Opowiedzenie 100 lat historii miasta niemożliwe jest bez opowiedzenia historii pokoleń jego mieszkańców. Prezentowany portal jest miejscem, gdzie oddajemy im głos – to ich rodzinne zbiory ikonograficzne, przekazywane z pokolenia na pokolenie opowieści oraz własne wspomnienia tworzą najpełniejszy obraz Lublina.

Wszystko to pozwala tworzyć rodzaj otwartego kalendarium ostatniego stulecia dziejów miasta, które uzupełniamy ciągle o nowe historie, fotografie, wspomnienia czy wydarzenia. Zgromadzony i zaprezentowany materiał, to niepowtarzalny zbiór materialnego i niematerialnego dziedzictwa historyczno-kulturowego Lublina. Tu wielkie wydarzenia historyczne splatają się z mikrohistoriami rodzin czy losami pojedynczych ludzi, tworząc żywa tkankę miasta.

Nie zamykajmy tej wielkiej księgi miasta, lecz starajmy się wspólnie, poprzez dzielenie się wspomnieniami i zbiorami z domowych archiwów zapisać jej kolejne karty.  

Opowiedzenie 100 lat historii miasta niemożliwe jest bez opowiedzenia historii pokoleń jego mieszkańców. Prezentowany portal jest miejscem, gdzie oddajemy im głos – to ich rodzinne zbiory ikonograficzne, przekazywane z pokolenia na pokolenie opowieści oraz własne wspomnienia tworzą najpełniejszy obraz Lublina.

Wszystko to pozwala tworzyć rodzaj otwartego kalendarium ostatniego stulecia dziejów miasta, które uzupełniamy ciągle o nowe historie, fotografie, wspomnienia czy wydarzenia. Zgromadzony i zaprezentowany materiał, to niepowtarzalny zbiór materialnego i niematerialnego dziedzictwa historyczno-kulturowego Lublina. Tu wielkie wydarzenia historyczne splatają się z mikrohistoriami rodzin czy losami pojedynczych ludzi, tworząc żywa tkankę miasta.

Nie zamykajmy tej wielkiej księgi miasta, lecz starajmy się wspólnie, poprzez dzielenie się wspomnieniami i zbiorami z domowych archiwów zapisać jej kolejne karty.  

Kolekcja Haliny Nowakowskiej

Halina Nowakowska (z domu Ignaszewska) urodziła się 13 kwietnia 1938 w Lublinie. Jej rodzicami byli Stanisław Ignaszewski z Lublina i Janina Ignaszewska (z domu Nowak), pochodząca z Bychawy. W rodzinnej kolekcji fotografii znajdziemy przede wszystkim zdjęcia wykonane podczas spacerów państwa Ignaszewskich po Krakowskim Przedmieściu ukazujące zmiany jakim uległa ulica na przestrzeni czasu – dokumentujące nieistniejące już kamienice. W przekazanych zbiorach znajdziemy szczególnie cenne ujęcie wnętrza salonu z lat 30. XX wieku, oraz materiały ukazujące ówczesną modę.

Mieszkanie rodziny Ignaszewskich
Mieszkanie rodziny Ignaszewskich (Autor: nieznany)

 

Halina Nowakowska

 

Halina Nowakowska uczęszczała do żeńskiej szkoły podstawowej prowadzonej przez urszulanki, następnie po zamknięciu placówki, została przeniesiona do koedukacyjnej szkoły mieszczącej się przy skrzyżowaniu ulic Skłodowskiej i Lipowej (obecnie V Liceum Ogólnokształcące im. M. Skłodowskiej-Curie). Następnie rozpoczęła naukę w Zespole Szkół Budowlano-Drogowych po ukończeniu której podjęła pracę w Centralnym Biurze Studiów i Projektów Wodno-Melioracyjnych prowadzonym przez Jerzego Kisyńskiego zlokalizowanym w kamienicy przy ulicy Lubartowskiej. Następnie Halina Nowakowska pracowała w Miejskiej Pracowni Geodezyjnej (przy skrzyżowaniu ulicy Wieniawskiej i Krakowskiego Przedmieścia), później jako sekretarka w Szkole Podstawowej nr 29 im. A. Mickiewicza w Lublinie. W roku 2012 przeprowadziła się do Szwecji.

 

 

 

Historia rodzinna
 

Stanisław Ignaszewski (ojciec Heleny Nowakowskiej) uczęszczał do szkoły podstawowej w Lublinie, potem do męskiej szkoły im. Batorego, przy ulicy Powiatowej (obecnie Ewangelicka). Po ukończeniu szkoły pracował w banku na ulicy Namiestnikowskiej (obecnie Narutowicza). Brał czynny udział w wojnie w 1918. Następnie został zatrudniony w kancelarii wojskowej i w roku 1921 lub 1922 został demobilizowany. Pracował w Komunalnej Kasie Oszczędności, później w Banku Narodowym w Lublinie. Janina Ignaszewska skończyła szkołę Arciszowej (na rogu Narutowicza i Kapucyńskiej). W 1934 roku zaczęła pracować w banku, w którym poznała Stanisława Ignaszewskiego.

