Opowiedzenie 100 lat historii miasta niemożliwe jest bez opowiedzenia historii pokoleń jego mieszkańców. Prezentowany portal jest miejscem, gdzie oddajemy im głos – to ich rodzinne zbiory ikonograficzne, przekazywane z pokolenia na pokolenie opowieści oraz własne wspomnienia tworzą najpełniejszy obraz Lublina.

Wszystko to pozwala tworzyć rodzaj otwartego kalendarium ostatniego stulecia dziejów miasta, które uzupełniamy ciągle o nowe historie, fotografie, wspomnienia czy wydarzenia. Zgromadzony i zaprezentowany materiał, to niepowtarzalny zbiór materialnego i niematerialnego dziedzictwa historyczno-kulturowego Lublina. Tu wielkie wydarzenia historyczne splatają się z mikrohistoriami rodzin czy losami pojedynczych ludzi, tworząc żywa tkankę miasta.

Nie zamykajmy tej wielkiej księgi miasta, lecz starajmy się wspólnie, poprzez dzielenie się wspomnieniami i zbiorami z domowych archiwów zapisać jej kolejne karty.  

Opowiedzenie 100 lat historii miasta niemożliwe jest bez opowiedzenia historii pokoleń jego mieszkańców. Prezentowany portal jest miejscem, gdzie oddajemy im głos – to ich rodzinne zbiory ikonograficzne, przekazywane z pokolenia na pokolenie opowieści oraz własne wspomnienia tworzą najpełniejszy obraz Lublina.

Wszystko to pozwala tworzyć rodzaj otwartego kalendarium ostatniego stulecia dziejów miasta, które uzupełniamy ciągle o nowe historie, fotografie, wspomnienia czy wydarzenia. Zgromadzony i zaprezentowany materiał, to niepowtarzalny zbiór materialnego i niematerialnego dziedzictwa historyczno-kulturowego Lublina. Tu wielkie wydarzenia historyczne splatają się z mikrohistoriami rodzin czy losami pojedynczych ludzi, tworząc żywa tkankę miasta.

Nie zamykajmy tej wielkiej księgi miasta, lecz starajmy się wspólnie, poprzez dzielenie się wspomnieniami i zbiorami z domowych archiwów zapisać jej kolejne karty.  

Kolekcja Leokadii Dąbczak

Leokadia Dąbczak, córka Janiny i Władysława Gierszonów, urodziła się w 1931 roku, miejscowości Podwysokie na Zamojszczyźnie. Wychowała się we wsi Wysokie, z której pochodził jej ojciec – Władysław Gierszon. Kolekcja zawiera zdjęcia Lublina z czasów przed II wojną światową i po wojnie. Fotografie przedwojenne wykonał fotograf-amator o nazwisku Dadan – pracownik poczty i znajomy państwa Dąbczaków. Zdjęcia późniejsze są materiałami związków zawodowych, które trafiły do Wojewódzkiego Ośrodka Matki i Dziecka, w którym pracowała pani Leokadia Dąbczak.

Grupa przyjaciół przed pomnikiem Wdzięczności
Grupa przyjaciół przed pomnikiem Wdzięczności (Autor: nieznany)

 

Leokadia Dąbczak

 

Uczęszczała do szkoły podstawowej w Skierbieszowie, w której ukończyła 7 klas. Następnie rodzice zapisali ją do liceum w Zamościu (zlokalizowanym w gmachu Akademii Zamojskiej), jednak ostatecznie wyprosiła przeniesienie do gimnazjum krawieckiego umiejscowionego nieopodal. Po ukończeniu szkoły przeniosła się do Lublina. W Lublinie pracowała i uczyła się w gimnazjum Tadeusza Kościuszki dla pracujących, w którym poznała przyszłego męża. Pracowała w Zakładach Jajczarsko – Drobiarskich, w redakcji „Sztandaru Ludu”, w Wojewódzkim Ośrodku Matki i Dziecka przy ulicy Dymitrowa [obecnie ulica Radziwiłłowska]. Z mężem przeżyła 63 lata i doczekała się dwójki dzieci. W latach 40. XX wieku Leokadia Dąbczak mieszkała najpierw na Starym Mieście, przy ulicy Grodzkiej.

