Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Rynek 6 w Lublinie

W XVI wieku kamienica Rynek 6 należała do rodziny Chociszewskich, stąd zwana jest kamienicą Chociszewską. W I połowie XVII wieku właścicielem budynku był Jerzy Lemko, autor rozprawy O Rzeczypospolitej.

Spis treści

[RozwińZwiń]

Lokalizacja

Kamienica usytuowana na rogu ulic Rynek i Grodzkiej.

Dawny numer policyjny: brak

Numer hipoteczny: 666

Numer przed 1939: Rynek 6

Numer po 1944: Rynek 6

Numer obecny: Rynek 6

Kamienica Rynek 6 na mapie Lublina z 1928 roku

Kamienica Rynek 6 na panoramie Lublina z lat 30-tych XX wieku

Funkcja

Mieszkalna i usługowa

Historia

Kamienica została wybudowana w XV wieku, prawdopodobnie w wyniku połączenia dwóch gotyckich domów. Wiadomo, że w 1524 roku należała do rajcy miejskiego Adama Doydzwona, następnie do rodziny Chociszewskich, stąd zwana jest kamienicą Chociszewską. W I połowie XVII wieku właścicielem kamienicy był Jerzy Lemko, autor rozprawy O Rzeczypospolitej oraz wydawca najstarszego lubelskiego kalendarza. Pierwsza przebudowa kamienicy, polegająca na umieszczeniu renesansowej attyki, miała miejsce w połowie XVII wieku. Kolejne przebudowy miały miejsce w XIX wieku, wtedy między innymi nadbudowano trzecie piętro. W okresie dwudziestolecia międzywojennego właścicielem nieruchomości był Abram Gewertz i Fajwel Nudel. Kamienica została zniszczona w czasie II wojny światowej. Budynek został odbudowany w 1954 roku, wtedy przekształcono trzecie piętro, zrekonstruowano attykę oraz ozdobiono budynek sgraffitem.

Lokatorzy według wyznania, płci i wieku w 1941 roku [Inspekcja Budowlana, sygn. 4738]

Ogólna ilość mieszkańców 112

Chrześcijan 3

Żydów 109

Mężczyzn 38

Kobiet 43

Dzieci do lat 6 włącznie 10

Dzieci do lat 7-18 włącznie  21

Kalendarium

XV wiek – budowa kamienicy Rynek 6;

1506 – kamienica jest własnością kanonika Stefana de Wilczyno;

1546 – kamienica jest własnością Barbary Skarnowskiej;

1609 – kamienica jest własnością Adama Radoszewskiego;

połowa XVII wieku – przebudowa kamienicy, nadbudowa renesansowej attyki;

1644 – kamienica jest własnoscią ks. Alberta Rejnińskiego;

1675 – kamienica przechodzi w ręce księży świeckich;

1865 – kamienica należy do Skarbu Państwa Polskiego;

1872 – kamienicę nabywa Hersz i Ber Margulies;

II połowa XIX wieku – odnowienie kamienicy;

początek XX wieku – nadbudowa trzeciego piętra;

1938–1939 – częściowy remont;

1954 – odbudowa po zniszczeniach wojennych, uzupełnienie budynku o attykę i dekorację sgraffitową.

Architekt

Nieznany

Styl

Kamienica renesansowa, odbudowana po II wojnie światowej

Opis

Kamienica zlokalizowana jest w zwartej zabudowie wschodniej pierzei Rynku Starego Miasta, na rogu ulic Rynek i Grodzkiej. Budynek ma przedłużenie o charakterze oficyny położonej wzdłuż ulicy Grodzkiej oraz posiada oficynę tylną w zakończeniu parceli.

Kamienica czterokondygnacyjna, zwieńczona attyką. Korpus budynku posiada sień przelotową na osi. Plan nieregularny świadczy o historii budowlanej obiektu.
Fasada czteroosiowa, skośnie oszkarpowana, poszczególne kondygnacje rozdzielone gzymsami. Na osi fasady otwór wjazdowy ozdobiony gotyckim portalem. Zwieńczenie w postaci attyki składającej się z grzebieni o architektonicznych sterczynach. Attyka i elewacja zostały ozdobione sgraffitem.

Parter przekryty sklepieniem kolebkowym i kolebkowo-krzyżowym, na pozostałych piętrach płaskie stropy.

Kamienica Rynek 6 - dodatkowe informacje techniczne

Kamienica Rynek 6 - wzmianki o budynku

Materiały ikonograficzne

Fotografie przedwojenne

Rynek 6, róg Grodzkiej, autor nieznany, przed 1939

Rynek 6, portal kamienny, gotycki z XV wieku, autor: nieznany, zdjęcie z albumu „Zdjęcia z robót konserwatorskich Starego Miasta prowadzonych przez Wydział Budownictwa Zarządu Miasta w roku 1938-1939”, wlasność Miejski Konserwator Zabytków w Lublinie

Rysunki, grafiki, malarstwo

Rynek 6, kamienica renesansowa, autor: Czesław Doria-Dernałowicz, 1936 r., własność rodziny, w depozycie Biblioteki Głownej Politechniki Lubelskiej

Rynek 6, autor: Czesław Doria-Dernałowicz, 1936 r., własność rodziny, w depozycie Biblioteki Głownej Politechniki Lubelskiej

Literatura

Kurzątkowska A. [red:], Studium historyczno-urbanistyczne do planu szczegółowego Śródmieścia Lublina, Lublin 1969, s. 552–553.

Powiązane artykuły

Powiązane miejsca

Zdjęcia

Inne materiały

Słowa kluczowe