Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Wystawa „Stoffe aus Lublin/Bławatne z Lublina" – Ulrike Grossarth / Stefan Kiełsznia. Lublin 2011

Wystawa „Stoffe aus Lublin/Bławatne z Lublina" – Ulrike Grossarth / Stefan Kiełsznia. Lublin 2011

Wystawa: Stoffe aus Lublin/Bławatne z Lublina. running/Lubartowska.
Ulrike Grossarth – Stefan Kiełsznia
22.08. – 15.09.2011

Wystawa prac niemieckiej artystki Ulrike Grossarth, prezentowana w Lublinie z okazji 100. rocznicy urodzin lubelskiego fotografa Stefana Kiełszni w ramach projektu „Sztuka Pamięci: Kiełsznia”.

Czytaj więcej

Stefan Kiełsznia – analiza kolekcji i datowanie fotografii

Stefan Kiełsznia – analiza kolekcji i datowanie fotografii

Kolekcja zdjęć Stefana Kiełszni jest jedną z najważniejszych – jeśli nie najważniejszą kolekcją fotografii – zgromadzonych w Ośrodku „Brama Grodzka – Teatr NN”. Dość wspomnieć, że była głównym elementem stałej wystawy Portret Miejsca w ośrodku, przedstawiającej nieistniejącą już lubelską dzielnicę żydowską. Krótka notka informowała przy wejściu na wystawę, że zdjęcia zostały wykonane w 1938 roku na zlecenie konserwatora miejskiego w związku z planowaną przebudową dzielnicy żydowskiej. Taka sama informacja pojawiła się na stronie internetowej ośrodka.

Czytaj więcej

Stefan Kiełsznia – charakterystyka archiwum fotografii

Stefan Kiełsznia – charakterystyka archiwum fotografii

Zdjęcia Stefana Kiełszni powstałe w latach 30. XX wieku to fotografie ulic dzielnicy żydowskiej Lublina. Od początku lat 90. zdjęcia te gromadził Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN”. Szczególny charakter zbioru polega na systematyczności ujęć: ciągi ulic zostały sfotografowane dom po domu, z reguły w dolnych kondygnacjach, gdzie mieściły się wyszynki, sklepy i warsztaty rzemieślnicze. Tym samym spuścizna fotograficzna Kiełszni staje się unikalnym zasobem źródłowym, z którego czerpać można wiedzę o żydowskim życiu codziennym owego czasu.

Czytaj więcej

Stefan Kiełsznia – życiorys

Stefan Kiełsznia – życiorys

W każdej garstce popiołu szukam swoich bliskich – tym fragmentem wiersza Icchaka Kacenelsona dr Symcha Wajs zakończył wystąpienie. Był wieczór, 14 grudnia 1994 roku. Na ulicy Grodzkiej 34 w Lublinie, w siedzibie Teatru NN, odbywała się właśnie sesja naukowa poświęcona historii lubelskich Żydów. Gdy tylko umilkły słowa dra Wajsa, w wypełnionej po brzegi sali rozległy się brawa, a zaraz potem posypały pytania: „Ale gdzie była ulica Szeroka?”, „Którędy przebiegała Nowa?”. Wajs odpowiadał na pytania, z trudem ukrywając wzruszenie. Po 50 latach mówił oto o tragicznej przeszłości miasta, które kochał, w którym się wychował i spędził młodość. „Lublin, który opuściłem w 1939 roku, stał się dla mnie po powrocie w 1946 roku cmentarzem pozostawionych tam Żydów. Nie zastałem już tych, z którymi żyłem, mieszkałem, przeżywałem smutki i radości. Wymordowano naród […]. Nie ma już nawet ulic, do których tak byłem przywiązany”. Mówił te słowa, trzymając w ręce zdjęcia Stefana Kiełszni.

Czytaj więcej

Jan Magierski (1936-2021)

Jan Magierski (1936-2021)

Jan Magierski urodził się w 1936 roku w Lublinie. Nauczyciel akademicki, fotograf, znawca historii fotografii lubelskiej, drukarz konspiracyjny NZSS „Solidarność”. Członek Związku Polskich Artystów Fotografików oraz Lubelskiego Towarzystwa Fotograficznego. Laureat ogólnopolskiej Nagrody Honorowej im. Fryderyka Kremsera za najwybitniejsze osiągnięcia w dziedzinie fotografii krajoznawczej.

Czytaj więcej

Stanisław Jacek Magierski (1904–1957)

Stanisław Jacek Magierski (1904–1957)

Z wykształcenia farmaceuta, z zamiłowania muzyk i fotograf. Jedna z czołowych postaci lubelskiego środowiska fotograficznego w okresie międzywojennym. Współzałożyciel Lubelskiego Towarzystwa Fotograficznego. Właściciel składu materiałów aptecznych, a także sklepu z materiałami fotochemicznymi i laboratorium fotograficznego przy ul. Krakowskie Przedmieście 25, w którym, przed wybuchem II wojny światowej, krzyżowały się drogi lubelskich pasjonatów fotografii.