Wojna zastała rodzinę w mieszkaniu przy ulicy Kapucyńskiej. W wyniku bombardowania Krakowskiego Przedmieścia rodzina została bez mieszkania i przebywała czasowo w ogrodzie sióstr Urszulanek, następnie w mieszkaniu znajomych na ulicy Okopowej. Ostatecznie zamieszkała na ulicy Górnej.

 

Nastąpił rzeczywiście wybuch, wpadła bomba, najpierw na Krakowskim Przedmieściu zostały budynki zbombardowane między… Później zaczęli bombardować dalsze ulice. Zawaliło się pół banku tego, przysypało nas w tej piwnicy, było czarno, ciemno, przecież nie było światła, nie było nic… Sadzy się narobiło, ludzie byli brudni okropnie no i zrozpaczeni. Bo jak z tego zawaliska wyjść. No, było kilku mężczyzn i wybierali ten gruz. Wybierali ten gruz, zrobili takie wąskie, okrągłe, no nie okrągłe, wyjście, udało im się, to były cegły, druty wystawały. Tak że nie było to takie jakieś luksusowe wyjście. Wszyscy… kto… kto mógł to się przeciskał przez te wejście i uciekał. Mama błagała, mówiła: „Ludzie, pomóżcie mi, te dwoje dzieci…”.

Halina Nowakowska – fragment relacji świadka historii

 

Rodzina Ignaszewskich – Halina Nowakowska – fragment relacji świadka historii

 

 

 

Charakterystyka kolekcji

 

W kolekcji znajdziemy przede wszystkim zdjęcia wykonane podczas rodzinnych spacerów państwa Ignaszewskich po Krakowskim Przedmieściu. W przekazanym zbiorze szczególną uwagę oglądających zwraca piękna fotografia wykonana w mieszkaniu dziadków Haliny Nowakowskiej – Władysława i Zofii Ignaszewskich mieszczącym się przy ulicy Dolnej Panny Mariii. Widzimy na niej świetliste wnętrze stylowego salonu wyposażonego w drewniane meble (głownie XIX-wieczne w stylu Biedermeier, choć stolik z okrągłym blatem prawdopodobnie jest znacznie starszy). Po lewej stronie przy fortepianie stołowym (ok. poł. XIX wieku, bądź starszy) siedzi ciotka Haliny Nowakowskiej – Helena Lajdzińska.

 

[…] to jest mieszkanie na Dolnej Panny Marii… no, to jest mieszkanie moich dziadków, ojca rodziców. Na pierwszym piętrze bodajże to była Dolna Panny Marii dziesięć [tego] budynku to już chyba nie ma. Ja tam nie byłam od lat na tej ulicy, ale chyba nie ma. Był murowany taki budynek, chyba dwupiętrowy, prywatny. No i to właśnie tutaj przy pianinie jest ojca mojego siostra Helena, która już nie żyje, no wszyscy – babcia grała, dziewczyny grały na pianinie. Tak, tak wtedy kształciło się dzieci… muzycznie.

Halina Nowakowska – fragment relacji świadka historii

 

Postacie uchwycone na fotografiach zwracają uwagę elegancją i specyfiką ubioru pierwszej połowy XX wieku i stanowią szczególnie cenny materiał ikonograficzny dla osób zainteresowanych historią mody. Jedna z fotografii przedstawia Janinę i Stanisława Ignaszewskich podczas spaceru Krakowskim Przedmieściem, na wysokości placu Litewskiego. Zdjęcie wykonano koło poczty, w stronę kościoła kapucynów. Po prawej, za spacerującymi ludźmi, widać nieistniejące obecnie kamienice 46 i 48, zniszczone podczas bombardowania w 1939 roku. Po prawej widoczny jest charakterystyczny napis „Maroko”. Po konsultacji z Marcinerm Fedorowiczem z Pracowni Ikonografii Ośrodka "Brama – Teatr NN" ustalono, że jest to reklama filmu „Maroko” z 1930 roku (z Marleną Dietrich i Garym Cooperem, w reżyserii Josefa von Sternberga), granego wówczas przez kino „Stylowy” mieszczącego się w kamienicy nr 48. Nad bramą kamienicy umieszczano reklamy filmów wyświetlanych w tym kinie.

 

Górna 5 - Halina Nowakowska - fragment relacji świadka historii

 

Janina Ignaszewska z córką
Janina Ignaszewska z córką

 

 

Halina Nowakowska (1938- )

(kliknij w zdjęcie, aby wyświetlić stronę świadka historii)