Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Bełżyce – sztetl

Śladami Opowiadań Singera - projekt


Najstarsza wzmianka o osadzie Bełżyce znajduje się w dokumencie z 1349 roku, w którym król Kazimierz Wielki, na wniosek ówczesnego właściciela wsi – Rafała z Tarnowa herbu Leliwa, przeniósł ją z prawa polskiego na niemieckie. Jako miasto, Bełżyce zostały lokowane na prawie magdeburskim w 1417 roku przez Jana Tarnowskiego. Początkowo były tzw. miastem filialnym – miały się „sądzić i rządzić na wzór Lublina”.

Niemal od samego początku miasto miało charakter wieloetniczny i wielowyznaniowy. Być może już od lat 20. XV wieku, a z całą pewnością od I połowy XVI wieku, obok ludności katolickiej i prawosławnej, w Bełżycach zaczęli osiedlać się Żydzi.

 

Czytaj więcej

Bełżyce – architektura drewniana

Najstarsza wzmianka o osadzie Bełżyce znajduje się w dokumencie z 1349 roku, w którym król Kazimierz Wielki, na wniosek ówczesnego właściciela wsi – Rafała z Tarnowa herbu Leliwa, przeniósł ją z prawa polskiego na niemieckie.

 

Czytaj więcej

Rzeczpospolita Babińska – geneza nazwy

Na siedzibę karykaturalnego państewka wybrano pałac leżący w Babinie, rodzinnej wsi Stanisława Pszonki. Wybór miejsca nie był przypadkowy. Babin usytuowany był przy handlowym szlaku królewskim, łączącym Kraków z Wilnem, w bliskim sąsiedztwie Bełżyc, w niedalekiej odległości od Lublina.

Czytaj więcej

Rzeczpospolita Babińska a reformacja

Powstanie i pierwsze lata działalności Rzeczpospolitej Babińskiej nie bez przypadku zbiegły się w czasie z aktywną działalnością na ziemiach lubelskich obozu reformacji, w którym żywo brała udział lokalna szlachta. Według M. Wajsbluma, przedwojennego badacza ruchu braci polskich, w gronie tym spotkać można było obydwu założycieli Rzeczpospolitej Babińskiej.

Czytaj więcej

Rzeczpospolita Babińska – środowisko babińskich „urzędników”

Stanisław Pszonka i Piotr Kaszowski marzyli, by Rzeczpospolita Babińska była czymś więcej niż sąsiedzkim klubem towarzyskim, by do Babina zjeżdżała szlachta z całej Polski i Litwy. Taką sposobność stwarzały sejmiki odbywające się w Lublinie oraz powstanie w tym mieście Trybunału Koronnego. Od 1578 roku ściągał on na ziemię lubelską nie tylko szlachtę małopolską, ale również szlachtę z innych obszarów Rzeczpospolitej Obojga Narodów.

 

Czytaj więcej

Rzeczpospolita Babińska – teatr i szkoła obywatelska

Omni homo mendax, tak brzmiało motto założycieli Rzeczpospolitej Babińskiej. Był to fragment wypowiedzi przypisanej Piotrowi Kaszowskiemu: „Przecież już Dawid powiedział, że każdy człowiek kłamca (omni homo mendax), a wszak kłamstwo jest fundamentem i istotą Rzeczpospolitej Babińskiej, mieści więc w sobie i Daryuszów i Aleksandrów i świat cały”. Wypowiedź ta przenosi Rzeczpospolitą Babińską w przestrzeń teatru, którego celem stała się improwizacja małych scenek obyczajowych, tworzenia surrealistycznej rzeczywistości.

 

Czytaj więcej

Nimrod Ariav – Lublin

Nimrod Ariav wychował się w Lublinie przy ulicy Nowej 17 (dziś ulica Lubartowska 19). Kamienica, w której w latach 20. i 30. XX wieku mieszkali przodkowie Ariava, została wybudowana na początku XIX wieku. Jest to budynek dwupiętrowy, wybudowany z cegły, z przeznaczeniem na cele mieszkalne. Przed II wojną światową na parterze kamienicy mieściły się sklepy i lokale użytkowe, między inymi Fabryka Cukrów oraz Wytwórnia wafli Ezry Halckiener.

W Lublinie Nimrod Ariav wraz z bratem Abrahamem uczęszczali do Gimnazjum Żydowskiego przy ul. Niecałej.
 
Nimrod Ariav przyjechał do Lublina po 60 latach od wybuchu II wojny światowej. W 2006 oraz 2009 roku spotkał się w Ośrodku "Brama Grodzka - Teatr NN" z młodzieżą z lubelskich szkół.

 

Czytaj więcej

Nimrod Ariav - Bełżyce

Na tym cmentarzu żydowskim, wraz z moim bratem Abrahamem zamordowanym później przez Niemców oraz z innymi Żydami, którzy wówczas ocaleli z pożogi, pochowałem mojego ojca Arie-Lejba Cygielmana rozstrzelanego przez hitlerowców na placu przed bożnicą w Bełżycach wraz z innymi 149 Żydami 2 października 1942 roku.

ze wspomnień Nimroda Ariava

Czytaj więcej

Bełżyce – historia miasta

Bełżyce leżą nad rzeką Krężniczanką – dopływem Bystrzycy. Miasto położone jest we wschodniej części Równiny Bełżyckiej, około 20 km na południowy-zachód od Lublina.

 

Czytaj więcej