Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Zamojska 27 w Lublinie

Historia nieruchomości zlokalizowanej w Lublinie przy ulicy Zamojskiej 27.

Spis treści

[RozwińZwiń]

LokalizacjaBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Numer hipoteczny: 791

Numer przed 1939: Zamojska 27

Numer po 1944: Buczka 27

FunkcjeBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Budynek mieszkalny. Piwiarnia. Mleczarnia. Sklep spożywczy. Restauracja „Obywatelska”. W 1936 roku na terenie posesji istniały zakłady handlowe i przemysłowe takie jak Piwiarnia polska Józefa Grudnia, mleczarnia Wojciecha Mamczarza, sklep spożywczy Cyrli Edelsztejn, Poels&co.

KalendariumBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

lata 70. XIX w. – parcelacja działki

1884 – działkę kupuje Feliks Joachimowicz Terpiłowski

1885 – budowa dwukondygnacyjnej murowanej kamienicy i drewnianych budynków

grudzień 1885 – ubezpieczenie budynku

1902 – śmierć Feliksa Terpiłowskiego, nieruchomość dziedziczą bracia

1903 – nieruchomość kupuje Moriko Jakowlewicz Wrocławski

1907 – nieruchomość kupują Dawid Lejzor i Gołda Liba z Libermanów Zajdwergowie

ok. 1910 – nadbudowa kamienicy

1911 – nieruchomość kupują Gołda z Libermanów i Szechna Wolf Szermanowie

1917 – nieruchomość kupują Józef i Tauba Zygiel

1923 – budowa młyna motorowego

1924 – budowa młyna

12 listopada 1936 – sporządzenie Ankiety na potrzeby Inspekcji Budowlanej

1939 – likwidacja szopy

6 czerwca 1939 – odwołanie Małki Gorzyczańskiej w sprawie rozbiórki szopy

17 czerwca 1940 – sporządzenie Karty realności na potrzeby Inspekcji Budowlanej

po 1940 – likwidacja komórek i ustępu

1945 – nieruchomość kupują Władysław i Helena Hofmanowie

lata 50. XX w. - budowa przybudówki

18 kwietnia 1950 – wezwanie do naprawy kominów

29 kwietnia 1950 – prośba o pozwolenie na przeprowadzenie remontu

4 maja 1950 – pozwolenie na przeprowadzenie remontu

26 czerwca 1950 – prośba o zbadanie stanu zachowania budynku

1962 – część nieruchomości przechodzi na własność Skarbu Państwa

po 1965 – usunięcie dekoracji architektonicznej fasady

lata 70. XX w. - budowa murowanych komórek

lata 80. XX w. - rozebranie budynku dawnego młyna

ArchitekciBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Aleksander Zwierzchowski (1884)

HistoriaBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Omawiana działka została wydzielona z pierwotnie większej działki oznaczonej numerem policyjnym 257 i 258 i opisanej w księdze hipotecznej numerem 664. W latach 70. XIX wieku rozpoczął się proces parcelacji działki. W 1884 roku, za 2300 rubli, plac kupił Feliks Joachimowicz Terpiłowski i zlecił Aleksandrowi Zwierzchowskiemu wykonanie projektu budowy budynku mieszkalnego. Wzdłuż wschodniej granicy działki w 1885 roku wzniesiono kamienicę frontową. Był to dwukondygnacyjny, prostopadłościenny budynek zbudowany na planie prostokąta, o dwutraktowym układzie wnętrz. Obiekt zamieszkiwało siedemdziesiąt osób.

