Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Paweł Antoni Fontana (1696–1765)

Paweł Antoni Fontana (1696–1765)

Paweł Antoni Fontana (1696–1765) – architekt pochodzący z Włoch, z okolic jeziora Como. Jeden z przedstawicieli architektury barokowej w Polsce, nadworny architekt Pawła Sanguszki, tworzący głównie na Lubelszczyźnie i Podlasiu. Zaprojektował kościół parafialny w Lubartowie, kościół popauliński we Włodawie, kościół popijarski pw. Rozesłania Apostołów w Chełmie oraz kościół i klasztor misjonarzy w Zasławiu. W Lublinie zaprojektował kościół i klasztor karmelitów trzewiczkowych przy ulicy Biernackiego. Przypuszcza się także, że w jego pracowni była projektowana kapliczka znajdująca się przy ulicy Peowiaków.

Czytaj więcej

Czesław Doria-Dernałowicz (1901–1993)

Czesław Doria-Dernałowicz (1901–1993)

Czesław Doria-Dernałowicz – architekt, konserwator zabytków, pedagog. W Lublinie zaprojektował Dom Partii (obecnie budynek Uniwersytetu Medycznego przy Alejach Racławickich), budynek Wydziału Farmacji Akademii Medycznej (obecnie budynek Uniwersytetu Medycznego przy ulicy Radziwiłłowskiej), gmach Wojewódzkiej Komendy Policji przy ulicy Narutowicza. Jest autorem renowacji i odbudowy kamienic przy Rynku 8 i Rynku 12 oraz pałacu Czartoryskich i hotelu Europa.

 

Czytaj więcej

Feliks Łodzia-Bieczyński (1799–1885)

Feliks Łodzia-Bieczyński (1799–1885)

Feliks Łodzia-Bieczyński (1799–1885), inżynier gubernialny Lublina i guberni lubelskiej. Autor planu Lublina z 1829 roku, projektu założenia Ogrodu Saskiego w Lublinie, projektu urządzenia i wybrukowania ulicy Świętoduskiej, projektu utworzenia ulicy Kapucyńskiej. Autor broszur Spis szczegółowy drzew ozdobnych, krzewów, półkrzewów, kwiatów trwałych i letnich, bulwowych i cebulowych [...] żyjących w ogrodzie publicznym miejskim oraz na trawnikach przez gmachem Rządu Gubernialnego i Miasta Lublina przyszłość.

Czytaj więcej

Jakub Balin (zm. 1623)

Jakub Balin (zm. 1623)

Jakub Balin (zm. 1623) – murator, architekt renesansu lubelskiego. Najważniejszą realizacją architektoniczną Jakuba Balina jest przebudowa fary pw. śś. Jana Chrzciciela i Bartłomieja Apostoła w Kazimierzu Dolnym. W Lublinie był autorem przebudowy kościoła oo. bernardynów pw. Nawrócenia św. Pawła, kościoła pw. Matki Boskiej Szkaplerznej należącego do zakonu karmelitów bosych (dzisiejszy ratusz) oraz dworu Rafała Leszczyńskiego przy kościele karmelitów bosych.

Czytaj więcej

Stefan Kiełsznia – życiorys

Stefan Kiełsznia – życiorys

W każdej garstce popiołu szukam swoich bliskich – tym fragmentem wiersza Icchaka Kacenelsona dr Symcha Wajs zakończył wystąpienie. Był wieczór, 14 grudnia 1994 roku. Na ulicy Grodzkiej 34 w Lublinie, w siedzibie Teatru NN, odbywała się właśnie sesja naukowa poświęcona historii lubelskich Żydów. Gdy tylko umilkły słowa dra Wajsa, w wypełnionej po brzegi sali rozległy się brawa, a zaraz potem posypały pytania: „Ale gdzie była ulica Szeroka?”, „Którędy przebiegała Nowa?”. Wajs odpowiadał na pytania, z trudem ukrywając wzruszenie. Po 50 latach mówił oto o tragicznej przeszłości miasta, które kochał, w którym się wychował i spędził młodość. „Lublin, który opuściłem w 1939 roku, stał się dla mnie po powrocie w 1946 roku cmentarzem pozostawionych tam Żydów. Nie zastałem już tych, z którymi żyłem, mieszkałem, przeżywałem smutki i radości. Wymordowano naród […]. Nie ma już nawet ulic, do których tak byłem przywiązany”. Mówił te słowa, trzymając w ręce zdjęcia Stefana Kiełszni.

