Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Wacław Karol Moritz (1865–1947)

Lubelski przemysłowiec, właściciel Fabryki Maszyn Rolniczych i Odlewni Żelaza MacLeoda

 

Spis treści

[RozwińZwiń]

PochodzenieBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Syn Roberta Karola Moritza i Antoniny Lubowidzkiej, urodził się 20 września 1865 roku. Jego ojciec w latach 1864–1874 wspólnie z Aleksandrem MacLeodem prowadził w Lublinie zakład maszyn i narzędzi rolniczych.

EdukacjaBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Wacław Moritz po rocznej nauce w gimnazjum rosyjskim w Lublinie przeniósł się do 6-klasowego gimnazjum w Szubinie w województwie poznańskim, następnie rozpoczął studia w Wyższej Szkole Technicznej w Mitwejdzie, których jednak nie ukończył.

Działalność gospodarczaBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

W 1893 roku został jedynym właścicielem fabryki maszyn i narzędzi rolniczych. Pod jego zarządem zakład został w 1895 roku rozbudowany i wyposażony w maszynę parową, a następnie w 1900 roku przeniesiony do Piask do nowo wybudowanego obiektu fabrycznego. Po modernizacji fabryka składała się z oddziału mechanicznego, stolarskiego, kuźni i odlewni żelaza. Do 1912 roku zatrudnienie w fabryce wynosiło 270 robotników, a wartość produkcji wynosiła ok. 160 tys. zł. Ponad 70 proc. produkcji sprzedawano w Rosji za pośrednictwem składów znajdujących się w wielu miastach imperium.

Wacław Moritz w okresie okupacji austro-węgierskiej pełnił również obowiązki wiceprezydenta Lublina. W latach 1914–1915 z powodu trudności wynikających z prowadzonych na terenie Lublina działań wojennych Moritz był zmuszony znacznie ograniczyć produkcję fabryki, a w latach 1916–1920 nawet zawiesić działalność zakładu.

Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę Moritz wszedł do kartelu producentów maszyn rolniczych pod firmą Zjednoczenie Polskich Fabryk Maszyn i Narzędzi Rolniczych S.A. w Warszawie. W ramach Zjednoczenia zakład Moritza specjalizował się głównie w produkcji młocarni.

Po ogłoszeniu przez Zjednoczenie upadłości w grudniu 1930 roku fabryka Moritza została zamknięta. Ponowne jej uruchomienie nastąpiło dopiero w 1937 roku pod nową firmą Lubelska Fabryka Maszyn i Narzędzi Rolniczych „Plon”. Dyrekcja spółki miała swoją siedzibę w Warszawie, a w jej skład wchodzili kapitaliści z Warszawy, w których rękach znalazł się prawie cały kapitał zakładowy.

Wacław Moritz zmarł 27 maja 1947 roku w Lublinie. Grób jego znajduje się na cmentarzu ewangelickim w Lublinie.

RodzinaBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Z żoną Kamilą Jensz miał córkę Zofię i synów: Wacława i Edwarda Stefana1.

 

Opracował Arkadiusz Król

 

PrzypisyBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

1Tadeusz Radzik, Adam Witusik, Jan Ziółek, Słownik biograficzny miasta Lublina, t. 1, Lublin 1996, s. 189–190.

 

 

LiteraturaBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Tadeusz Radzik, Adam Witusik, Jan Ziółek, Słownik biograficzny miasta Lublina, t. 1, Lublin 1996.