Ankieta z 1936 roku wymienia murowany, trzypiętrowy dom mieszkalny oraz nieczynny budynek młyna wybudowany w 1924 roku. W 1938 roku nieruchomość została wystawiona na licytację i sprzedana za 55700 zł. Nowymi właścicielami zostali: Berek Szenkier (syn Nuchima Lejzora), Anna Zygiel (córka Józefa), Róża z Zyglów Tenenbaum (żona Salomona), Aaron Szpiro, Estera Sura Zaklikowska (córka Moszka). Część nieruchomości należącą do Estery, po jej śmierci odziedziczyli w równych częściach: jej mąż Berko Szenkier i Szmul Jozef Szenkier. 6 czerwca 1939 roku Małka Gorzyczańska (zam. Kowalska 4) wniosła do Zarządu Miejskiego odwołanie w sprawie rozbiórki szopy przy Zamojskiej 27, w której prowadziła sprzedaż węgla. Gorzyczańska zgłosiła wówczas gotowość „ulepszenia zewnętrznego wyglądu przedmiotowej szopy”.
Po śmierci Szmula Szenkiera w 1945 roku jego część nieruchomości otrzymały jego dzieci – Mieczysław i Matylda Szenkier, które sprzedały ją Władysławowi i Helenie Hofmanom za 117000 zł. Po roku 1962 część nieruchomości przeszła na własność Skarbu Państwa.

W latach 50. XX wieku w kamienicy frontowej znajdowały się owocarnia i restauracja „Obywatelska”.

MieszkańcyBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Właściciele

1936

Właściciel nieruchomości: Józef Zygiel, syn Jakuba, zam. Zamojska 27 m.5

Dozorca: Stanisław Filipek

Mieszkańcy nieruchomości według zawodu w 1940 roku

Pracownicy umysłowi 1 (na parterze), 8 (na piętrze), 4 (na poddaszu), 13 (w budynku frontowym).

Wolne zawody 1 (na parterze), 3 (na piętrze), 4 (w budynku frontowym).

Robotnicy 1 (na piętrze), 1 (w suterenie), 2 (w budynku frontowym).

Kupcy i przemysłowcy 2 (na piętrze), 1 (na poddaszu), 3 (w budynku frontowym).

Rzemieślnicy 3 (na piętrze), 1 (na poddaszu), 4 (w budynku frontowym).

Inne zawody 1 (na piętrze), 1 (w oficynie).

Bez zawodu 6 (na parterze), 36 (na piętrze), 9 (na poddaszu), 2 (w suterenie), 53 (w budynku frontowym).

Lokatorzy według wyznania, płci i wieku w 1940 roku

Ogólna ilość mieszkańców 80

Chrześcijan 24

Żydów 56

Mężczyzn 23

Kobiet 44

Dzieci do lat 6 włącznie 5

Dzieci do lat 7-18 włącznie 8

WłaścicieleBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

przed 1884 - Franciszek Ksawery Wendrowski

1884 - Feliks Joachimowicz Terpiłowski

1902 - Stefan, Władysław i Aleksander Terpiłowscy

1903 - Moriko Jakowlewicz Wrocławski

1907 - Dawid Lejzor i Gołda Liba z Libermanów Zajdwergowie

1911 - Gołda z Libermanów i Szechna Wolf Szermanowie

1917 - Józef i Tauba Zygiel

1936 - Józef Zygiel

1938 - Berek Szenkier, Anna Zygiel, Róża z Zyglów Tetenbaum, Aaron Szpiro, Estera Sura Zaklikowska

1939 - Berek Szenkier

OpisBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Budynek murowany, wzniesiony na rzucie czworokąta, trzykondygnacyjny, z mansardą na osi symetrii. Część parteru wydzielona gzymsem, otynkowana na biało. Fasada siedmioosiowa, symetryczna. Część środkowa (trzecia, czwarta i piątej oś) drugiej i trzeciej kondygnacji cofnięta względem lica muru, balkonami na całej długości. Na czwartej osi parteru sień przejazdowa. Na trzeciej i piątej osi parteru witryny sklepowe. Okna prostokątne, w środkowej części drugiej kondygnacji półkoliście zwieńczone.

LiteraturaBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Akta nieruchomości położonej w Lublinie przy ul. Zamojskiej 27, APL, sygn. 5940.

Domowa książka meldunkowa miasta Lublina ul. Zamojska nr 27 lok. 1; 3; 4; 4a; 5-10; 12; 12a; 13; 14, APL, sygn. 2385.

Lublin. Kamienica ul. Zamojska 27. Rozpoznanie historyczne i postulaty konserwatorskie, oprac. A. Sikora-Terelecka, fot. J. Studziński, Lublin 2004, mps WUOZ