Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Stanisław Hozjusz (1504–1579)

Stanisław Hozjusz herbu Hozyusz – biskup chełmiński i warmiński, dyplomata polski, sekretarz wielki koronny, humanista, teolog, działacz kontrreformacji.

 

Spis treści

[RozwińZwiń]

Młodość i edukacja

Stanisław Hozjusz urodził się w spolonizowanej rodzinie mieszczańskiej, która przybyła do Polski z zachodniej części Niemiec. Jego ojciec, Ulryk Hose, pełnił urząd zarządcy mennicy królewskiej w Wilnie, później zaś został wojskim wileńskim. Młody Stanisław odebrał staranne wykształcenie – początkowo kształcony był przez prywatnych nauczycieli, następnie studiował na Akademii Krakowskiej. Wykazywał się wielkimi zdolnościami i bardzo szybko (w ciągu półtora roku) zdobył tytuł bakałarza. Początkowo nauczał w szkołach biskupich, wydawał też własne wiersze i inne utwory literackie. W 1530 roku wyjechał na studia do Padwy, gdzie po czterech latach zdobył tytuł doktora obojga praw.

Kariera urzędnicza

Po powrocie do kraju Hozjusz zatrudnił się w kancelarii biskupa krakowskiego, później zaś zdobył posadę sekretarza w kancelarii królewskiej. Dzięki poparciu kanclerza Samuela Maciejowskiego, oraz wiedzy i talentowi, w 1543 roku został sekretarzem wielkim koronnym. Król powierzał mu zadania dyplomatyczne na terenie Prus. Hozjusz dał się tam poznać jako zwolennik unifikacji Prus Królewskich z Koroną.

Kariera duchowna

Stanisław Hozjusz był bardzo religijny – już przed studiami chciał wstąpić do zakonu dominikanów, w czym przeszkodził mu ojciec. Gdy przebywał we Włoszech, jednym z jego nauczycieli był Hugo Buoncompagni, późniejszy papież Grzegorz XIII. W 1543 roku Hozjusz przyjął święcenia kapłańskie. Dał się szybko poznać jako zdolny teolog i wojujący polemista kontrreformacji. W 1549 roku został wyniesiony na biskupstwo chełmińskie, zaś w 1551 był już biskupem warmińskim. Jego niechęć wobec protestantów nie zmalała – cieszył się ponoć z masakry hugenotów we Francji w noc św. Bartłomieja. W swoich dziełach walczył z tezami reformacji, wzywał do jedności katolików i odnowy Kościoła. Był jednym z pięciu legatów papieskich na ostatnią sesję soboru trydenckiego, w 1561 roku został kardynałem, a na konklawe cztery lata później był jednym z ważniejszych kandydatów do tronu papieskiego.

Działalność potrydencka

Stanisław Hozjusz był jednym z najzagorzalszych zwolenników reform trydenckich. Wierny papieżowi i wierze, naraził się ogółowi szlachty, a nawet królowi. Popadł też w konflikt z prymasem Uchańskim, dążącym do utworzenia kościoła narodowego. Talent organizacyjny i wiedza teologiczna Hozjusza zjednały mu jednak wielu stronników. W 1564 roku doprowadził do uznania przez króla i senat uchwał trydenckich.

Unia Lubelska

Na sejmie unijnym Stanisław Hozjusz był jednym ze zwolenników polityki Zygmunta Augusta. Wraz z obozem królewskim dążył do ugody między Polakami a Litwinami, za cenę ustępstw z obu stron. Jan Matejko umieścił na swoim słynnym obrazie scenę, gdy kardynał błogosławi unii.


Czytaj więcej>>> o Unii Lubelskiej
Przeczytaj>>> akt Unii Lubelskiej

Poselstwo włoskie

Po zawarciu unii Hozjusz, jako znawca spraw włoskich, został wysłany przez króla, by upomnieć się o spadek po królowej Bonie. Przebywając w Rzymie, uzyskał dla Polaków kościół i hospicjum dla pielgrzymów, które istnieją do dziś. Stanisław Hozjusz zmarł w 1579 roku w Capranica pod Rzymem, został pochowany w bazylice Najświętszej Maryi Panny na Zatybrzu.

 

Opracował Ziemowit Karłowicz

Powiązane osoby

Zdjęcia

Wideo

Inne materiały

Słowa kluczowe