Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Handel w Lublinie (XIV–XVI wiek)

Pierwsze kontakty handlowe między Polską i Litwą widoczne są już za czasów Giedymina i Łokietka, unia Polski i Litwy w Krewie w 1385 roku ożywiła jedynie te kontakty. Lublin pełnił tutaj bardzo znaczącą rolę. Jeszcze na kilka lat przed rozmowami w Krewie kupcy lubelscy przebywali w Wilnie, uzyskując w 1383 roku od Władysława Jagiełły daleko idący przywilej na wolny handel na obszarze Wielkiego Księstwa. Istnieje teza, że dali oni początek politycznym rozmowom, za czym przemawiają ich kontakty z wysokimi urzędnikami dworu wileńskiego. Ponadto jednym z lubelskich rajców był reprezentant litewskiego kupiectwa – Maciej Trok.

 

Czytaj więcej

Kupiectwo lubelskie

Lublin, pomimo ogromnego wzrostu gospodarczego w XV wieku, nie osiągnął równowagi pomiędzy dwiema gałęziami gospodarki: handlem i rzemiosłem, co w konsekwencji doprowadziło do wewnętrznych trudności. Najbogatsi kupcy, rzemieślnicy, właściciele browarów, młynów, współdziałali w najważniejszych dla swoich interesów sprawach. Opanowując Radę Miejską, zabezpieczali swoją pozycję drogą uchwał. Po drugiej stronie stali biedniejsi kupcy, kramarze, ubodzy rzemieślnicy, a także mieszkańcy przedmieść walczący o prawa miejskie.

 

Czytaj więcej

Handel w Lublinie (XVII–XIX wiek)

Ze świetności handlowej Lublina pozostały tylko tradycje. O ile w średniowieczu widzimy kupców lubelskich w Kaffie na drodze handlowej z potężną Wenecją, zatem w głównym ośrodku handlu europejskiego, to w wieku XVI horyzont ich zwężył się do granic Polski jagiellońskiej, a liczba kupców hurtowych (mercatorum) znacznie zmalała. Wypadki XVII i XVIII wieku ograniczyły pole działania kupiectwa lubelskiego do granic paru województw. Po rozbiorach kupcy lubelscy rzadko wychylali się poza granice swojego miasta, zszedłszy do roli detalisty.

 

Czytaj więcej

Komunikacja autobusowa w Lublinie do 1939 roku

Do uruchomienia w mieście komunikacji autobusowej doszło dopiero w 1912 roku, kiedy magistrat udzielił koncesji Lubelskiej Spółce Samochodowej. W numerze 273 „Kuriera” czytamy: „28 listopada od rana ukazały się na mieście trzy autobusy; jeden kursował między dworcem i kościołem na Kalinowszczyźnie, drugi zaś między ul. Chopina i ul. Ruską. Autobusy wzbudziły w mieście wielką sensację, szczególnie na przystanku przed magistratem stały tłumy dla przyjrzenia się nowości. Jakiś głupi wróg komunikacji samochodowej – jak donosi gazeta – przeciął przewodniki elektryczne i wieczorem autobusy nie mogły być oświetlone”.

Czytaj więcej

Podlaska Wytwórnia Samolotów

Podlaska Wytwórnia Samolotów była ważnym lotniczym zakładem produkcyjnym w okresie międzywojennym, znanym z produkcji takich samolotów, jak licencyjny samolot myśliwski PWS–A (Avia BH–33), samolot myśliwski PWS–10, czy całej rodziny wojskowych samolotów szkolno-treningowych od PWS–12 do PWS–26. PWS była także pionierem w niektórych technologiach, jak np. drewnianej laminatowej konstrukcji półskorupowej, stosowanej w samolocie szkolnym PWS–33 „Wyżeł”.

 

Czytaj więcej

Samoloty Podlaskiej Wytwórni Samolotów

Podlaska Wytwórnia Samolotów została założona w 1923 roku. W 1932 roku została upaństwowiona. Głównymi konstruktorami byli August (Bobek) Zdaniewski, Zbysław Ciołkosz, Antoni Uszacki, Aleksander Grzędzielski, Stanisław Cywiński. W trakcie kampanii wrześniowej około 70 proc. zabudowań wytwórni zostało zniszczonych. Pozostałości fabryki zostały rozgrabione przez wojska sowieckie.

 

Czytaj więcej

Stanisław Cywiński (1884–1939)

Stanisław Cywiński – urodzony 31 października 1884 roku w Iłży, zmarł 25 września 1939 roku w Warszawie.
Polski inżynier i konstruktor lotniczy, jeden z nestorów polskiej lotniczej myśli konstruktorskiej.

