Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Isaac Bashevis Singer (1904–1991)

Isaac Bashevis Singer (1904–1991)

Isaac Bashevis Singer, wybitny pisarz, laureat literackiej Nagrody Nobla, urodził się 14 lipca 1904 roku w Leoncinie pod Warszawą jako Icchok Zynger. Był synem rabina. Większość swoich utworów napisał w języku jidysz. Duża część jego twórczości jest związana ze wspomnieniami z Polski, którą opuścił przed II wojną światową. Zmarł  24 lipca 1991 roku w Miami na Florydzie.
 

Czytaj więcej

Agata Tuszyńska (ur. 1957)

Agata Tuszyńska (ur. 1957)

Pisarka, poetka, reportażystka, historyczka literatury i teatru. Wydała kilka zbiorów poezji oraz zbeletryzowane biografie – modernistycznej aktorki warszawskiej, Marii Wisnowskiej, oraz światowej sławy pisarza, Isaaca Bashevisa Singera.

Czytaj więcej

Władysław Panas (1947–2005)

Władysław Panas (1947–2005)

Władysław Panas urodził się 28 marca 1947 roku w Dębicy (powiat kołobrzeski). Zmarł 24 stycznia 2005 roku w Lublinie. Był profesorem Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, gdzie kierował Katedrą Teorii Literatury. Zajmował się kulturą i sztuką pogranicza, uważając, że najciekawsze zjawiska i procesy kulturotwórcze zachodzą właśnie na pograniczu. Stąd jego zainteresowania prawosławiem, teologią ikony, obecnością tematów żydowskich w polskiej literaturze czy też osobą Jakuba Franka, który ogłosił się Mesjaszem.

Czytaj więcej

Małgorzata Skałbania (ur. 1965)

Małgorzata Skałbania – malarka, poetka.

Urodziła się w Tychach. Studiowała malarstwo w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Pięknych w Gdańsku oraz na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie (dyplom u prof. Jerzego Nowosielskiego). Odbyła staż w De Christelijke Academie voor Beeldende Kunsten w Kampen. Swoje prace publikuje w kraju i za granicą. Mieszka w Lublinie.

 

Czytaj więcej

Hieronim „Hirek” Wrona (ur. 1960)

Hieronim „Hirek” Wrona (ur. 1960)

Hieronim „Hirek” Roman Wrona – dziennikarz telewizyjny i radiowy. Publicysta, DJ, producent i reżyser imprez muzycznych. Rzecznik prasowy festiwali i koncertów. Historyk muzyki. Miłośnik brydża, piłki nożnej i koszykówki.

Czytaj więcej

Wspomnienia Edwarda Kraussego syna

Wspomnienia Edwarda Kraussego syna

Urodziłem się 30 listopada 1918 roku w Lublinie. Lata dziecinne i młodzieńcze przeżyłem beztrosko – trochę byłem łobuzowaty, uczyć mi się nie chciało. Pamiętam, że wychowałem się przy takich wielkich psach. To były wyżły. Psy lubiłem bardzo. Koty nie bardzo. Suka była Dina, pies – Bizon. Biegałem z nimi po polach. Miałem towarzyszy do zabawy. Buchaltera syn był w moim wieku. Mieszkał obok. Nazywał się Sławek Minia. Biegaliśmy po wozach, skakaliśmy po wagonach kolejowych, w każdą dziurę żeśmy wleźli. Ale nie wypuszczaliśmy się na dalekie wyprawy. Niektórzy pracownicy młyna mieszkali w pobliżu młyna. To były firmowe domy. Jeden był przed młynem. To były pojedyncze domy, takie wille. Było ich pięć. Mieszkał tam kierownik techniczny młyna. On miał swoją willę, buchalter, ojca kolega, który był kierownikiem zbytu. Był też taki mój przyjaciel baran. Jak wyszedłem z domu i gwizdnąłem to przylatywał.

 

Czytaj więcej

Robert Kuwałek w Radiu Lublin

Robert Kuwałek w Radiu Lublin

Robert Kuwałek był osobą medialną. Jego głos pojawiał się wielokrotnie na antenie Radia Lublin. Robert występował często jako komentator aktualnych wydarzeń związanych z upamiętnianiem kolejnych rocznic zagłady lubelskiego getta, akcji Erntefest oraz innych wydarzeń związanych z niemieckimi obozami zagłady na Lubelszczyźnie i akcją Reinhardt. Robert był proszony o komentarz jako prelegent różnych konferencji i seminariów historycznych, autor lub prowadzący spotkania promujące kolejne pozycje związane z historią Żydów, ale także – jako zdeklarowany kucharz i znany smakosz, bywał gościem programów kulinarnych.

 

Czytaj więcej

Robert Kuwałek – Współpraca z Ośrodkiem „Brama Grodzka – Teatr NN"

Robert Kuwałek – Współpraca z Ośrodkiem „Brama Grodzka – Teatr NN"

Robert Kuwałek nawiązał kontakt ze środowiskiem Teatru NN w latach 90. Był to okres początków zainteresowania Teatru kulturą żydowską, związanych z realizacją przedstawienia Ziemskie pokarmy, inspirowanego twórczością Grigorija Kanowicza – żydowskiego pisarza z Wilna. W 1994 roku Robert wziął udział w zorganizowanej w Bramie Grodzkiej pierwszej sesji naukowej Żydzi lubelscy i odtąd współpraca z Nim na trwałe wpisała się w naszą działalność.

