Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Plac Wolności

Plac Wolności (dawny plac Bernardyński) znajduje się w centrum Lublina, u zbiegu ulic Narutowicza i Bernardyńskiej. Powstał w miejscu połączenia dawnych traktów krakowskiego i ruskiego, w sąsiedztwie kościoła i klasztoru bernardynów. 

Plac Wolności

Plac targowy

 

W latach dwudziestych XIX wieku, po pracach regulacyjnych na dawnym cmentarzu przykościelnym i dziedzińcu pałacu Tarłów, utworzono w miejscu dzisiejszego Plac Wolności plac targowy. W 1838 roku został on wybrukowany. Targowisko działało w tym miejscu do 1851 roku, kiedy zostało przeniesione na plac za magistratem, między ulicami Nową (obecnie Lubartowska) i Świętoduską. 

 

 

Wieża ciśnień na Placu Bernardyńskim
Wieża ciśnień na Placu Bernardyńskim. Fot. Franciszek Litwińczuk.

 

Wieża ciśnień

 

Najbardziej znanym obiektem znajdującym się na placu była wieża ciśnień, będąca częścią wodociągów Adolfa Weisblata. Wieża, wzniesiona z cegły maszynowej, otrzymała formę gotyckiej baszty. Na jej szczycie znajdował się zbiornik na wodę o pojemności 150 m3. Wieżę, uszkodzoną w podczas walk o Lublin w 1944 roku, rozebrano po II wojnie światowej.

 

Pamiętam, że na Placu Wolności była wieża ciśnień. No pewnie, że pamiętam.To tam ludzie szły z wiadrami i grosik płaciły za wiadro wody. Nie wiem, czy to grosik,ale wiem, że grosikiem, grosiki, ale czy za dwa wiadra czy za jedno wiadro to nie wiem. Kolejka stała za wodą i ludzie brały. Ta wieża wysoka, pamiętam, była. To po wyzwoleniu to chyba zlikwidowali ją dopiero.

 

 

Wieża ciśnień i budynki popijarskie przy Placu Bernardyńskim
Wieża ciśnień i budynki popijarskie przy placu Bernardyńskim. Fot. Franciszek Litwińczuk.

 

Plac Wolności

 

Zabudowa mieszkalna wokół placu została w znacznym stopniu zniszczona podczas II wojny światowej. W lipcu 1944 roku uległ spaleniu blok zabudowy między ulicą Pijarską i Przechodnią. W miejscu zniszczonych kamienic wzniesiono budynek dla pracowników LSS. Podczas odbudowy przesunięto ulicę Pijarską o jedną parcelę w kierunku zachodnim. Przy okazji zmieniono nazwę ulicy - nowym patronem został Walery Wróblewski. Zmieniono także nazwę samego placu - dawny plac Bernardyński stał się placem Wolności.

 

 

Kolejna zmiana w wyglądzie placu Wolności nastąpiła w 1957 roku, kiedy w południowej części placu wybudowano nowy, trzykondygnacyjny budynek szkolny. Obecnie w budynku mieści się Liceum im. Unii Lubelskiej.