wsparte na centralnej podporze i była największą bóżnicą tego typu jaką wybudowano na ziemiach Rzeczypospolitej. Gmach był zbudowany w całości z kamienia wapiennego, pomieszczenia na parterze były przesklepione a dach pokryty gontem. Rekonstrukcja opiera się na opisie gmachu z 1-szej połowy XIX w. , a attyka i dachy pogrążone są wzorowane na podobnych budowlach z przełomu XVI i XVII w.

Model 3D Wielkiej Bożnicy około 1790 roku

Model 3D Wielkiej Bożnicy około 1790 roku
Wielka Bóżnica ok. 1790 r.
Dwa bliźniacze szczyty, górujące nad Podzamczem, po północnej stronie góry zamkowej, zostały uwiecznione na obrazie A. Fietty. Pojawiły się one prawdopodobnie w wyniku przebudowy w drugiej połowie XVII w. Niestety, konstrukcja dachu oraz wieloletnie zaniedbania w konserwacji przyczyniły się do zawalenia się w 1854 r. centralnej podpory w sali głównej na parterze. Decyzją gminy postanowiono stary budynek rozebrać i wybudować nowy, z cegły.

Model 3D Wielkiej Bożnicy około 1862 roku

Model 3D Wielkiej Bożnicy około 1862 roku
Wielka Bóżnica ok. 1862 r.
Nowy budynek, oddany do użytku w 1862 r., posiadał gabaryty zbliżone do bóżnicy z okresu staropolskiego, posiadał również podobny układ pomieszczeń. Sala męska na parterze otrzymała centralną podporę, charakter pierwowzoru utrzymała również sala męska na piętrze. Nowością była dodatkowa sala kobieca na piętrze od strony północnej i wygląd zewnętrzny budowli. W tej formie Wielka Bóżnica, w XX w. zwana Wielką Synagogą, dotrwała do końca swego istnienia. Została wysadzona w powietrze przez Niemców w lecie 1943 r. Podstawą rekonstrukcji były dokumenty znajdujące się w Archiwum Państwowym, w Muzeum Historii Miasta Lublina, oraz zgromadzona dokumentacja fotograficzna.