Chcemy w tej gazecie wskrzesić i pokazać „ducha wolności”, jaki panował w Lublinie przez ostatnich 100 lat. To dzięki niemu wielu młodych ludzi tu mieszkających „miało parę” i „ciśnienie” do angażowania się w ważne sprawy, ale też realizowania swoich marzeń i zmieniania świata.

 

Chcemy w tej gazecie wskrzesić i pokazać „ducha wolności”, jaki panował w Lublinie przez ostatnich 100 lat. To dzięki niemu wielu młodych ludzi tu mieszkających „miało parę” i „ciśnienie” do angażowania się w ważne sprawy, ale też realizowania swoich marzeń i zmieniania świata.

 

Teatr NN
Oddać dokładnie wszystko, co przecierpieliśmy

Oddać dokładnie wszystko, co przecierpieliśmy

Przed wybuchem II wojny światowej mieszkała przy ul. Niecałej. Potem w gettcie na Podzamczu i Majdanie Tatarskim. Na aryjską stronę przedostała się razem z małą córeczką. Dziś spisane przez Idę Gliksztejn wspomnienia są jednym z najważniejszych świadectw o losie lubelskich Żydów.

Joanna Zętar

Czytaj więcej

Starówka czy Dineyland

Starówka czy Dineyland

Dla kogoś, kto przychodził raz, dwa to mogło być nawet romantyczne, że jest się w ruinie. Graliśmy przedstawienia i na scenę padał nam deszcz. Połowy dachu nie było. O godz. 15 Stare Miasto pustoszało. Strach było tamtędy przejść.

Małgorzata Domagała, Joanna Zętar

Czytaj więcej

Osiedla powojenne

Osiedla powojenne

Po II wojnie światowej nastąpił bardzo gwałtowny wzrost liczby mieszkańców Lublina. W latach 1955-1965 ze 130 tys. do 204 tys., czyli o 56 proc. Było to spowodowane przede wszystkim budową nowych zakładów przemysłowych i realizacją planu 6-letniego. Konsekwencją tej sytuacji była konieczność inwestycji mieszkaniowych.

Czytaj więcej

Osiedla przedwojenne

Osiedla przedwojenne

Walkę z fatalnymi warunkami mieszkaniowymi w dwudziestoleciu międzywojennym miały ułatwiać m.in. nowe przepisy, uchwalane w latach 1918-1926, które stały się podstawą do kształtowania przestrzeni i budownictwa mieszkaniowego.

Czytaj więcej

Kalinowszczyzna

Kalinowszczyzna

Dzielnicę mieszkaniową na terenie Kalinowszczyzny formują cztery osiedla Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej „Motor” budowane od 1969 roku. Ich układ wynika z koncepcji urbanistycznej, której generalnym założeniem była bezkolizyjność ruchu kołowego i pieszego. Układ głównych ulic opiera się na dwóch krzyżujących się ulicach: Lwowskiej (dawniej Bieruta) oraz Andersa (dawniej Lenina), a także ciągu pieszego przebiegającego w wąwozie. Przy skrzyżowaniu głównych dróg zostało zaprojektowane centrum dzielnicy. Autorami projektu są architekci: Jerzy Androsiuk, Stanisław Fijałkowski, Janusz Makowiecki, Rita i Stanisław Nowakowscy.

Czytaj więcej

Osiedla Lublina - Joanna Zętar

Osiedla Lublina - Joanna Zętar

W okresie międzywojennym, szczególnie w okresie od 1921 do 1931 roku, nastąpił gwałtowny wzrost liczby mieszkańców Lublina. Populacja wzrosła o ponad 17 tys. osób, czyli o 19 proc. Do Lublina przyciągała praca, a poza tym do miasta włączone zostały okoliczne wsie.

Joanna Zętar

Czytaj więcej

Aleja Tysiąclecia

Aleja Tysiąclecia

Arteria komunikacyjna z lat 50. XX wieku. Pierwotnie zwana trasą W-Z, której pierwsza koncepcja została opracowana w 1951 roku.

Joanna Zętar

Czytaj więcej

Szeroka na trzy kadry

Szeroka na trzy kadry

Dzielnica żydowska zaczynała się bezpośrednio za Bramą Grodzką. Pierwsi osadnicy żydowscy pojawili się w Lublinie na przełomie XV i XVI wieku i na mocy przywileju królewskiego zamieszkali wokół wzgórza, na którym znajdował się Zamek. W przeciągu wieków dzielnica rozrosła się, a znaczenie Podzamcza na mapie żydowskiej Polski było bardzo duże.

Joanna Zętar

Czytaj więcej

Krakowskie Przedmieście [8] - Na przechodniów polowali lajkarze

Krakowskie Przedmieście [8] - Na przechodniów polowali lajkarze

Świąteczne spacery po Lublinie były jednym z elementów atmosfery przedwojennego miasta. Najczęściej odbywały się w niedziele i wiodły od Bramy Krakowskiej do Ogrodu Saskiego i z powrotem. Lublinianie wyruszali na przechadzki zwykle po niedzielnej mszy, ale bywali na nich wszyscy mieszkańcy, bez względu na wyznanie, narodowość, wiek i wykonywany zawód. Rytuał przechadzek znamy dziś dzięki wspomnieniom, a także dzięki zdjęciom, ponieważ często świątecznemu spacerowi towarzyszyło fotografowanie się. Zdjęcia wykonywali uliczni fotografowie zwani „lajkarzami”. Ich nazwa wzięła się od producenta aparatów – firmy Leica.

tekst: Joanna Zętar, wybór historii mówionych: Wioletta Wejman

Czytaj więcej

Fotografowie i poetka. Lublin Hartwigów

Fotografowie i poetka. Lublin Hartwigów

Edward Hartwig był jednym z najwybitniejszych polskich artystów fotografików. W Lublinie stawiał swoje pierwsze zawodowe kroki. Jego siostra, Julia Hartwig, to jedna z najbardziej uznanych współczesnych polskich poetek. Na mapie Lublina znajdziemy wiele miejsc związanych z tą rodziną.

Joanna Zętar

 

Czytaj więcej

Miasto z konkursu. Jak zaplanowano nowoczesny Lublin?

Miasto z konkursu. Jak zaplanowano nowoczesny Lublin?

W latach 20. i 30. władze miasta pracowały nad przestrzenną strategią, która miał dać odpowiedź, jak powinien rozwijać się Lublin. Jednym z pomysłów były linie tramwajowe. W efekcie powstał „Plan wielkiego miasta Lublina”. Ile udało się z niego zrealizować?

Po odzyskaniu niepodległości i ukonstytuowaniu się urzędów rozpoczęto w wielu miastach prace, mające na celu uporządkowanie przestrzeni. Prawo wręcz nakładało na nie takie obowiązki. Jednym z najważniejszych dokumentów uchwalonych w tym okresie była „Ustawa o rozbudowie miast” z 1925 roku, służąca między innymi zapobieganiu brakowi mieszkań, który był ogromną bolączką II Rzeczypospolitej.

Natalia Przesmycka, Joanna Zętar

 

Czytaj więcej

Słowa kluczowe