Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ludwik Fleck (1896–1962)

Urodził się 11 lipca 1896 roku w rodzinie lwowskich Żydów – Maurycego i Sabiny z d. Herschdorfer. Z żoną Ernestyną z d. Waldman miał syna Ryszarda (ur. 17 XII 1924).

Ludwik Fleck i pracownicy Zakładu Mikorbiologii UMCS w Lublinie
Ludwik Fleck i pracownicy Zakładu Mikorbiologii UMCS w Lublinie (Autor: nieznany)

Spis treści

[RozwińZwiń]

Okres przedwojennyBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

We Lwowie ukończył polskie gimnazjum, a potem medycynę na Uniwersytecie Jana Kazimierza gdzie uzyskał stopień doktora. Pracował w laboratorium badaw­czym Rudolfa Weigla w Przemyślu (1920—1921), jako asystent w Kate­drze Biologii Ogólnej UJK (1921—1923).

W 1923 roku odszedł z Uniwersytetu, a specjalizację z bakteriologii ukończył w Wiedniu. Po powrocie do Lwowa kierował laboratorium bakteriologicznym w szpitalu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych we Lwowie. Pracował w Szpitalu Powszechnym, we własnym laboratorium we Lwowie (1923—1940), jako docent w Państwowym Instytucie Medycznym.

Okres II wojny światowejBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Podczas okupacji niemieckiej zatrudniony był w Instytucie Badań nad Tyfusem Plamistym i Wirusami profesora Rudolfa Weigla (1940—1941), co pozwoliło mu uniknąć śmierci. W 1943 został aresztowany i umieszczony w obozie koncentracyjnym Auschwitz, a potem w Buchenwaldzie.

Okres powojennyBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Ludwik Fleck w swojej pracowni
Ludwik Fleck w swojej pracowni (Autor: nieznany)

W lipcu 1945 r. po wielomiesięcznym le­czeniu szpitalnym przyjechał do Lublina, gdzie objął kierownictwo Zakła­du Mikrobiologii Medycznej na Wydziale Lekarskim UMCS (od stycznia 1950 AM). Habilitował się u Ludwika Hirszfelda we Wrocławiu. Profe­sorem nadzwyczajnym został w r. 1947, a zwyczajnym w 1950.

W 1952 r. przeniósł się do Warszawy, do Instytutu Matki i Dziecka. Był członkiem (1954) i członkiem Prezydium (1955) PAN.

Wyjazd do IzraelaBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Pod koniec 1957 r. ze względów rodzinnych (syn po opuszczeniu obozu koncentracyjnego przebywał w Izraelu) wyjechał z Polski i podjął pracę w Instytucie im. Weizmanna w Nes-Cyjona.

Zmarł 5 VI 1962 w Izraelu.

Działalność naukowaBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Dziedziną jego specjalistycznych badań naukowych była mikrobiologia. Interesowały go w szczególności: problemy wczesnego rozpoznawania tyfusu plamistego, odróżnianie rzeczywistych reakcji serologicznych od pseudoreakcji, pojęcie gatunku w bakteriologii i zmienność bakterii, po­jęcie zakażenia i choroby zakaźnej, obronne reakcje leukocytów (leukergia — reakcja obronna leukocytów wykryta w 1942 r. i nazwana przez Flecka).

Notatki Ludwika Flecka
Notatki Ludwika Flecka (Autor: nieznany)

Myśl filozoficzna Ludwika FleckaBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Z badaniami specjalistycznymi wiązał bardzo ściśle studia nad dzieja­mi nauki, socjokulturowymi warunkami odkryć naukowych i myślenia ludzkiego. Fleck był także autorem prac filozoficznych. Fundamentalnym dziełem Flecka z tej dziedziny była książka Entstehung und Entwiklung einer wissenschaftlichen Tatsache. Einfuhrung in die Lehre vom Denkstil und Denkkolektiv (Basel 1935, nast. wyd. nie­mieckie — Suhrkamp, Frankfurt am Main 1980; wyd. ang.: Genesis and Development of a Scientific Fact. Univ. Chicago Press, 1979; wyd. polskie: Powstanie i rozwój faktu naukowego. Wprowadzenie do nauki o stylu my­ślowym i kolektywie myślowym. Wydawnictwo Lubelskie, 1986).

W 1935 roku wydał także dwa artykuły filozoficzne napisane po niemiecku, oraz dwa ogłoszone po polsku w „Przeglądzie Filozoficznym”. Nie wzbudziły one jednak wówczas prawie żadnego zainteresowania. W 1946 roku opublikował jeszcze jeden artykuł filozoficzny Problemy naukoznawstwa, zaś rok później w miesięczniku „Problemy” ukazał się jego artykuł dotyczący filozofii nauki Patrzeć, widzieć, wiedzieć.

Recepcja myśli FleckaBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Do 1977 roku prace filozoficzne Flecka były nieznane. Dopiero przekład na język angielski pracy Powstanie i rozwój faktu naukowego spowodowało podjęcie badań nad jego filozoficzną myślą. Część teorii Flecka była inspiracją i została wykorzystana przez metodologa nauki Thomasa Kuhna w książce Struktura rewolucji naukowych (The Structure of Scientific Revolutions, 1962), która od momentu jego wyda­nia aż po dzień dzisiejszy jest przedmiotem powszechnego i niezwykle żywego zainteresowania wszystkich historyków, metodologów i filozofów nauki w całym świecie. M.in. była tematem specjalnej światowej konferencji w Hamburgu (1980), zorganizowanej przez Lothara Schafera i Thomasa Schnelle; ten ostatni jest też autorem pierwszej w świecie obszernej monografii o dorobku filozoficznym L. Flecka (Ludwik Fleck: Leben und Denken. Zur Entstehung und Entwicklung des soziologischen Denkstils in der Wissenschaftphilosophie, Univ. Hamburg, 1982).

LiteraturaBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

  • Cackowski Z., Ludwik Fleck, [w:] Witusik A.A., Skarbek J., Radzik T. [red.], Słownik biograficzny miasta Lublina,  Lublin 1993.

Powiązane artykuły

Zdjęcia

Audio

Historie mówione