Robert miał nieoceniony wkład w działalność Ośrodka, nie tylko jako ekspert i prelegent zaangażowany w realizację konkretnych projektów, lecz przede wszystkim jako nauczyciel i przyjaciel wielu pracowników Ośrodka – zawsze gotowy do pomocy, służący radą, dzielący się ogromem swej wiedzy i bogactwem osobistych kontaktów, inspirujący do działania. Jesteśmy Mu za to bardzo wdzięczni.

Czytaj więcej

Robert Kuwałek (1966–2014)

Robert Kuwałek (1966–2014)

Historyk, pedagog, pracownik Państwowego Muzeum na Majdanku, autor i współautor wielu prac naukowych i popularyzatorskich poświęconych społeczności żydowskiej w Lublinie oraz zagładzie Żydów na terenie Lubelszczyzny.

Czytaj więcej

Stanisław Bojarczuk (1869–1956)

Stanisław Bojarczuk – „chłopski  Petrarka”, poeta samouk, autor około tysiąca sonetów, urodził się 5 kwietnia 1869 roku we wsi Krakowskie Przedmieście; dziś jest to jedna z krańcowych ulic Krasnegostawu. W 1891 roku ożenił się z Agatą Chomik i dwa lata później przeniósł się do Rońska, gdzie mieszkał już do końca swoich dni. Zmarł 31 grudnia 1956 roku.

Czytaj więcej

Alex Dancyg (ur. 1948)

Alex Dancyg – mieszkaniec kibucu Nir Oz, historyk, współpracownik Instytutu Yad Vashem, aktywny uczestnik dialogu polsko-żydowskiego. W wieku dziewięciu lat wyjechał z rodzicami i siostrą z Warszawy, i zamieszkał w Izraelu. Tam skończył szkołę i studiował historię na uniwersytecie. Był członkiem organizacji Ha-Szomer Ha-Cair, spadochroniarzem podczas kolejnych wojen prowadzonych przez Izrael. Ma żonę, czwórkę dzieci i kilkoro wnuków. Jest bohaterem filmu Krzysztofa Bukowskiego Czytając Sienkiewicza na pustyni Negev i audycji radiowej Marty Rebzdy Podwójna tożsamość.

Alex Dancyg
Alex Dancyg (Autor: Szuchta, Robert)

Czytaj więcej

Stefan Kiełsznia (1911–1987)

Stefan Kiełsznia (1911–1987)

Nowa 1, Nowa 3, Nowa 5, Nowa 7, itd., itd. Skład szkła M. Aszman, Magazyn Mebli H.M. Gladsztejn, Sprzedaż Wędlin J. Rydzewski, Skład win, wódek i likierów, Apteka Magistra Szeligi. I dalej... Ulica Lubartowska. Skręt w prawo. Ulica Kowalska. A może w lewo i w górę – na Świętoduską. Dom po domu. Krok po kroku. Sklep obok sklepu. Kolejne drzwi. Kolejne witryny. Kolejne reklamy. Tak można wędrować po Lublinie, oglądając zdjęcia wykonane tuż przed wybuchem II wojny światowej przez Stefana Kiełsznię.

Czytaj więcej

Wiktor Ziółkowski (1893–1978)

Wiktor Ziółkowski (1893–1978)

Wiktor Hermogenes Ziółkowski, pseud. Julian Kot – urodzony w 1893 roku w Lublinie, zmarł w 1978 roku tamże. Malarz, grafik, autor karykatur, typograf, publicysta i krytyk, bibliofil oraz kolekcjoner sztuki ludowej. Jeden z założycieli lubelskiego Związku Artystów Plastyków (późniejszy ZPAP) oraz Lubelskiego Towarzystwa Miłośników Książki. Niestrudzony animator lubelskiego życia artystycznego, zarówno w dwudziestoleciu międzywojennym, jak i po wojnie. Autor fotografii miasta, pochodzących głównie z lat 30. XX wieku.

Czytaj więcej

Stefan Kiełsznia – życiorys

Stefan Kiełsznia – życiorys

W każdej garstce popiołu szukam swoich bliskich – tym fragmentem wiersza Icchaka Kacenelsona dr Symcha Wajs zakończył wystąpienie. Był wieczór, 14 grudnia 1994 roku. Na ulicy Grodzkiej 34 w Lublinie, w siedzibie Teatru NN, odbywała się właśnie sesja naukowa poświęcona historii lubelskich Żydów. Gdy tylko umilkły słowa dra Wajsa, w wypełnionej po brzegi sali rozległy się brawa, a zaraz potem posypały pytania: „Ale gdzie była ulica Szeroka?”, „Którędy przebiegała Nowa?”. Wajs odpowiadał na pytania, z trudem ukrywając wzruszenie. Po 50 latach mówił oto o tragicznej przeszłości miasta, które kochał, w którym się wychował i spędził młodość. „Lublin, który opuściłem w 1939 roku, stał się dla mnie po powrocie w 1946 roku cmentarzem pozostawionych tam Żydów. Nie zastałem już tych, z którymi żyłem, mieszkałem, przeżywałem smutki i radości. Wymordowano naród […]. Nie ma już nawet ulic, do których tak byłem przywiązany”. Mówił te słowa, trzymając w ręce zdjęcia Stefana Kiełszni.

Czytaj więcej