Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Historia rodziny Siurawskich

Historia rodziny Siurawskich

Portret rodzinny Stanisławy Siurawskiej to historia rozstań wojennych. Dziadek, Wawrzyniec Włoczkowski, był zesłańcem na Syberii, ojciec Stanisław Bulik – żołnierzem carskiej armii, zaś mąż, Stanisław Siurawski, oficerem, który we wrześniu 1939 roku został wzięty do niewoli niemieckiej, gdzie spędził sześć lat w Oflagu w Murnau.

Na wojnie żegnano się na zawsze, ale nadziei na powrót do domu – do ukochanej osoby – nie mogło zabraknąć nigdy. Uczucia stanowiły żelazną pieczęć wiary, którą się powierza niedoskonałemu przecież człowiekowi. 

Czytaj więcej

Stanisława Siurawska (1915–2007)

Stanisława Siurawska (1915–2007)

Stanisława Siurawska pracowała w zawodzie fotografa przez ponad sześćdziesiąt lat. Od 1956 roku, wraz z mężem, prowadziła zakład fotograficzny „Elwika”, który był też miejscem spotkań miłośników fotografii.

Czytaj więcej

Feliks Kaczanowski (1909–1984)

Feliks Kaczanowski (1909–1984)

Feliks Kaczanowski urodził się w 1909, zmarł w 1984 roku. Fotograf, prezes Lubelskiego Towarzystwa Fotograficznego w latach 1949–1953. Był optykiem mechanikiem, właścicielem Zakładu Optyczno-Mechanicznego przy Krakowskim Przedmieściu 23.

Czytaj więcej

Wystawa „Stoffe aus Lublin/Bławatne z Lublina" – Ulrike Grossarth / Stefan Kiełsznia. Lublin 2011

Wystawa „Stoffe aus Lublin/Bławatne z Lublina" – Ulrike Grossarth / Stefan Kiełsznia. Lublin 2011

Wystawa: Stoffe aus Lublin/Bławatne z Lublina. running/Lubartowska.
Ulrike Grossarth – Stefan Kiełsznia
22.08. – 15.09.2011

Wystawa prac niemieckiej artystki Ulrike Grossarth, prezentowana w Lublinie z okazji 100. rocznicy urodzin lubelskiego fotografa Stefana Kiełszni w ramach projektu „Sztuka Pamięci: Kiełsznia”.

Czytaj więcej

Stefan Kiełsznia – analiza kolekcji i datowanie fotografii

Stefan Kiełsznia – analiza kolekcji i datowanie fotografii

Kolekcja zdjęć Stefana Kiełszni jest jedną z najważniejszych – jeśli nie najważniejszą kolekcją fotografii – zgromadzonych w Ośrodku „Brama Grodzka – Teatr NN”. Dość wspomnieć, że była głównym elementem stałej wystawy Portret Miejsca w ośrodku, przedstawiającej nieistniejącą już lubelską dzielnicę żydowską. Krótka notka informowała przy wejściu na wystawę, że zdjęcia zostały wykonane w 1938 roku na zlecenie konserwatora miejskiego w związku z planowaną przebudową dzielnicy żydowskiej. Taka sama informacja pojawiła się na stronie internetowej ośrodka.

Czytaj więcej

Stefan Kiełsznia – charakterystyka archiwum fotografii

Stefan Kiełsznia – charakterystyka archiwum fotografii

Zdjęcia Stefana Kiełszni powstałe w latach 30. XX wieku to fotografie ulic dzielnicy żydowskiej Lublina. Od początku lat 90. zdjęcia te gromadził Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN”. Szczególny charakter zbioru polega na systematyczności ujęć: ciągi ulic zostały sfotografowane dom po domu, z reguły w dolnych kondygnacjach, gdzie mieściły się wyszynki, sklepy i warsztaty rzemieślnicze. Tym samym spuścizna fotograficzna Kiełszni staje się unikalnym zasobem źródłowym, z którego czerpać można wiedzę o żydowskim życiu codziennym owego czasu.

Czytaj więcej

Stefan Kiełsznia – życiorys

Stefan Kiełsznia – życiorys

W każdej garstce popiołu szukam swoich bliskich – tym fragmentem wiersza Icchaka Kacenelsona dr Symcha Wajs zakończył wystąpienie. Był wieczór, 14 grudnia 1994 roku. Na ulicy Grodzkiej 34 w Lublinie, w siedzibie Teatru NN, odbywała się właśnie sesja naukowa poświęcona historii lubelskich Żydów. Gdy tylko umilkły słowa dra Wajsa, w wypełnionej po brzegi sali rozległy się brawa, a zaraz potem posypały pytania: „Ale gdzie była ulica Szeroka?”, „Którędy przebiegała Nowa?”. Wajs odpowiadał na pytania, z trudem ukrywając wzruszenie. Po 50 latach mówił oto o tragicznej przeszłości miasta, które kochał, w którym się wychował i spędził młodość. „Lublin, który opuściłem w 1939 roku, stał się dla mnie po powrocie w 1946 roku cmentarzem pozostawionych tam Żydów. Nie zastałem już tych, z którymi żyłem, mieszkałem, przeżywałem smutki i radości. Wymordowano naród […]. Nie ma już nawet ulic, do których tak byłem przywiązany”. Mówił te słowa, trzymając w ręce zdjęcia Stefana Kiełszni.

