Opowiedzenie 100 lat historii miasta niemożliwe jest bez opowiedzenia historii pokoleń jego mieszkańców. Prezentowany portal jest miejscem, gdzie oddajemy im głos – to ich rodzinne zbiory ikonograficzne, przekazywane z pokolenia na pokolenie opowieści oraz własne wspomnienia tworzą najpełniejszy obraz Lublina.

Wszystko to pozwala tworzyć rodzaj otwartego kalendarium ostatniego stulecia dziejów miasta, które uzupełniamy ciągle o nowe historie, fotografie, wspomnienia czy wydarzenia. Zgromadzony i zaprezentowany materiał, to niepowtarzalny zbiór materialnego i niematerialnego dziedzictwa historyczno-kulturowego Lublina. Tu wielkie wydarzenia historyczne splatają się z mikrohistoriami rodzin czy losami pojedynczych ludzi, tworząc żywa tkankę miasta.

Nie zamykajmy tej wielkiej księgi miasta, lecz starajmy się wspólnie, poprzez dzielenie się wspomnieniami i zbiorami z domowych archiwów zapisać jej kolejne karty.  

Opowiedzenie 100 lat historii miasta niemożliwe jest bez opowiedzenia historii pokoleń jego mieszkańców. Prezentowany portal jest miejscem, gdzie oddajemy im głos – to ich rodzinne zbiory ikonograficzne, przekazywane z pokolenia na pokolenie opowieści oraz własne wspomnienia tworzą najpełniejszy obraz Lublina.

Wszystko to pozwala tworzyć rodzaj otwartego kalendarium ostatniego stulecia dziejów miasta, które uzupełniamy ciągle o nowe historie, fotografie, wspomnienia czy wydarzenia. Zgromadzony i zaprezentowany materiał, to niepowtarzalny zbiór materialnego i niematerialnego dziedzictwa historyczno-kulturowego Lublina. Tu wielkie wydarzenia historyczne splatają się z mikrohistoriami rodzin czy losami pojedynczych ludzi, tworząc żywa tkankę miasta.

Nie zamykajmy tej wielkiej księgi miasta, lecz starajmy się wspólnie, poprzez dzielenie się wspomnieniami i zbiorami z domowych archiwów zapisać jej kolejne karty.  

Kolekcja Wojciecha Koziejowskiego

Wojciech Koziejowski urodził się 2 maja 1943 roku w Osmolicach. Jako historyk sztuki (absolwent KUL) prowadził badania reliktów pierwotnego założenia grodowego Zawichostu i Starego Miasta w Lublinie. W latach 1983–1985 pełnił funkcję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Tarnobrzegu. W Latach 1999–2001 pracował jako wicedyrektor Muzeum Wsi Lubelskiej. Kolekcja fotografii rodzinnych Wojciecha Koziejowskiego zawiera zdjęcia rodzinne, w głównej mierze należące do Józefa Koziejowskiego (ojca Wojciecha). Fotografie prezentują ujęcia, dla których tłem jest przestrzeń ulic Lublina, na których dostrzec możemy często nieistniejące już budynki lub sztandarowe zabytki znacznie przebudowane po wojnie.

Defilada Armii Ludowej
Defilada Armii Ludowej na Krakowskim Przedmieściu w Lublinie

 

Rodzina

 

Przez pierwsze dwa lata od urodzenia, Wojciech Koziejowski mieszkał w Osmolicach razem z rodzicami Józefem i Danutą oraz dziadkami ze strony matki – Wacławem Truchlińskim i Cecylią Truchlińską (córką Wilhelma Fryderyka Riedla – malarza, który konserwował freski w katedrze lubelskiej i w kościele w Opolu Lubelskim). Wacław Truchliński ukończył szkołę w Dublanach i był specjalistą w zakresie gorzelnictwa. Na początku XX wieku aż do wojny pracował w gorzelni u hrabiego Stadnickiego i członkiem właśnie tego urzędu ziemskiego w Osmolicach. Rodzina była w dobrych kontaktach z hrabiostwem. Dzięki temu córka Truchlińskich otrzymała dobre wykształcenie. Danuta po skończeniu szkoły powszechnej została zapisana przez rodziców do Gimnazjum Wacławy Arciszowej w Lublinie. Podczas nauki poznała Józefa Koziejowskiego, którego poślubiła.

 

 

[…] była taką można powiedzieć pupilką hrabiny świętej pamięci Stadnickiej, która dzieci nie miała, więc z Danusi zrobiła sobie taką córkę można powiedzieć. Uczyła ją szkoliła, uczyła ją francuskiego, mama perfekt francuski znała. Całe lata, bo tam przecież mieszkała mama, a mieszkała tuż przy pałacu prawda w Rządcówce. Hrabina nauczyła mamę masę tak zwanych rotek francuskich... robótek, to znaczy głównie te bereszki, hafty francuskie i tak dalej. Mama to perfekcyjnie robiła i to było właśnie jakby efektem jej takiego przebywania przy hrabinie Stadnickiej. Potem mama prowadziła bibliotekę, bo tam była piękna biblioteka w pałacu i hrabiom zależało na tym, żeby ludzie, którzy światli byli korzystali z księgozbioru. Te książki jednak były udostępniane tam mieszkańcom Osmolic.

