Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Wiktor Ziółkowski (1893–1978)

Wiktor Ziółkowski (1893–1978)

Wiktor Hermogenes Ziółkowski, pseud. Julian Kot – urodzony w 1893 roku w Lublinie, zmarł w 1978 roku tamże. Malarz, grafik, autor karykatur, typograf, publicysta i krytyk, bibliofil oraz kolekcjoner sztuki ludowej. Jeden z założycieli lubelskiego Związku Artystów Plastyków (późniejszy ZPAP) oraz Lubelskiego Towarzystwa Miłośników Książki. Niestrudzony animator lubelskiego życia artystycznego, zarówno w dwudziestoleciu międzywojennym, jak i po wojnie. Autor fotografii miasta, pochodzących głównie z lat 30. XX wieku.

Czytaj więcej

Izba Drukarstwa w Lublinie (2008)

Izba Drukarstwa w Lublinie (2008)

Izba Drukarstwa powstała w miejscu dawnej Izby Tradycji Drukarstwa Lubelskiego, po przejęciu placówki przez Ośrodek „Brama Grodzka- Teatr NN” i gruntownym remoncie przeprowadzonym dzięki środkom z budżetu miasta. Jej celem jest propagowanie wiedzy na temat historii lubelskiego drukarstwa od jego początków do czasu działalności opozycyjnego Niezależnego Ruchu Wydawniczego. Izba jest również depozytariuszem cennych zabytkowych maszyn drukarskich.

Czytaj więcej

Najważniejsze żydowskie druki lubelskie

Najważniejsze żydowskie druki lubelskie

Lubelskie drukarnie żydowskie odegrały istotną rolę w przekazie tradycji religijnej Żydów zamieszkujących nie tylko ziemie Rzeczypospolitej, ale całą Europę. Edycje Talmudu, wydrukowane w Lublinie,  zakazane w krajach Południa odbywały niejednokrotnie długie wędrówki nim dotarły do rąk odbiorców. Z lubelskich oficyn wyszła również Księga Zohar i inne liczące się dzieła w tradycji żydowskiej.

Czytaj więcej

Niezależny ruch wydawniczy w latach 1977–1989

Niezależny ruch wydawniczy w latach 1977–1989

SIŁA WOLNEGO SŁOWA

Właśnie w Lublinie, który kojarzy się z początkiem państwa komunistycznego w Polsce (słynny manifest z lipca 1944 roku), aparatem represji i cenzury, zaczęto trzydzieści lat później druk wolnego słowa, odkłamującego rzeczywistość totalitarnego państwa. To, co wtedy stało się w Lublinie trudno przecenić. Symboliczna waga tego działania była olbrzymia.

Możemy tylko powtórzyć za Ryszardem Kapuścińskim:

...nie możemy sobie wyobrazić podręcznika historii powszechnej, w którym nie byłoby rozdziału o tym, jak słowo pisane w formie kursujących ulotek, tajnych pisemek, podziemnej prasy i nieregularnych wydawnictw wpływało na wynik toczących się walk społecznych i politycznych [...] To właśnie pisanie – demaskujące i oskarżycielskie, a często zwyczajnie informujące – miało ważny udział w likwidacji gułagów i obozów koncentracyjnych, obalaniu wielu zbrodniczych reżimów. [...] I właśnie dlatego, że słowo pisane mogło zawsze wiele zmienić, było przez wieki postrachem każdej autorytarnej władzy, która zwalczała je wszelkimi sposobami.

R. Kapuściński, Siła słowa

Czytaj więcej

Zakazane książki – cenzura papieska

Zakazane książki – cenzura papieska

Historia książki to również historia różnego rodzaju cenzury treści książek. W dużej mierze działania takie podejmowane były przez Kościół. Bardzo szybko okazało się, że wynalazek druku niósł dla Kościoła zarówno nowe możliwości w propagowaniu religii, jak i zagrożenia. Druk umożliwiał dostęp do Biblii i dzieł teologicznych większej liczbie odbiorców niż dotychczas. Zagrożeniem był natomiast ułatwiony przepływ treści niewygodnych zarówno dla władz duchownych, jak i świeckich. Stąd działania obu tych ośrodków władzy zmierzające do ograniczenia obiegu drukowanych ksiąg. Bulla papieża Innocentego VIII z 1487 roku zatytułowana Inter multiplices nostrae sollicitudinis curas zapoczątkowała pierwszy usystematyzowany mechanizm cenzury.

Czytaj więcej

Historia polskich drukarni w Lublinie w XX wieku

Historia polskich drukarni w Lublinie w XX wieku

Początek dwudziestego wieku był okresem pomyślnego rozwoju dla lubelskiego drukarstwa, który gwałtownie przyśpieszył po odzyskaniu przez Rzeczpospolitą niepodległości. Zdobycze tego okresu zostały stracone w wyniku działań wojennych. Wojnę przetrwało jedynie kilka z wielu zakładów drukarskich działających przed 1939 rokiem.

Czytaj więcej

Historia lubelskiego księgarstwa

Historia lubelskiego księgarstwa

Historia wzlotów i upadków lubelskiego księgarstwa jest historią świetności i upadków miasta Lublina. Po pomyślnym dla rozwoju księgarstwa wieku XVI nadeszło załamanie koniuktury spowodowane wojnami, zarazą i ograniczeniami nakładanymi na handel książką przez kontrreformację. Załamanie, które stało się faktem w drugiej połowie XVII wieku, zostało przezwyciężone dopiero pod koniec XVIII wieku. Następne stulecie było czasem nieustannego rozwoju pomimo przeszkód wynikających z trudnej sytuacji politycznej kraju.

Czytaj więcej

Historia żydowskich drukarni w Lublinie

Historia żydowskich drukarni w Lublinie

Od wieków Żydów nazywano narodem księgi. Związane to było z faktem, że w kulturze żydowskiej książka zawsze otoczona była wielkim szacunkiem, będąc jednym z  elementów silnie oddziaływających na ich życie duchowe. Drukowanie ksiąg uważano w społeczności żydowskiej za „awodat ha-kodesz” –  świętą pracę. Niektórzy rabini porównywali nawet prasę drukarską do ołtarza. Druk nazywali „pisaniem na wiele piór” i uznawali za dzieło krzewienia Słowa Bożego.

Czytaj więcej

Historia żydowskich drukarni w Lublinie

Historia żydowskich drukarni w Lublinie

Od wieków Żydów nazywano narodem księgi. Związane to było z faktem, że w kulturze żydowskiej książka zawsze otoczona była wielkim szacunkiem, będąc jednym z  elementów silnie oddziaływających na ich życie duchowe. Drukowanie ksiąg uważano w społeczności żydowskiej za „awodat ha-kodesz” –  świętą pracę. Niektórzy rabini porównywali nawet prasę drukarską do ołtarza. Druk nazywali „pisaniem na wiele piór” i uznawali za dzieło krzewienia Słowa Bożego.

Czytaj więcej

Prasa żydowska w Lublinie

Prasa żydowska w Lublinie

Prasa żydowska odgrywa bardzo ważną rolę w dziejach prasy lubelskiej. Na jej łamach znajdowały żywe, aktualne i wszechstronne odbicie wszystkie znaczące wydarzenia z życia miasta i regionu. Wymieńmy tu dwie najważniejsze gazety: „Lubliner Tugblat” i „Lubliner Sztyme”.

Czytaj więcej