Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Spotkania z przeszłością Lublina - "Historia żywa"

Spotkania z  przeszłością Lublina - "Historia żywa"

Spotkania z przeszłością Lublina- „Historia żywa”, odbyły się w dniach 9-13 maja 2005 i były pierwszym wydarzeniem edukacyjnym zorganizowanym przez zespól Lubelskiej Trasy Podziemnej. W ramach tego edukacyjno – animacyjnego festiwalu, zorganizowane zostały działania skierowane do młodzieży, wychowawców, nauczycieli, bibliotekarzy, instruktorów domów kultury oraz mieszkańców Lublina, pragnących pogłębić swoją wiedzę o przeszłości miasta.
Zaproszeni goście z różnych ośrodków badawczych w Lublinie, w czasie spotkań, prezentowali wykłady dotyczące wybranych zagadnień związanych z Lublinem, zaś pracownicy Ośrodka prowadzili warsztaty z zakresu historii, historii sztuki, geografii, teatru. Pierwotnie „Spotkania...” miały mieć charakter cykliczny jednak ostatecznie odbyła się tylko jedna edycja festiwalu. Co jednak ciekawe już w tym tym pierwszym działaniu pracowni wyraźnie doszły do głosu cztery główne wątki tematyczne, wokół których do dziś skupiają się „okołopodziemne” działania pracowników trasy. Są to: Obraz „Pożaru Lublina z 1719 r,.” kościół farny św. Michała, Trybunał Koronny (dawny ratusz) oraz legendy lubelskie. Wydarzenie to było też zapowiedzią rozwiązań formalnych kontynuowanych w dalszych działaniach trasy oraz metody praktykowania pamięci, którą pracownicy trasy posługują się do dziś. Praktykowanie poprzez opowieść różnorodną formalnie, realizowaną bądź to w narracji przewodnickiej, bądź formach wykładowo-warsztatowych, czy też w interaktywnych, teatralizowanych działaniach w przestrzeni miejskiej. W ramach wydarzenie poza wspomnianymi warsztatami i wykładami miała miejsce promocja pierwszego wydania książki prof. Jadwigi Kuczyńskiej z Instytutu Historii Sztuki (KUL) poświęconej kościołowi farnemu oraz premiera plenerowej inscenizacji  „Legenda o cudzie krzyża trybunalskiego i czarciej łapie” zrealizowanej przy współpracy z Zespołem Chojzes Klezmorim oraz Teatrem Widzenie. W trakcie trwających kilka dni spotkań młodzież z lubelskich szkół była nie tylko odbiorcą przekazywanych czasie warsztatów treści ale też czynnie uczestniczyła w kreowaniu wydarzenia, prezentując w przestrzeni trasy działanie parateatralne „Baśń lubelska”.

 

Program Spotkań z przeszłością Lublina – „Historia żywa”  
9-13 maja 2005.
 
Poniedziałek, 9 maja 2005 - Rynek Starego Miasta
“Legenda o Cudzie Krzyża Trybunalskiego i czarciej łapie" - widowisko plenerowe zorganizowane we współpracy z Zespołem Chojzes Klezmorim oraz Teatrem Widzenie
 
10 maja, wtorek - Trybunał Koronny
godz. 18.30 - Prezentacja książki prof. Jadwigi Kuczyńskiej “ Kościół farny św. Michała w Lublinie.

Prof. dr hab. Jadwiga Kuczyńska – od 1968 r. związana z Instytutem Historii Sztuki Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Swoje zainteresowania badawcze skupia na polskiej sztuce średniowiecznej, zwłaszcza na rzeźbie kamiennej, rzemiośle artystycznym oraz na zachodnioeuropejskiej sztuce średniowiecza. Jest autorką kilku książek oraz szeregu artykułów z dziedziny historii sztuki. Wielokrotnie uczestniczyła w sesjach mediewistycznych w kraju i za granicą.
Wydarzeniem towarzyszącym promocji  książki  było działanie teatralne w podziemiach pod Trybunałem Koronnym zatytułowane „Baśń lubelska”,  w wykonaniu uczniów lubelskich Gimnazjów nr 9 i 10.
 
11 maja (środa) - Ośrodek “Brama Grodzka - Teatr NN” - Sala Widowiskowa
godz. 10.00 - warsztaty “LokTeatr NN”
Podczas warsztatów uczniowie zapoznają się z zasadami i warunkami zakładania miast w średniowieczu. Próbują własnoręcznie zaprojektować plan takiego miasta (ćwiczenia plastyczne). Poznają mieszkańców oraz ich zajęcia. Nad wszystkim czuwa osobiście król Władysław Łokietek wraz ze swoją małżonką - Jadwigą. Zajęcia są realizowane metodą dramy.
 
godz. 12.00 - wykład “Plany Lublina - obrazy z przeszłości” - mgr Kamil Nieścioruk 

Podczas wykładu przedstawione zostały dawne plany Lublina, poczynając od najstarszego z połowy XVII w., na powojennych kończąc. Celem prezentacji było ukazanie przemian organizmu miejskiego, ich czynników i skutków. Przedstawiona została rola planu jako ważnego materiału historycznego, ukazującego wzajemne związki przestrzenne obiektów tworzących miasto.
Dawne plany stają się szczególnie ciekawe i zaskakujące, gdy prezentują miasto, w którym żyjemy i które znamy. W każdym „obrazie z przeszłości” ukryte są bowiem niespodzianki, które warto odkryć.
 