Czytaj więcej

Jan Magierski (1936-2021)

Jan Magierski (1936-2021)

Jan Magierski urodził się w 1936 roku w Lublinie. Nauczyciel akademicki, fotograf, znawca historii fotografii lubelskiej, drukarz konspiracyjny NZSS „Solidarność”. Członek Związku Polskich Artystów Fotografików oraz Lubelskiego Towarzystwa Fotograficznego. Laureat ogólnopolskiej Nagrody Honorowej im. Fryderyka Kremsera za najwybitniejsze osiągnięcia w dziedzinie fotografii krajoznawczej.

Czytaj więcej

Stanisław Jacek Magierski (1904–1957)

Stanisław Jacek Magierski (1904–1957)

Z wykształcenia farmaceuta, z zamiłowania muzyk i fotograf. Jedna z czołowych postaci lubelskiego środowiska fotograficznego w okresie międzywojennym. Współzałożyciel Lubelskiego Towarzystwa Fotograficznego. Właściciel składu materiałów aptecznych, a także sklepu z materiałami fotochemicznymi i laboratorium fotograficznego przy ul. Krakowskie Przedmieście 25, w którym, przed wybuchem II wojny światowej, krzyżowały się drogi lubelskich pasjonatów fotografii.

Czytaj więcej

Chill Warman (1871-1917)

Chill Warman – jeden z pierwszych i najdłużej działających fotografów żydowskich w Lublinie, otworzył atelier w 1903 roku. Atelier Warmana funkcjonowało również w okresie międzywojennym, zarejestrowane na Ryfkę Warman.

Czytaj więcej

Wiktor Ziółkowski (1893–1978)

Wiktor Hermogenes Ziółkowski, pseud. Julian Kot – urodzony w 1893 roku w Lublinie, zmarł w 1978 roku tamże.
Malarz, grafik, autor karykatur, typograf, publicysta i krytyk, bibliofil oraz kolekcjoner sztuki ludowej. Jeden z założycieli lubelskiego Związku Artystów Plastyków (późniejszy ZPAP) oraz Lubelskiego Towarzystwa Miłośników Książki. Niestrudzony animator lubelskiego życia artystycznego, zarówno w dwudziestoleciu międzywojennym, jak i po wojnie. Autor fotografii miasta, pochodzących głównie z lat 30. XX wieku.

Czytaj więcej

Józef Rizza (ok. 1837–?)

Józef Rizza (Joseph Rizza, Osyp Risse) – włoski fotograf i kupiec, prekursor lubelskiej fotografii. Właściciel „atelier J. Rizza”. W latach 1860–1872 prowadził działalność m.in. przy Krakowskim Przedmieściu 1941.

Czytaj więcej

Borys Chadzkielewicz (pocz. XX wieku)

Borys (Bencel) Chadzkielewicz, Boris Chatzkielewitz – wędrowny fotograf pochodzenia żydowskiego z Sankt Petersburga. Działał w Wilnie, Petersburgu, Śwęcianach (Uvenaionys), Mińsku, Birsztanach (Birutonas), Białymstoku, a także na terenach zachodniej Rosji. W Lublinie prowadził zakład w latach 1896­–19001.

Czytaj więcej

Atelier „Zofia” (XIX/XX wiek)

Zakład Artystyczno-Fotograficzny „Zofia”, należący do Zofii Miłaszewskiej, to jedno z najdłużej działających atelier w mieście; odznaczony na Wystawie Higienicznej w Lublinie w 1908 roku.

Czytaj więcej

Andrzej Płaczkowski (ok. 1842–1917?)

Andrzej Płaczkowski – pracownik atelier „Chicińska i Ska”, właściciel atelier w Lublinie i Chełmie. Od 1876 roku prowadził przy ul. Poczętkowskiej (dzisiaj Staszica) zakład „otwarty każdo-dziennie od godziny 9 rano do 5 po południu”, gdzie wykonywał „wszelkie roboty fotograficzne podług najnowszych systemów”1.

Czytaj więcej

Aleksander Stepanow (1855­–1899)

Stepanow (Stepanoff) to jedno z najbardziej znanych nazwisk w historii lubelskiej fotografii, głównie dzięki zachowanej bogatej ikonografii przechowywanej w zbiorach prywatnych i kolekcjonerskich. Wiedza o samym fotografie dopiero jest odkrywana.

Czytaj więcej

Roman Vishniac (1887–1990)

Roman Vishniac (1887–1990)

Roman Vishniac urodził się w 1887 roku w Pawłowsku koło Sankt Petersburga, zmarł w 1990 roku w Nowym Jorku. Biolog i fotograf pochodzenia żydowskiego. Jeden z pionierów fotografii poklatkowej. Człowiek niezwykle wszechstronny, którego zainteresowania sięgały szeroko pojętej humanistyki. W latach 30. XX wieku stworzył obszerną dokumentację życia społeczności żydowskiej w krajach Europy Środkowo-Wschodniej. Był wówczas także w Lublinie.

Czytaj więcej