Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

„Parabole”, Stanisław Grędziński (1926)

Parabole wyszły w roku 1926 jako pierwszy tom Biblioteki „Reflektora".

Okładka tomu wierszy "Parabole"
Okładka tomu wierszy "Parabole" (Autor: Grędziński, Stanisław (poezja); Tomorowicz, Kazimierz (grafika))

Spis treści

[RozwińZwiń]

Futurystyczny tom poezji ParaboleBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Parabole wyszły w roku 1926 jako pierwszy tom Biblioteki „Reflektora”. Był to pierwszy i ostatni tomik wierszy Grędzińskiego, jednego z członków grupy “Reflektora”.

August Grygowski:

T. Kłak stwierdza, że Grędziński ulega futurystycznej manierze bardzo wyraźnie i rwie zdania i obrazy, nie uznaje interpunkcji, wprowadza liczne aliteracje, szuka egzaltyki w temacie i słownictwie, jest urbanistą, piewcą nowoczesnej cywilizacji. Dla niego życie „to ciągły film, nieustanne kino zdarzeń”1.

Tadeusz Kłak:

[Parabole] był to druk futurystyczny, chociaż nie posłużył się w nim poeta futurystyczną ortografią, ale wyraźny gest futurystyczny stanowiła typografia, bowiem kolumny wersów były wyrównane do zewnętrznych stron tomu, tworzyły więc one coś w rodzaju ich lustrzanego odbicia. Parabole nie zadowoliły jednak Grędzińskiego, dlatego też wycofał ze sprzedaży cały nakład, wskutek czego egzemplarze tego zbioru należą do wielkiej rzadkości. (...) Do historii sztuki futurystycznej należy również okładka Parabol, zaprojektowana przez znanego malarza-formistę, Kazimierza Tomorowicza2.

Lirykę Grędzińskiego recenzując Parabole tak scharakteryzował Stefan Napierski:

Swoista rytmika, bardzo nerwowa, wytrzymana i dramatyczna, dynamika, która jest jedyną więzią kompozycyjną tego rodzaju pisarstwa, zupełny brak lubowania się słowem [...] co doprowadza aż do szarżowania brutalnością – pewna wulgarna siła, tkwiąca w zrezygnowaniu z estetyzmu – zastanawia3.

Charakter tomiku związany był z tym, że w grupie „Reflektora” to właśnie Grędziński najpełniej reprezentował tendencje futurystyczne. Grędziński studiował w Krakowie, gdzie brał czynny udział w wystąpieniach tamtejszych futurystów.

Tomik ten został odbity w Lublinie w Drukarni Sztuka przy ul. Kościuszki 8. Autorem okładki był Kazimierz Tomorowicz.

LiteraturaBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Grychowski A., Lublin i Lubelszczyzna w życiu i twórczości pisarzy polskich, Lublin 1974.
Kłak T., Przypomnienia (Grędziński – Michalski – Rzeczyca), [w]: „Kresy” 1995 nr 3.
Napierski S., U poetów, „Wiadomości Literackie”, 1928, nr 27.

PrzypisyBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

  1. Wróć do odniesienia A. Grychowski, Lublin i Lubelszczyzna w życiu i twórczości pisarzy polskich, Lublin 1974, s. 300.
  2. Wróć do odniesienia T. Kłak, Przypomnienia (Grędziński – Michalski – Rzeczyca), [w]: „Kresy” 1995 nr 3 s.128.
  3. Wróć do odniesienia T. Napierski, U poetów, „Wiadomości Literackie”, 1928, nr 27.