Czytaj więcej

Stefan Kiełsznia (1911–1987) – dokumentalista Lublina

Stefan Kiełsznia (1911–1987) – dokumentalista Lublina

Nowa 1, Nowa 3, Nowa 5, Nowa 7, itd., itd. Skład szkła M. Aszman, Magazyn Mebli H.M. Gladsztejn, Sprzedaż Wędlin J. Rydzewski, Skład win, wódek i likierów, Apteka Magistra Szeligi. I dalej... Ulica Lubartowska. Skręt w prawo. Ulica Kowalska. A może w lewo i w górę – na Świętoduską. Dom po domu. Krok po kroku. Sklep obok sklepu. Kolejne drzwi. Kolejne witryny. Kolejne reklamy.
Tak można wędrować po Lublinie, oglądając zdjęcia wykonane tuż przed wybuchem II wojny światowej przez Stefana Kiełsznię.

Czytaj więcej

Andrzej Niewiadomski (ur. 1965)

Andrzej Niewiadomski (ur. 1965)

Andrzej Niewiadomski (pseud. Antoni Niebytelski, Grzegorz Ostrouch, Piotr Świetlik) – poeta, eseista, krytyk i historyk literatury, redaktor. Pracownik naukowy Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, profesor uczelni.

Czytaj więcej

Zofia Grzesiak (1914–2004)

Zofia Grzesiak (1914–2004)

Zofia Grzesiak Pierwotnie Nechume Szwarcblat (ur. 1 września 1914 w  Kryczylsku – zm. 1 sierpnia 2004 w Lublinie) – pisarka polsko-żydowska, autorka powieści i opowiadań opisujących życie w przedwojennych sztetlach oraz okres Zagłady. Powstała w języku polskim twórczość Zofii Grzesiak charakteryzuje się silnym związkiem z językiem jidysz, dzięki czemu ujawnia ona swoiste cechy dwujęzyczności. Nechume Szwarcblat ocalała z Zagłady dzięki pomocy Tadeusza Grzesiaka, który po wojnie został jej mężem.
 

Czytaj więcej

Wiesław Juszczak (1932-2021)

Wiesław Juszczak (1932-2021)

Historyk i filozof, eseista, tłumacz literatury naukowej i pięknej z języka angielskiego. Jego zainteresowania obejmowały: teorię i historię sztuki, historię religii, antropologię kultury.

Czytaj więcej

Ryszard Krynicki (ur. 1943)

Ryszard Krynicki, fot. Marcin Sudziński

 

Poeta, wydawca, tłumacz. Jeden z najwybitniejszych twórców współczesnej poezji polskiej. Obok Adama Zagajewskiego, Ewy Lipskiej, Juliana Kornhausera, Stanisława Barańczaka, wymieniany wśród czołowych poetów pokolenia 1968 (zwanego Nową Falą). Twórca związany z działalnością opozycyjną, objęty zakazem druku w okresie PRL. Laureat wielu prestiżowych nagród.

Czytaj więcej

Tomasz Pietrasiewicz (ur. 1955)

Tomasz Pietrasiewicz (ur. 1955)

Twórca i dyrektor Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN” w Lublinie, aktor teatru Grupa Chwilowa i reżyser Teatru NN, autor aranżacji wnętrz Bramy Grodzkiej i działań w przestrzeniach miasta, animator kultury, działacz opozycji w okresie PRL, autor książek. Laureat wielu nagród i wyróżnień.

Absolwent Wydziału Fizyki Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie (1980). Założyciel, a następnie dyrektor Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN”. Reżyser przedstawień Teatru NN, a także Misteriów Pamięci m.in.: „Jedna Ziemia – Dwie Świątynie” (2000), „Dzień Pięciu Modlitw” (2000), mających miejsce w przestrzeniach Lublina. Twórca wystaw w przestrzeni Bramy Grodzkiej oraz wystawy „Elementarz” (2003) mieszczącej się w jednym z baraków byłego obozu koncentracyjnego na Majdanku. Autor trzytomowej monografii książkowej Czechowicz. W poszukiwaniu ukrytego miasta (2006-2008) oraz publikacji: Kręgi Pamięci (2008), Artystyczne i animatorskie działania w przestrzeni miasta związane z Pamięcią (2010), Przewodnik po historii słowa drukowanego w Lublinie (2014), Teatr Pamięci Teatru NN. Lublin 1997-2017 (2017). Laureat licznych nagród i wyróżnień: Nagroda Wielka Honorowa Fundacji Kultury (2001), Nagroda im. Łukasza Hirszowicza (2004), Nagroda im. ks. Stanisława Musiała (2011), Nagroda im. Jerzego Giedroycia (2011), Europejska Nagroda Obywatelska (2013), Nagroda im. Ireny Sendlerowej (2014), Nagroda POLIN (2015), Nagroda HAC Award for Concord (2019).

Czytaj więcej

Piotr Kobielski-Grauman (ur. 1953)

Piotr Kobielski-Grauman – poeta, prozaik, eseista, animator lubelskiego życia literackiego. Urodził się 20 września 1953 roku w Lublinie, gdzie mieszka, pisze i pracuje. Jest samoukiem – filozofem i orientalistą. Pracował w wielu zawodach, m.in. jako rękodzielnik, operator komputerów, bibliotekarz i dziennikarz. Członek Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.

 

Czytaj więcej