Mgr Kamil Nieścioruk – geograf, doktorant w Zakładzie Kartografii Instytutu Nauk o Ziemi UMCS.
 
12 maja (czwartek) - Ośrodek “Brama Grodzka - Teatr NN” - Sala Widowiskowa
godz. 10.00 - warsztaty “Jakie apokalipsy śnią się smokom, orłom...? Kaplica Świętej Trójcy w Lublinie” - mgr Ewa Grochowska - Ośrodek “Brama Grodzka - Teatr NN”.
Zajęcia adresowane do uczniów starszych klas szkół podstawowych, gimnazjów i liceów (w zależności od wieku uczniom proponowany jest jeden z trzech wariantów warsztatu). Wspólna praca prowadzącego i uczniów polega na rodzaju zabawy - zgadywanki, dla której materiałem są malowidła ścienne w Kaplicy Trójcy na Zamku Lubelskim. Uczniowie uczą się szukać skojarzeń w znanych sobie źródłach kultury polskiej i europejskiej, np. w Biblii, zapoznają się z metodami badawczymi kilku nauk: historii, historii sztuki czy religioznawstwa, maja okazję zagłębić się w tajniki historycznych technik malarskich i znaleźć odpowiedź na pytanie, kim są muzycy przedstawieni na jednym z fresków w Kaplicy i dlaczego nie możemy zobaczyć twarzy aniołów.
 
godz. 12.00 - wykład “Lublin między Wschodem a Zachodem - sztuka sakralna prawosławia i katolicyzmu” - mgr inż. Natalia Przesmycka - Wydział Budownictwa i Architektury Politechniki Lubelskiej.
Wykład mający na celu przybliżenie podstawowych pojęć i charakterystycznych cech architektury i sztuki prawosławia, prezentację przykładów najpiękniejszych świątyń, wnętrz oraz zasad ich tworzenia. Omówione zostały zachowane i historyczne budowle Kościoła Wschodniego w Lublinie, ich dzieje i wpływ na krajobraz kulturowy naszego miasta. Ukazane też zostały różnice i podobieństwa między architekturą świątyni prawosławnej i katolickiej.

Mgr inż. Natalia Przesmycka – architekt, pracownik Politechniki Lubelskiej, doktorantka na Wydziale Architektury Politechniki Wrocławskiej.
 
13 maja (piątek) - Ośrodek “Brama Grodzka - Teatr NN” - Sala Widowiskowa
godz. 10.00 - warsztaty “Pożar Miasta Lublina - czytanie obrazu” - mgr Ewa Grochowska
W jednej z bocznych kaplic Bazyliki Ojców Dominikanów w Lublinie znajduje się niezwykły obraz pt. “Pożar miasta Lublina”, przedstawiający procesję z relikwiami drzewa Krzyża Świętego w 1719 roku, podczas której, jak dowiadujemy się z podpisu uczynionego ręką autora obrazu poznana została przecudowna Krzyża Świętego protekcja, z osobliwej prowidencji boskiej doznana...
Proponowane uczniom liceów i starszych klas gimnazjów zajęcia warsztatowe, których tematem jest “czytanie obrazu” nawiązują zarówno do historii, układu przestrzennego i klimatu religijnego Lublina w początkach XVIII wieku, jak i osobliwości zawartych w warstwach semantycznej, formalnej i artystycznej dzieła. Ważnym momentem wspólnej pracy jest próba umieszczenia obrazu w kontekście współczesności podczas wnikliwej analizy środków wyrazu i języka artystycznego, a także prób wejścia w głąb wyobraźni autora malowidła. Praca w grupach, zakończona wspólna refleksją nad zaproponowanymi przez poszczególne grupy interpretacjami “warstw” dzieła ma również prowadzić do zapoznania się z podstawowa terminologią z dziedziny ikonologii.
 
godz. 12.00 - wykład “Architektura - sztuka kształtowania przestrzeni. Najpiękniejsze budowle Lublina” - dr Roman Zwierzchowski 
Podczas prezentacji poświęconej głównym zabytkom architektonicznym dawnego Lublina przedstawione zostały jego najważniejsze obiekty zabytkowe: kościoły, zamek, bramy miejskie, ratusz i wieże wyznaczające akcenty i dominanty w sylwecie dawnego miasta – na przykładzie wybranych historycznych panoram Lublina. Poruszone zostały również: problem wpływu pożarów na kształt dawnego miasta, rola murów i obwarowań, charakterystyka zabudowy miejskiej.
 
Dr Roman Zwierzchowski – historyk sztuki, pracownik Regionalnego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków w Lublinie.

 

 

Słowa kluczowe