Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Krakowskie Przedmieście 66 w Lublinie

Obecna działka znajdująca się przy ulicy Krakowskie Przedmieście 66 wchodziła do 1877 roku w skład większej parceli, obejmującej nieruchomości pod numerami 62, 64 i 66.

 

Spis treści

[RozwińZwiń]

LokalizacjaBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Kamienica jest położona w przy ulicy Krakowskie Przedmieście 66. Usytuowana jest w śródmieściu Lublina, w zwartej zabudowie Krakowskiego Przedmieścia.

FunkcjeBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Kamienica ma przeznaczenie mieszkalne, usługowe i handlowe.

KalendariumBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

1846 – własność Serafina Konwickiego;

1870 – rozbudowa kamienicy;

1874 – wydzielenie parceli oraz jej zakup przez Roberta i Antoninę Moritzów;

1899 – wyodrębnienie trzech placów z działki należącej do Roberta i Wacława Moritzów oraz Kazimierza i Henryka Kioków;

1900 – zakup działki z kamienicą przez Salomona Cederbauma;

1907 – własność Henryka Wajngartena;

1911 – własność Stanisława i Pelagii Wysokińskich;

1935–1941 – własność dr. Juliana Śląskiego;

1943 – remont nieruchomości;

1949 – parter budynku przechodzi na własność skarbu państwa.

Historia budynkuBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Obecna działka znajdująca się przy ulicy Krakowskie Przedmieście wchodziła do 1877 roku w skład większej parceli, obejmującej nieruchomości przy ulicy Krakowskie Przedmieście 62, 64 i 66. Pierwsza wzmianka potwierdzająca obecność kamienicy na tej działce pochodzi z 1846 roku. Wówczas była ona własnością Serafina Konwickiego. Był to wtedy murowany budynek z mieszkalnym poddaszem. Prawdopodobnie przed 1870 rokiem kamienicę rozbudowano, nadając jej kształt prostokąta. Do jej zachodnich ścian dostawiono oficynę boczną, zaś od południa oficynę tylną. Oficyny były budynkami parterowymi, a kamienica jednopiętrowa. W 1874 roku była to własność Aleksandra Mac Leoda. Wtedy wydzielono z zachodniej części nieruchomości osobną parcelę składającą się z działek Krakowskie Przedmieście 64 i 66. Działkę tę zakupili małżonkowie Robert i Antonina Moritzowie. Następnie w 1899 roku z nieruchomości należącej do Roberta i Wacława Moritzów oraz Kazimierza i Henryka Kioków wyodrębniono trzy place. Działka, na której znajdowała się kamienica była własnością braci Kioków, a w roku następnym została sprzedana Salomonowi Cederbaumowi. W 1907 roku kupił ją Henryk Wajngarten. W latach 1911–1935 nieruchomość należała do Stanisława i Pelagii Wysokińskich. W 1912 roku miała miejsce nadbudowa kamienicy i oficyny o dwa piętra. W 1935 roku przeprowadzono regulację ulicy Krakowskie Przedmieście. Wyznaczono wtedy linię zabudowy ok. pięć metrów w głąb od analizowanej fasady kamienicy, spowodowało to odsłonięcie nieestetycznego szczytu wschodniego budynku. W wyniku tego zabiegu przeprowadzono odnowienie owego szczytu, nadając mu identyczny wygląd jak od strony zachodniej. W latach 1935–1941 właścicielem kamienicy był dr Julian Śląski. W 1943 roku przeprowadzono remont nieruchomości, polegający na połączeniu pomieszczeń na parterze budynku. W 1949 roku lokale znajdujące się na parterze przeszły na własność skarbu państwa, który oddał je w użytkowanie Lubelskiej Spółdzielni Spożywców. Później przekształcono parter kamienicy na podcień.

StylBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Kamienica eklektyczna z elementami dekoracji secesyjnej.

Opis budynkuBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Kamienica składa się z budynku frontowego, zbudowanego na planie prostokąta, i z dwu oficyn na planie wąskich prostokątów. W elewacji tylnej jest wydatny ryzalit w drugiej osi od przejazdu. Między ryzalitem a oficyną zachodnią znajduje się parterowa przybudówka. Kamienica jest budynkiem o trzech kondygnacjach, zaś oficyna ma tylko jedno piętro.

Elewacja fasady jest pięcioosiowa. W przyziemiu mieszczą się prostokątne otwory tzw. podcienia. Nad podcieniami jest skromny gzyms dzielący, zaś w zwieńczeniu jest wydatniejszy. Między osiami otworów w części piętrowej znajdują się pseudopilastry. Parter elewacji jest boniowany. Nad oknami pierwszego piętra w pierwszej i czwartej osi od zachodniej strony znajdują się prostokątne płyciny z profilowanym owalem pośrodku. Nad oknami drugiego piętra w tych samych osiach są owalne puste tarcze otoczone girlandą. W zakończeniu pseudopilastrów są sześcioboczne tarcze ze stylizowanymi girlandami. Nad gzymsem znajduje się żeliwna, ażurowa balustrada.

Elewacja tylna budynku frontowego jest czteroosiowa. Do zachodniego boku ryzalitu przylegają balkony z żeliwną balustradą. Narożniki ryzalitu są ścięte.

Elewacja oficyny zachodniej jest sześcioosiowa, zaś wschodniej pięcioosiowa. Zwieńczone zostały gzymsem. 

WnętrzeBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Układ wnętrza na parterze kamienicy jest trzytraktowy z podcieniem w fasadzie oraz z przejazdem i klatką schodową dostępną z przejazdu.

OtoczenieBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Kamienica od strony zachodniej i południowej sąsiaduje z posesją przy ul. Krakowskie Przedmieście 68 / Chopina 2, zaś od wschodu z działką przy ulicy Krakowskie Przedmieście 64.

LiteraturaBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Czy znikną podcienia? Kamienica przy Krakowskim Przedmieściu 66, „Gazeta w Lublinie” 2005, nr 202, s. 4.

Karta ewidencyjna zabytków, maszynopis w archiwum WUOZ w Lublinie, sygn. 182.

Nasz Mincel, jak z Lalki Prusa, „Gazeta Wyborcza” 24–25 XI 2001.

Sygowska I., Kamienica – Krakowskie Przedmieście 66. Dokumentacja naukowo-historyczna, maszynopis w posiadaniu WUOZ w Lublinie, sygn. 1195, Lublin 1989.