 

Czytaj więcej

Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego PZL „Świdnik”

Przed 1939 rokiem w Świdniku funkcjonowało lotnisko, działała też szkoła lotnicza Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej. Zadecydowało to o wybudowaniu tu zakładów produkcji lotniczej. Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego „Świdnik” (obecnie Państwowe Zakłady Lotnicze „Świdnik” S.A.) rozpoczęła działalność w 1951 roku.

 

 

Czytaj więcej

Samoloty firmy Plage i Laśkiewicz

Samoloty firmy Plage i Laśkiewicz

Samoloty Lublin R były produkowane w Zakładach Mechanicznych E. Plage i T. Laśkiewicz w latach 20. i 30. XX wieku. Ich konstruktorem był Jerzy Rudlicki, od nazwiska którego kolejne prototypy miały w nazwie literę R.

Czytaj więcej

Samoloty Lubelskiej Wytwórni Samolotów

Samoloty Lubelskiej Wytwórni Samolotów

Lubelska Wytwórnia Samolotów powstała w lutym 1936 roku po upaństwowieniu przeżywających kłopoty finansowe Zakładów Mechanicznych E. Plage i T. Laśkiewicz w Lublinie. W 1936 roku ukończono produkcję 50 egzemplarzy samolotów towarzyszących Lublin R–XIII F. Następnie rozpoczęto budowę bombowców LWS–4 „Żubr” i licencyjnych samolotów łącznikowo-obserwacyjnych RWD–14 „Czapla”. W 1939 roku trwała produkcja nowoczesnych płatowców LWS–3 „Mewa”, którą przerwało zbombardowanie zakładów przez lotnictwo niemieckie 2 września 1939 roku. Po zakończeniu wojny Lubelska Wytwórnia Samolotów nie została reaktywowana.

Czytaj więcej

Lotnictwo na Lubelszczyźnie

Lubelszczyzna jest regionem trwale i od bardzo dawna związanym z wszelkiego rodzaju działalnością lotniczą. W naszym regionie były lub są zlokalizowane tak rozmaite rodzaje aktywności lotniczej, jak przemysł lotniczy, lotnictwo wojskowe, w tym szkolenie kadr dla lotnictwa, a także szkolnictwo cywilne połączone ze sportową działalnością lotniczą. Lubelszczyzna może się również pochwalić wybitnymi postaciami lotniczej historii Polski, nie tylko związanymi zawodowo z regionem, ale też pochodzącymi stąd, a których kariera rozwinęła się poza Lubelszczyzną, jak inż. Zygmunt Puławski czy bracia Żurakowscy: inż. Bronisław Żurakowski i pilot doświadczalny Janusz Żurakowski.

 

 

Czytaj więcej

Młynarstwo wodne Lubelszczyzny

W okresie międzywojennym w naszym regionie funkcjonowało 701 młynów, w tym 39 parowych, 230 motorowych i 432 wodne; w tym także 881 wiatraków. Uwzględniając liczbę miejscowości w naszym regionie w 1934 roku, można wyliczyć, iż jeden młyn przypadał na 2, 3 miejscowości, a w przeliczeniu na powierzchnię na około 15,7 km kw. W całym kraju było 9821 młynów, w tym 858 parowych, 2626 motorowych i 6337 wodnych.

Trudno dziś dokładnie podać liczbę istniejących młynów zarówno w całej Polsce, jak i na Lubelszczyźnie. W statystykach urzędowych znajdują się jedynie te zmodernizowane i wciąż pracujące młyny zaliczane do przemysłu spożywczego. Nie obejmują one jednak tych wszystkich nieczynnych lub popadających w ruinę młynów, rozsianych po zakątkach regionu i kraju, które stanowią większość, w porównaniu z tymi, które, zmodernizowane, pracują do dnia dzisiejszego.

Na słabnącą rolę i kondycję tradycyjnego, drobnego młynarstwa miały wpływ przede wszystkim postępujące zmiany technologiczne, w efekcie których wiodącą rolę zaczęły pełnić duże młyny przemysłowe. Nie tłumaczy to jednak braku troski o utrzymanie tych zabytków techniki w dobrym stanie. Jednym ze sposobów ich wykorzystania, i tym samym zachowania dla potomności, może być adaptacja na inne cele.

 

Czytaj więcej

Cech konwisarzy. Dzwony lubelskie

Dzwon jest przedmiotem niosącym za sobą głęboką symbolikę. Dzwon to dźwięk, muzyka, harmonia, wolność, radość, ale również wezwanie, alarm, trwoga, odstraszenie, egzorcyzm. Chrześcijaństwo w głosie dzwonów upatruje głos Boży, który wyraża radość i smutek, dziękczynienie i prośbę, wzywa do jedności i manifestuje misterium Chrystusa. Ich dźwięk udziela pewnego rodzaju błogosławieństwa, będąc przede wszystkim podkreśleniem punktów rytuału, wezwaniem do modlitwy i posłuszeństwa, narzędziem obwieszczania świąt i ważnych wydarzeń.

 

Czytaj więcej