Wojciech Koziejowski – fragment relacji świadka historii

 

Józef Koziejowski i inni pracownicy Lubelskiego Urzędu Wojewódzkiego
Józef Koziejowski i inni pracownicy Lubelskiego Urzędu Wojewódzkiego

 

Józef Koziejowski

 

Józef Koziejowski urodził się w Kurowie pod Dęblinem. Był synem Franciszka Koziejowskiego i Joanny z Bolesławskich. Miał czworo rodzeństwa: Stanisława, Jana, Teodozję i Eugenię. Józef Koziejowski ukończył liceum im. Stanisława Staszica w Lublinie. W okresie międzywojennym zaczął studia w Wilnie na Akademii Medycznej, jednak z powodów ekonomicznych przerwał naukę. W późniejszych latach dostał się na ówczesny Uniwersytet Lubelski (obecny KUL), na którym ukończył studia na Wydziale Prawa i Administracji. Po zakończeniu studiów otrzymał posadę wicestarosty w Puławach i pełnił tę funkcję do wojny. Po zajęciu starostwa przez Niemców Józef Koziejowski uciekł do Osmolic i do końca wojny ukrywał się działając w partyzantce pod pseudonimem „Brzoza”.

 

Historia mojego ojca Józefa Koziejowskiego - Wojciech Koziejowski [WIDEO]

 

 

Wieża ciśnień przy placu Wolności
Wieża ciśnień przy placu Wolności

 

 

Defilada Armii Ludowej
Defilada Armii Ludowej

 

Wyzwolenie

 

W latach powojennych Józef Koziejowski przez krótki czas działał w PKWN. Pracę zakończył z powodów politycznych (odmówił wygłoszenia antykatolickiego odczytu). Przez kilka kolejnych lat był bezrobotny i utrzymywał siebie i rodzinę zajmując się amatorsko fotografią.

 

[…] jeździł po wsiach i robił zdjęcia ojciec. Miał aparat Kodaka firmy Retino. […] nie zawsze te pieniądze były, bo ojciec nie raz zrobił i cały film 36 klatek, potem siedział po nocy powiedzmy w łazience miał tą ciemnie prawda, to fotograf wie, o co chodzi. Te zdjęcia robił jeździł, ale to chłopi też nie mieli pieniędzy, a to jajek dali coś za zdjęcie […]

Wojciech Koziejowski – fragment relacji świadka histori

 

Na 22 lipca 1954 roku Podzamcze już było zabudowane - Wojciech Koziejowski [WIDEO]

 

Tłum pod pomnikiem Unii Lubelskiej
Tłum pod pomnikiem Unii Lubelskiej

 

Kolekcja fotografii

 

Kolekcja fotografii rodzinnych Wojciecha Koziejowskiego prezentuje ujęcia, dla których tłem jest przestrzeń ulic Lublina, na których dostrzec możemy często nieistniejące już budynki (na przykład Wieżę Ciśnień) lub sztandarowe zabytki znacznie przebudowane po wojnie. Przykładem takiego obiektu jest katedra lubelska, która na fotografii z kolekcji Wojciecha Koziejowskiego uchwyconą jest jeszcze przed jej przebudową, w ramach której czterokolumnowy portyk zastąpiono portykiem o sześciu podporach. Jedno ze zdjęć przedstawia zgromadzenie pod pomnikiem Unii Lubelskiej, na Placu Litewskim. W tle widoczny jest Hotel Europa z widocznymi jeszcze zniszczeniami powstałymi wskutek działań wojennych z lipca 1944 roku (uszkodzony został narożnik budynku i oficyna w podwórzu).

 

 

Kolekcja zawiera również kilka ujęć Bramy Krakowskiej posiadającej jeszcze charakterystyczny balkon biegnący pod zegarem, dookoła wieży. Uważni obserwatorzy w przedbramiu, nad łukiem bramowym, dostrzegą okna należące do wnętrz mieszkalnych znajdujących się w bramie do rozpoczęcia prac konserwatorskich ok. 1954 roku, podczas których zlikwidowano mieszkania i skuto tynki widoczne jeszcze na starych fotografiach ukazujących zabytek. Fotografie dokumentują XX-wieczną modę i wyróżniające się na jej tle mundurki uczniów lubelskich szkół, między innymi uczennic szkoły Wacławy Arciszewskiej tzw. Arciszanek.

 

Architektura musiała się zmienić - Wojciech Koziejowski [WIDEO]

 

 

Józef Koziejowski w mieszkaniu na osiedlu Kruczkowskiewgo
Józef Koziejowski w mieszkaniu na osiedlu Kruczkowskiewgo

 

 

 

Wojciech Koziejowski (ur. 1943 r.)

(kliknij w zdjęcie, aby wyświetlić stronę świadka historii)