Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Szeroka 40 w Lublinie (nie istnieje)

Historia nieruchomości zlokalizowanej w Lublinie przy ulicy Szerokiej 40. Obecnie adres nie istnieje.

Spis treści

[RozwińZwiń]

LokalizacjaBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Dawny numer policyjny: 412
Numer hipoteczny: 270, 271
Numer przed 1939: Szeroka 40
Numer po 1944: -
Numer obecny: nie istnieje

Szeroka 40 na mapie Lublina z 1928 roku
Szeroka 40 na panoramie Lublina z lat 30. XX wieku

FunkcjeBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Od ok. połowy XIX wieku - bożnica chasydzka

Historia budynkuBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Właściciele:
dane z dnia 12.X.1896 - Mandelboin [Mandelbojn]
1915 - Ejger Abram
dane z dnia 29.XI.1936 - S. S. [spadkobiercy] Eigera Abrama
dane z 1940 - Chrensztern [Awensztern ?] Srul, Icek, Dawid i Perla, Eiger Ezrel

Lokatorzy według wyznania, płci i wieku (1940 rok):

Ogólna ilość mieszkańców Mężczyzn Kobiet

Dzieci do lat 6
włącznie

Dzieci od 7-18 lat
włącznie
Uwagi

Chrześcicjan - 2

Żydów - 174

39 60 28 49  


Dodatkowe informacje:

Żydowskie miejsca w Lublinie
Dom rodziny Eigerów; chasydzka bożnica założona przez Jehudę Lejba Eigera (Bożnica de Chassidim, Szeroka 40)

Miejsce położenia domu modlitwy / bożnicy: ul. Szeroka 40
Nazwa gminy wyznaniowej: Gmina Wyznaniowa Żydowska w Lublinie
Siedziba gminy: Lublin, ul. Rynek 5
Miejscowość wchodząca w skład gminy: ul. Szeroka
Nazwa synagogi lub domu modlitwy: -
Data powstania: 1912 r.
Godziny otwarcia: czynny bez przerwy
Powody zamknięcia: -
Własność domu (prywatna): Noch i Szloma Ejgier
Własność domu (Gmina Żydowska): -
Ogólna liczba (bożnice): -
Ogólna liczba (domy modlitwy): 1
Frekwencja dzienna (domy modlitwy): 100

Nazwa synagogi lub domu modlitwy: Dom modlitwy "Stolarze" (bożnica dawnego cechu stolarskiego)
Data powstania: I połowa XIX w.
Godziny otwarcia: -
Powody zamknięcia: brak danych
Własność domu (prywatna): Jakub Rozenberg

Nazwa synagogi lub domu modlitwy: Bethamidrasz chasydów lubelskich
Data powstania: połowa XIX w.
Godziny otwarcia: -
Powody zamknięcia: brak danych
Własność domu (prywatna): Abraham Eiger (bożnica należąca do lubelskich cadyków)
Własność domu (Gmina Żydowska): -
Ogólna liczba (bożnice): -
Ogólna liczba (domy modlitwy): -
Frekwencja dzienna (domy modlitwy): -
Frekwencja dzienna (bożnice): -
Informacje dodatkowe: Bożnica założona w miejscu zamieszkania Judy Lejb Eigera. Zbierali się tu zwolennicy Eigera z prowincji. Drugie obok dawnej bożnicy de Chassidim centrum chasydzkie przy ul. Szerokiej. Lubelski cadyk Juda Lejb Eiger był wnukiem Akiby Eigera, wybitnego autorytetu talmudycznego, synem Salomona Eigera, rabina w Kaliszu i Poznaniu. Abraham Eiger był synem Judy, nie wszedł już do oficjalnego rabinatu.

Opis budynkuBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Ankieta z dnia 29.XI.1936 r. [Inspekcja budowlana, sygn. 5267]:
Położenie: Szeroka 40
Numer hipoteczny: nie podano
Właściciele: S. S. Eigera Abrama
Zarządca: Lejzor Rassek
Dozorca: Antonina Janicka

Rodzaj budynku: budynek mieszkalny, murowany
Data rozpoczęcia użytkowania: nie podano
Liczba mieszkań: 24, w tym:
 - 18 mieszkań 1-izbowych,
 - 5 mieszkań 2-izbowych,
 - 1 mieszkanie 3-izbowe

Liczba mieszkań w suterenach: nie ma
Liczba piwnic: brak
Liczba pięter: 2

System wodociągowo-kanalizacyjny: wodociąg, 4 ustępy nieskanalizowane
Oświetlenie: naftowe
Ogrzewanie: brak danych
Klatka schodowa:  1 główna, drewniana
Pokrycie dachu: blacha cynkowa i papa

Dane dotyczące podwórza:
Wymiary: 36 x 30 m
Nawierzchnia: brukowana
Zabudowa: 6 komórek, śmietnik stały, 2 trzepaki

Karta realności z 1940 r. [Inspekcja budowlana, sygn. 5267]:
Powierzchnia: ogółem: 865 m2, w tym:
 - zabudowana: 496 m2
 - niezabudowana: 369 m2
Długość frontu: 19 mb. (głębokość 62 mb.) 

Fragmenty relacji mówionychBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Aleksander Szryft
„Przed II wojną światową mieszkaliśmy przy ul. Szerokiej 40, w kamienicy lubelskiego cadyka,
Szlomo Eigera, przywódcy lubelskich chasydów. Mój dziadek był chasydem Eigera i za jego namową
najął mieszkanie w tym domu. Przeniesienie się do domu Eigera miało związek z rzekomymi
proroctwami cadyka. Moja babka przez dłuższy czas nie mogła zajść w ciążę, a jeżeli już zachodziła,
wtedy dzieci umierały w wieku niemowlęcym. Dziadek, jako pobożny chasyd, poszedł więc
do swojego rebego po poradę i ten stwierdził, że w jego kamienicy zwolniło się mieszkanie i jeżeli
zamieszkają z babką u niego, wtedy dzieci będą żyły. Rzeczywiście, gdy dziadkowie przenieśli się
na Szeroką 40, zaczęły się rodzić zdrowe dzieci. Jednak potem okazało się, że moja matka zmarła
nagle na raka w wieku 42 lat, wujek w wieku 43 lat został zamordowany przez Niemców.
W każdym razie rodzina zamieszkała przy Szerokiej 40. Od frontu do kamienicy przylegała Bóżnica
Chasydów Lubelskich. Miała ona wejście od ul. Szerokiej i odgrodzona była od niej parkanem.
Przed bóżnicą znajdowała się suka-kuczka, którą wykorzystywano w święto Sukkot. Drugie wejście
było od uliczki, która prowadziła do ul. Nadstawnej. Przy tej, przechodniej uliczce znajdował się po
drugiej stronie od bóżnicy skład węgla. Trzecie wejście do bóżnicy było
od zachodniej ściany i przeznaczano je tylko dla cadyka. Wejście to miało połączenie schodami
z jego mieszkaniem. Na tejże samej ścianie znajdował się Aron ha-Kodesz, a po środku bóżnicy
umiejscowiona była bima. Za nią stały ławki dla modlących się. Tylko najzamożniejsi posiadali
swoje miejsca przy Wschodniej Ścianie. Specjalnie je wykupywali.”

*
„Charakterystyczną dla Lublina cechą były również bóżnice przeznaczone dla stowarzyszeń
zawodowych - tragarzy, kupców, krawców itd. Na przykład przy Szerokiej 40 taką bóżnicą była
synagoga Parnes.”

 

LiteraturaBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Inspekcja budowlana, sygn. 5267