Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Kalinowszczyzna

Dzielnica Kalinowszczyzna, zwana dawniej Przedmieściem Lwowskim przez które przebiegała niegdyś główna droga prowadząca do Lwowa, obejmuję swym zasięgiem obszar sięgający od zachodu: od ulicy Siennej i Podzamcza, do rzeki Bystrzycy i Czechówki od południa, aż po tzw. Białkowską Górę i cmentarz żydowski. Wobec zmian w układzie komunikacyjnym Lublina XIX wieku, tereny dzisiejszej Kalinowszczyzny uległy zaniechaniu, pozostawiając dawny trakt na uboczu. Dopiero w latach 60. XX wieku obszar ten zyskał nowe oblicze, stając się jedną z największych lubelskich dzielnic mieszkaniowych.

Bloki mieszkalne na Kalinowszczyźnie w Lublinie
Bloki mieszkalne na Kalinowszczyźnie

 

Pierwszy blok - Spółdzielnia Mieszkaniowa "Motor"

 

W 1960 roku została utworzona Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa "Motor", której głównym celem stała się budowa nowego osiedla mieszkaniowego przeznaczonego dla robotników Fabryki Samochodów Ciężarowych w Lublinie. Plan zabudowy osiedla zakładał zagospodarowanie terenów przy ul. Łączyńskiej w dzielnicy Tatary. Tam, w 1969 r. oddano do użytku 25 bloków mieszkalnych. W tym samym roku przystąpiono do budowy drugiego osiedla spółdzielni. Tym razem, zagospodarowano tereny leżące w obszarze dzielnicy Kalinowszczyzna. Projekt nowego osiedla składającego się z 19 bloków mieszkalnych został opracowany przez Tadeusza i Ritę Nowakowskich. Plan zabudowy znakomicie wpisał się w nieregularny teren Kalinowszczyzny. Nowo powstały obszar mieszkaniowy nazwano Osiedlem XXX - lecia PRL.

 

Nasz blok powstał pierwszy, tam było pusto, dużo błota. Pamiętam, jak się przeprowadzaliśmy, to były deski porozkładane i błoto po kostki, ponieważ teren był gliniasty. Potem, dwa, trzy lata później wybudowano właśnie blok przed nami wzdłuż Bieruta, w którym była słynna restauracja Kalinka, i powstały wtedy inne bloki. Patrząc od szkoły nr 23, te wieżowce powstały około 1973 roku

 

 

 

Tempo było niesamowite.Sprowadziłam się na Kalinę, to były pierwsze bloczki trzy postawione, ja w sześćdziesiątym czwartym, piątym [tam zamieszkałam]. Wyszłam na spacer na wiosnę,to patrzę, miasto, mieszkam już w dużym mieście, wszędzie bloki stanęły. Moje mieszkanie to na Kalinie, to było pięćdziesiąt metrów, ale to było jakoś przestronne.

 

 

Ludzie z cegielni dla nas byli ekscentryczni. Wiedzieliśmy od innych kolegów i koleżanek, że ta młodzież nie cieszyła się dobrą opinią. Ci ludzie byli zżyci z tym miejscem i tworzyli taką społeczność. [...] A tutaj właściwie to myśmy byli dla nich też taką egzotyką, bo przyszli nowi ludzie z różnych stron miasta, a oni tam się znali.

 

 

Na Kalinowszczyźnie zamieszkałam w 1972 roku, przeniosłam się już do swojego mieszkania, gdzie mieszkam do chwili obecnej. Kiedy się tam sprowadziliśmy, nasz blok był po jednej stronie ulicy, a po drugiej stronie rosło zboże i pasły się krowy. Taki był widok z naszego okna. Główny punkt komunikacyjny, to było rondo łączące ulicę Lwowską i Koryznowej. Dojeżdżał jeden autobus, szóstka

 

Budowa szkoły przy ulicy Bieruta
Budowa szkoły przy ulicy Bieruta

 

 

Lublin, ulica Lwowska
Lublin, ulica Lwowska

 

Osiedle Niepodległości

 

W 1972 r. wraz z z wzrostem zapotrzebowania na mieszkania wśród członków spółdzielni, rozpoczęto budowę trzeciego osiedla – Osiedla Niepodległości. Projekt trzydziestu bloków mieszkalnych (odpowiednio: 15 piętrowych wieżowców oraz 15 pięciopiętrowych budynków) został opracowany ponownie przez Tadeusza i Ritę Nowakowskich. Dzięki zaangażowaniu mieszkańców osiedla i ich pracy w ramach czynów społecznych, nowy obszar mieszkaniowy został wzbogacony o boiska sportowe, place zabaw oraz liczne elementy roślinne.

 

 

Rozwój


W 1977 r. Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa poszerzyła swoje granice o kolejne bloki mieszkalne. Nowe osiedle nazwano "Osiedlem 40-lecia". Do dyspozycji mieszkańców oddano 21 bloków oraz zaplecze handlowo usługowe. Przestrzeń wzbogacono o miejsca administracji publicznej, szkoły, przedszkola oraz punkty rozrywki i rekreacji takie jak place zabaw, skwery i parki.

 

Bloki mieszkalne na Kalinowszczyźnie w Lublinie
Bloki mieszkalne na Kalinowszczyźnie w Lublinie