Czytaj więcej

Chill Warman (1871-1917)

Chill Warman – jeden z pierwszych i najdłużej działających fotografów żydowskich w Lublinie, otworzył atelier w 1903 roku. Atelier Warmana funkcjonowało również w okresie międzywojennym, zarejestrowane na Ryfkę Warman.

Czytaj więcej

Wiktor Ziółkowski (1893–1978)

Wiktor Hermogenes Ziółkowski, pseud. Julian Kot – urodzony w 1893 roku w Lublinie, zmarł w 1978 roku tamże.
Malarz, grafik, autor karykatur, typograf, publicysta i krytyk, bibliofil oraz kolekcjoner sztuki ludowej. Jeden z założycieli lubelskiego Związku Artystów Plastyków (późniejszy ZPAP) oraz Lubelskiego Towarzystwa Miłośników Książki. Niestrudzony animator lubelskiego życia artystycznego, zarówno w dwudziestoleciu międzywojennym, jak i po wojnie. Autor fotografii miasta, pochodzących głównie z lat 30. XX wieku.

Czytaj więcej

Józef Rizza (ok. 1837–?)

Józef Rizza (Joseph Rizza, Osyp Risse) – włoski fotograf i kupiec, prekursor lubelskiej fotografii. Właściciel „atelier J. Rizza”. W latach 1860–1872 prowadził działalność m.in. przy Krakowskim Przedmieściu 1941.

Czytaj więcej

Borys Chadzkielewicz (pocz. XX wieku)

Borys (Bencel) Chadzkielewicz, Boris Chatzkielewitz – wędrowny fotograf pochodzenia żydowskiego z Sankt Petersburga. Działał w Wilnie, Petersburgu, Śwęcianach (Uvenaionys), Mińsku, Birsztanach (Birutonas), Białymstoku, a także na terenach zachodniej Rosji. W Lublinie prowadził zakład w latach 1896­–19001.

Czytaj więcej

Atelier „Zofia” (XIX/XX wiek)

Zakład Artystyczno-Fotograficzny „Zofia”, należący do Zofii Miłaszewskiej, to jedno z najdłużej działających atelier w mieście; odznaczony na Wystawie Higienicznej w Lublinie w 1908 roku.

Czytaj więcej

Andrzej Płaczkowski (ok. 1842–1917?)

Andrzej Płaczkowski – pracownik atelier „Chicińska i Ska”, właściciel atelier w Lublinie i Chełmie. Od 1876 roku prowadził przy ul. Poczętkowskiej (dzisiaj Staszica) zakład „otwarty każdo-dziennie od godziny 9 rano do 5 po południu”, gdzie wykonywał „wszelkie roboty fotograficzne podług najnowszych systemów”1.

Czytaj więcej

Aleksander Stepanow (1855­–1899)

Stepanow (Stepanoff) to jedno z najbardziej znanych nazwisk w historii lubelskiej fotografii, głównie dzięki zachowanej bogatej ikonografii przechowywanej w zbiorach prywatnych i kolekcjonerskich. Wiedza o samym fotografie dopiero jest odkrywana.

Czytaj więcej

Roman Vishniac (1887–1990)

Roman Vishniac (1887–1990)

Roman Vishniac urodził się w 1887 roku w Pawłowsku koło Sankt Petersburga, zmarł w 1990 roku w Nowym Jorku. Biolog i fotograf pochodzenia żydowskiego. Jeden z pionierów fotografii poklatkowej. Człowiek niezwykle wszechstronny, którego zainteresowania sięgały szeroko pojętej humanistyki. W latach 30. XX wieku stworzył obszerną dokumentację życia społeczności żydowskiej w krajach Europy Środkowo-Wschodniej. Był wówczas także w Lublinie.

Czytaj więcej

Lucjan Demidowski (ur. 1946)

Lucjan Demidowski urodził się w Krzeszowie Górnym. Fotograf, wykładowca Lubelskiej Szkoły Fotografii. Jeden z czołowych przedstawicieli nurtu konceptualnego w fotografii polskiej. Od 1971 roku członek Związku Polskich Artystów Fotografików. Związany z lubelskim środowiskiem artystycznym, mieszka w Motyczu Leśnym.

 

Czytaj więcej

Edward Hartwig – o fotografii

Jestem niechcianym fotografem – powiedział w jednym z wywiadów Edward Hartwig. Wielokrotnie wspominał, że w młodości bardziej niż fotografia interesowało go malarstwo.

 

Lublin. Opowieść o mieście: Z Bramy do Bramy

Narracja multimedialna, w której Edward Hartwig opowiada o przedwojennym Lublinie i o fotografowaniu.

 

Czytaj więcej