 

Władysław Gierszon wraz z bratem Michałem oraz Bronisławem Gierszonem i przyjaciółmi
Władysław Gierszon wraz z bratem Michałem oraz Bronisławem Gierszonem i przyjaciółmi

 

„Tam była cała masa fotografii” - Leokadia Dąbczak - fragment relacji świadka historii

 

Panorama Starego Miasta w Lublinie
Panorama Starego Miasta w Lublinie

 

 

Jak wyglądało Stare Miasto? Na Złotej, tam gdzieś na końcu, to jeszcze kupa gruzu leżała. Tam przy którejś kamienicy, jak się szło do Dominikanów, to po lewej stronie. Które okna były powybijane, to już nie pamiętam. Wiem, że była taka piekarenka malutka, jak się tylko z Grodzkiej wychodziło. Tam chodziłyśmy po bułki. A Złota 1, to była kamienica państwa Księżyckich. U państwa Księżyckich mieszkała moja koleżanka o rok starsza, rok wyżej chodziła do naszej szkoły w Lublinie.

Leokadia Dąbczak - fragment relacji świadka historii

 

 

 

Zdjęcie przy warsztacie szewskim - Leokadia Dąbczak - fragment relacji świadka historii

 

Widok na aleje Racławickie z ogrodzenia Ogrodu Saskiego
Widok na aleje Racławickie z ogrodzenia Ogrodu Saskiego

 

 

O kolekcji


Kolekcja zawiera zdjęcia Lublina z czasów przed II wojną światową i lat powojennych. Fotografie przedwojenne wykonał fotograf-amator o nazwisku Dadan – pracownik poczty i znajomy państwa Dąbczaków. Zdjęcia późniejsze są materiałami związków zawodowych, które trafiły do Wojewódzkiego Ośrodka Matki i Dziecka, w którym pracowała pani Leokadia Dąbczak. Niestety duża część z nich przepadła.

 

Fotograf Dadan - Leokadia Dąbczak - fragment relacji świadka historii

 

 

Kiedy jeszcze pracowałam na Dymitrowa, jak był ten Ośrodek Matki i Dziecka, to niedopilnowałam sprawy. A dzisiaj, by się to przydało, bo tam była cała masa fotografii, bo to było chyba dziesięciolecie Polski Ludowej, i była cała masa zdjęć, takich profesjonalnych, bo u nas była taka komórka fotograficzna. No i te wszystkie zdjęcia były na strychu. Później, jak myśmy się przeprowadzali, to każdy co chciał, to sobie wziął. Ja też sobie wzięłam trochę tych zdjęć. Był taki pan, który przy bramie w Ogrodzie Saskim sprzedawał zawsze balony, i takie zdjęcie właśnie tam było.

Leokadia Dąbczak - fragment relacji świadka historii

 

 

Uczestnicy pochodu pierwszomajowego
Uczestnicy pochodu pierwszomajowego

Zmiany

 

Fotografie z kolekcji wyraźnie obrazują jak dużą metamorfozę przeszedł Lublin. Najlepiej widać to na zdjęciach dokumentujących okolice Alei Racławickich, na których widzimy znane obiekty, takie jak kościół garnizonowy czy kościół uniwersytecki KUL, w całkowicie odmiennym od dzisiejszego otoczeniu niezabudowanych jeszcze przestrzeni.

 

Był nakaz uczestnictwa w pochodach - Leokadia Dąbczak - fragment relacji świadka historii

 

 

Leokadia Dąbczak (1931- )

(Kliknij w zdjęcie, aby wyświetlić stronę świadka historii)