Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Eliasz Funk (1886–ok. 1942)

Eliasz Funk, fotograf żydowskiego pochodzenia, urodził się 18 października 1886 roku1. W okresie międzywojennym prowadził atelier Bernardi przy ulicy Krakowskie Przedmieście 60. Przejął go po Urichu (Uriaszu) Szeftelu, który prowadził tu atelier na początku XX wieku.

 

Spis treści

[RozwińZwiń]

Atelier Eliasza FunkaBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Urich Szeftel prowadził atelier przy ulicy Krakowskie Przedmieście 60 jeszcze w 1916 roku2. W latach międzywojennych przeniósł siedzibę pod numer 24 na tej samej ulicy3.

Najstarsze datowane zdjęcie z atelier Eliasza Funka pochodzi z około 1919 roku4. W jego pracowni powstało wiele portretów, fotografii zbiorowych i okolicznościowych. W domenie publicznej można znaleźć zdjęcia sygnowane przez atelier, na przykład zbiorowy portret młodzieży żydowskiej z Lublina5. W zbiorach Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej im. H. Łopacińskiego znajdują się cztery fotografie wykonane przez Eliasza Funka podczas uroczystości otwarcia Urzędu Pocztowego nr 2 w Lublinie w czerwcu 1939 roku.

Eliasz Funk prowadził działalność atelierową na poziomie solidnego rzemiosła, z ambicjami artystytcznymi. Chociaż nazwa zakładu nawiązuje do ówczesnej mody nadawania obco brzmiących nazw, Funk firmował atelier również własnym nazwiskiem, umieszczając na pieczęci informacje: Foto Bernardi/E. Funk6.

Zachowały się też tzw. ulicówki. Eliasz Funk był – obok Kazimierza Wieruckiego – jednym z pierwszych „leikarzy” w Lublinie. W okresie międzywojennym działało ich prawdopodobnie pięciu. Eliasz Funk fotografował przechodniów przy Krakowskim Przedmieściu, zapewne w okolicy swojego atelier.
 

Okres II wojny światowejBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Po wybuchu II wojny światowej Eliasz Funk, podobnie jak wszyscy fotografowie żydowskiego pochodzenia, musiał posiadać odpowiednie zezwolenie na prowadzenie zakładu. Ze względu na brak dostępu do urzędu znajdującego się poza wydzieloną strefą aryjską, zdobycie tego zezwolenia nastręczało problemów. W 1940 roku Eliasz Funk znalazł się w grupie fotografów żydowskich, która wystosowała do Judenratu prośbę o interwencję u władz niemieckich w kwestii uzyskania specjalnych zezwoleń na prowadzenie zakładów fotograficznych7.

W 1942 roku Eliasz Funk trafił do getta na Majdanie Tatarskim8. Jego dalsze losy pozostają nieznane; prawdopodobnie nie przeżył likwidacji getta, która rozpoczęła się w listopadzie tego samego roku.
 

Opracowanie: Małgorzata Karwicka
Redakcja: Monika Śliwińska

 

 

PrzypisyBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

1 APL, Rada Żydowska w Lublinie 1939–1942 (RŻL), zesp. 891, [online:] http://biblioteka.teatrnn.pl/dlibra/dlibra/docmetadata?id=20548, [dostęp:] 8.06.1978.

2 „Myśl Żydowska” 1916, nr 2.

3 Informator Przemysłowo-Handlowy m. Lublina na rok 1925.

4 Archiwum aukcji Allegro, nr aukcji: 548205105.

5 [online:] http://www.infocenters.co.il/gfh/notebook_ext.asp?book=76871&lang=eng&site=gfh, [dostęp:] 8.06.1978.

6 Ikonografia – pieczęć atelier.

7 APL, Rada Żydowska w Lublinie 1939–1942 (RŻL), zesp. 891, [online:] http://teatrnn.pl/leksykon/kalendarium/wydarzenie/3550, [dostęp:] 8.06.1978.

8 APL, Rada Żydowska w Lublinie 1939–1942 (RŻL), zesp. 891, [online:] http://biblioteka.teatrnn.pl/dlibra/dlibra/docmetadata?id=20548, [dostęp:] 8.06.1978.