Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Lubelski Lipiec '80

Lubelski Lipiec '80

Określenie Lubelski Lipiec jest historykom i mieszkańcom Lubelszczyzny dobrze znane, lecz z pewnością w innych regionach Polski bardziej znane jest określenie Sierpień na Wybrzeżu; i mało kto wie, że te wydarzenia mają ze sobą wiele wspólnego. Wydarzenia z początku lipca 1980 roku zaskoczyły wszystkich – nie wyłączając ich uczestników. Lubelszczyzna kojarzona była do tamtej pory raczej ze spokojem i pewną uległością wobec władz, która czuła się tu – w mieście Manifestu PKWN – dość pewnie.

Czytaj więcej

Lubelski Lipiec '80 – strajk w WSK Świdnik

Lubelski Lipiec '80 – strajk w WSK Świdnik

Strajk w Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego PZL-Świdnik trwał od 8 do 11 lipca 1980 roku. Był to pierwszy z lipcowych protestów na Lubelszczyźnie. Zapoczątkował falę strajków określanych mianem Lubelskiego Lipca 1980. Protest pracowników WSK PZL-Świdnik kończyło pierwsze porozumienie między robotnikami a władzą, jakie zawarto w lecie 1980 roku.

Czytaj więcej

Lubelski Lipiec '80 – paraliż Lublina 18 lipca 1980 roku

Lubelski Lipiec '80 – paraliż Lublina 18 lipca 1980 roku

Dzień 18 lipca 1980 roku był kulminacyjnym momentem strajków w Lublinie i na Lubelszczyźnie. Do pracy w nie przystąpiły załogi 80 zakładów pracy, z czego 41 z samego Lublina. Szacuje się, że nie pracowało od 21 do 27 tys. osób. Paraliż Lublina był następstwem strajku kierowców Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego. W krytycznej sytuacji z apelem o podjęcie pracy wystąpiły władze lokalne.

Czytaj więcej

Adam Kersten (1930-1983)

Adam Kersten urodził się 26 kwietnia 1930 w Kutnie w rodzinie polskiej o korzeniach żydowskich. Przed wojną przebywał w rodzinnym mieście. W kampanii wrześniowej stracił ojca Zygmunta1. W okresie wojny przeniósł się do Warszawy, gdzie uczęszczał na komplety gimnazjalne. Okupację przeżył dzięki aryjskim papierom. Maturę zdał w Łodzi w 1948 roku. Zanim podjął studia historyczne na Uniwersytecie Warszawskim opanował zawód drukarza2. Podczas studiów pracował jako asystent w Centralnym Muzeum Historycznym w Warszawie i Szkole Dyplomatyczno-Konsularnej przy Ministerstwie Spraw Zagranicznych3. Uczęszczał na seminarium prowadzone przez Mariana Małowista. W 1952 roku uzyskał magisterium4. Pracę aspirancką „Chłopi polscy w walce z najazdem szwedzkim”, napisaną pod kierunkiem prof. Stanisława Arnolda5, obronił w 1955 roku. W latach 1951–1955 był pracownikiem naukowym IH UW i Szkoły Głównej Planowania i Statystyki w Warszawie. W 1955 roku został zatrudniony w Katedrze Historii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie6. Habilitował się w 1960 roku na podstawie pracy „Pierwszy opis obrony Jasnej Góry w 1655 r.”. W 1967 roku uzyskał stopnień profesora nadzwyczajnego, a 7 lat później tytuł profesora zwyczajnego7. Był jednym z sygnatariuszy ogłoszonej 12 lutego 1978 roku deklaracji założycielskiej Towarzystwa Kursów Naukowych. Działając w TKN, we współpracował z Grzegorzem Bogutą, sprawował nadzór nad publikacjami towarzystwa, które były wydawane przez Niezależną Oficynę Wydawniczą (NOW-a) oraz lubelskie  "Spotkania". W 1979 roku założył wydawnictwo NOW-a 2. Po powstaniu Solidarności w 1980 roku włączył się w jej działalność. Na UMCS wspierał powstanie Niezależnego Ruchu Studenckiego i zaangażował się w strajk studencki 1981 roku. Po wprowadzeniu stanu wojennego wydawnictwo NOW-a 2 kontynuowało działalność. Sam Kersten rozpoczął współpracę z redakcją „Tygodnika Wojennego”8. Zmarł 11 stycznia 1983 w Warszawie. Został pochowany na cmentarzu Komunalnym Północnym w Warszawie.
 

Czytaj więcej

Marzec ‘68 – wspomnienia lubelskich emigrantów

W przeddzień wydarzeń marcowych 1968 roku w Lublinie i na Lubelszczyźnie mieszkało blisko 450 osób pochodzenia żydowskiego. W latach 1968-1972 region ten opuściło około 120 osób.

Jak ówcześni Lublinianie pochodzenia żydowskiego odbierali wydarzenia określane mianem „Marca ’68”? Jak wyglądało ich pożegnanie z krajem przodków? Jak po latach wspominają to przełomowe w ich życiu wydarzenie? Co myślą o swojej decyzji sprzed 45 lat?

Tekst stanowi próbę odpowiedzi na te i szereg innych pytań. Podobieństwo doświadczeń sprawia, że wiele wspomnień składa się na wspólną, wieloaspektową opowieść o wydarzeniach sprzed lat. Wykorzystane relacje pochodzą ze zbiorów Archiwum Programu Historia Mówiona Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN”.

Czytaj więcej