Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Feliks Kaczanowski (1909–1984)

Feliks Kaczanowski urodził się w 1909, zmarł w 1984 roku. Fotograf, prezes Lubelskiego Towarzystwa Fotograficznego w latach 1949–1953. Był optykiem mechanikiem, właścicielem Zakładu Optyczno-Mechanicznego przy Krakowskim Przedmieściu 23.

Nad Bystrzycą o zachodzie słońca
Nad Bystrzycą o zachodzie słońca (Autor: Kaczanowski, Feliks)

Spis treści

[RozwińZwiń]

Krajoznawstwo i plastykaBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Feliks Kaczanowski mieszkał wraz z rodziną w kamienicy przy ulicy Siennej 27. Korzenie jego pasji fotograficznej sięgają zainteresowań krajoznawczych, które rozwijał jako harcerz. We wczesnej młodości zainteresował się także malarstwem i rysunkiem. Fotografował od drugiej połowy lat trzydziestych. W 1939 roku został członkiem Lubelskiego Towarzystwa Fotograficznego. Swoje prace – niektóre pochodzące jeszcze z lat trzydziestych – zaprezentował dopiero w 1947 roku na pierwszej powojennej wystawie Lublin i Lubelszczyzna w fotografii. Przez cały okres swojej działalności wykonywał przede wszystkim nastrojowe ujęcia architektury, pejzaże miejskie. Fotografował Lublin – budynki Starego Miasta, a także okolice, na przykład widoki znad Czechówki, a także Kazimierz Dolny, Kraków, Częstochowę czy Zakopane. Nieco rzadziej wykonywał portrety. Posługiwał się aparatami marki Leica oraz Rolleiflex.

Widok z doliny rzeki Czechówki w stronę ulicy Krawieckiej w Lublinie
Widok z doliny rzeki Czechówki w stronę ulicy Krawieckiej w Lublinie (Autor: Kaczanowski, Feliks (1909–1984))

Realia fotoamatorstwa i piktorializmBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

O tym, w jaki sposób pracował, mówiła po latach jego córka:

Ojciec zazwyczaj pracował w nocy. Jeśli wywoływał zdjęcia w dzień, to zasłaniał szczelnie okna kołdrą i kocami, a rodzina skazana była na zamknięcie w pokoju. Kuchnia bowiem była pomieszczeniem przejściowym i wchodziło się przez nią do domu. Sesja w kuchni-ciemni trwała kilka godzin. Każdym zdjęciem trzeba było się pobawić, wykadrować coś lub powiększyć1.

Takie warunki pracy były wówczas u fotografów lubelskich powszechne, o czym wspominał między innymi Edward Hartwig.

Fotografie Feliksa Kaczanowskiego są wartościową dokumentacją Lublina lat przedwojennych i powojennych. Szczególnie zdjęcia przedwojenne utrzymane są w piktorialnej stylistyce, właściwej dla fotografii krajoznawczej, propagowanej przez Jana Bułhaka – między innymi nastrojowe fotografie znad Bystrzycy. Kaczanowski niejednokrotnie retuszował swoje fotografie, przez co nadawał im rys artystyczny, o czym świadczą wspomnienia córki:

Ojciec nasz miał kasetę z przepięknymi ołówkami: od czarnego, poprzez różne odcienie, aż do srebrnego i białego. Wspaniale się nimi pisało, co było oczywiście surowo zabronione. Tata retuszował na kuchennym stole. Odganiał dzieci, talerze i rupiecie2.

Feliks Kaczanowski był miłośnikiem Lublina, a także oddanym działaczem Lubelskiego Towarzystwa Fotograficznego. Znak towarzystwa przez lata figurował w witrynie jego zakładu optycznego przy Krakowskim Przedmieściu.

[2018]

LiteraturaBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

  • Magierski Jan, Lubelskie Towarzystwo Fotograficzne, „Kwartalnik WDK” 1987 (R. XVI).
  • Odnous Barbara, Były czary i dziwy…, „Na Przykład” 1998, nr 60.
  • Stępień Ewa, Lubelskie Towarzystwo Fotograficzne, „Na Przykład” 1995, nr 31.
  • Zętar Joanna, Przyczynek do badań nad fotografią lubelską okresu dwudziestolecia międzywojennego, [w:] Prolegomena I. Materiały Spotkania Doktorantów Historii Sztuki, Kraków 13–15 października 2003, Kraków 2005.

PrzypisyBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

  1. Wróć do odniesienia Wspomnienia Ewy Kaczanowskiej.
  2. Wróć do odniesienia Tamże.

Powiązane artykuły

Zdjęcia

Inne materiały

Słowa kluczowe