Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Cyrulicza 1 w Lublinie (obecnie Cyrulicza 1/Lubartowska 33)

Historia nieruchomości zlokalizowanej w Lublinie przy ulicy Cyruliczej 1 / Lubartowskiej 7, dzisiejszej Lubartowskiej 33.

Spis treści

[RozwińZwiń]

LokalizacjaBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

 

Dawny numer policyjny: 382 a
Numer hipoteczny: 241b
Numer przed 1939: Cyrulicza 1/Lubartowska 7
Numer po 1944: -
Numer obecny: Cyrulicza 1/Lubartowska 33

 

Cyrulicza 1 / Lubartowska7 na mapie Lublina z 1928 roku

Cyrulicza 1 / Lubartowska 7 na panoramie Lublina z lat 30. XX wieku

 

FunkcjeBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

 

Lokale handlowe i rzemieślnicze w latach 1918-1940:


Aml 1918-1939, sygn. 3583
1927 - Michel Szolsohn - drukarnia


Inspekcja Budowlana, sygn. 494
1927 - Samuel Wajnfeld - artykuły mydlarsko-kosmetyczne „Helios"
1927 - Sura Cukierman - sklep


Księga Adresowa Polski, 1928 r.
 - Halbersztadt M. - sprzedaż,
 - Lewinsohn Józef - świece/fabryki,
 - Musztukmacher Szmul - manufaktura,
 - Zajdensznir Aw. - spożywcze artykuły,
 - Zajdensznir Azr. - towary kolonjalne

 

Aml 1918-1939, sygn. 2592
1929 - Gitla Graf - sklep z towarami łokciowymi


Księga Adresowa Polski z 1929 r.
1929 - Szyja Behagen - artykuły kolonialne,
1929 - A. Zajdensznir - artykuły kolonialne,
1929 - A. M. Zylberbaum - galanteria,
1929 - H. Korngold - jadłodajnia,
1929 - Szmul Musztukmacher - manufaktura,
1929 - Józef Lewinsohn, Ch. Płuciennik - fabryka świec,
1929 - M. Halbersztadt - handel żelazem


Aml 1918-1939, sygn. 2633
1930 - Szaja Gewerc - piwiarnia i jadłodajnia

 

Historia budynkuBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

 

Właściciele:
1915 - Rachsztejn Arnold
1940 - Zylberbaum Abram Majer, Zylberbaum Fajga Perla

 

Historia własnościowa i budowlana:

(Jadwiga Teodorowicz Czerepińska, Rozpoznanie historyczno-konserwatorskie kwartału zabudowy
zawartego pomiędzy ulicami: Cyrulicza – Furmańska – Kowalska – Lubartowska,
katalog zabytków,
egzemplarz dostępny wyłącznie w archiwum WUOZ, fragment opracowania)


W początkach XIX w. badana działka stanowiła część gruntów trynitarskich, składających się z dwóch wydłużonych działek, sięgających od ul. Kowalskiej, wzdłuż Wjazdu Lubartowskiego, aż do rzeki Czechówki, oznaczonych numerami policyjnymi 382 i 383. Grunty potrynitarskie położone przy pn. pierzei
ul. Kowalskiej, przed 1857 r. odkupili Wejsbergowie, właściciele sąsiedniej nieruchomości pod nr 385. W 1862 r. cała nieruchomość znalazła się w rękach Lejzora Finkielszteina. Już w 1865 r. odkupili wydzieloną, niezabudowaną działkę przy narożu ul. Lubartowskiej i Cyruliczej - Konstanty i Józefa Spoczyńscy. W 1873 r. powstaje kamienica, którą otrzymują w spadku po Józefie - Jan i Maryanna Rzączyńscy. W roku 1876 odkupują za 6000 rb Wojciech Janiszewski i Walery Czarnecki. Przed 1879 r. wzniesiono piętrową kamienicę pokrytą blachą. Towarzyszyła jej drewniana szopa z obórką podszyte gontem, dwukondygnacyjna murowana drewutnia oraz kloaka pokryte blachą. Odnotowano również drewniany płot. Stan zabudowy na działce ukazuje powstały w tym okresie plan Lublina wykonany przez Cieszkowskiego, na którym widnieje charakterystyczny kształt kamienicy na narożu ul. Lubartowskiej i Cyruliczej z podwórzem otwartym jeszcze ku wschodowi. W 1884 r. całość należy do Walerego Czarneckiego, po którym w r. 1908 odziedziczył syn Jan Walery. Tenże, odstępuje nieruchomość Stefanii Janiszewskiej i Leokadii Cholewie z d. Janiszewskiej za 15 000 rb. W 1912 r. właścicielem zostaje Aron Icek Rachsztajn (36 000 rb). Posiada wówczas: a. 2-kondygnacyjny dom z mieszkalną piwnicą pod blachą; b. 2-kondygnacyjną szopą murowaną z kloaką; c. szopy drewniane pod gontem. A zatem potwierdza się
stan zabudowy jeszcze jak uprzednio. Nie udało się stwierdzić kiedy nastąpiło zamknięcie kamienicy wokół wewnętrznego podwórza, najpewniej z jednoczesnym podniesieniem całości do II pięter. Musiało się to stać dopiero po akcie kupna z 1912 r. Jednocześnie na rzecz Cyruliczej 3 ustąpiona została skrajna wsch. część działki. W 1917 r. jako właściciele występują Zylberbaumowie. Posiadamy z okresu międzywojennego plan sytuacyjny zabudowy, zachowany w Zbiorze dokumentów Wykazu Hipotecznego. Ukazuje on stan jak obecnie, tj. całość zabudowy na planie litery C, z niewielkim wewnętrznym podwórzem; przejazd od ul. Cyruliczej. Z okresu przedwojennego zachowała fotografia kamienicy, wykonana od strony pn. zach. Podczas II wojny światowej kamienica leżała na terenie
getta żydowskiego. Po zakończeniu okupacji niemieckiej, w 1961 r., kamienica przeszła na Skarb Państwa, jako mienie pożydowskie. W 1993 r. nieruchomość skomunalizowano. Obecnie administratorem jest Zakład Wielobranżowy ADM Centrum, Spółka z o.o. Od lat 90 - ych trwają remonty i adaptacje poszczególnych lokali.

 

 

Wykaz mieszkańców:
zameldowanych w latach 1942-1946;
fragment Domowej Książki Meldunkowej kamienicy Lubartowska 7, APL, sygn. 834

 

Nr lokalu L.p. Imię i nazwisko lokatora Imiona rodziców Zawód i stanowisko Wyznanie Data zameldowania Skąd przybył
3) 5 Olender Anna Roman i Serafina na utrzymaniu syna rzymsko-katolickie 9.VI.1942 Grodzka 6
  6 Jaślarz Marianna - pracownik domowy -"- 6.X.1942 Cicha 3
  7 Jakimiuk Jan - kupiec greko-katolickie 6.X.1942 Cicha 10
  8 Jakimiuk Janina - - rzymsko-katolickie -"- -"-
  9 Jakimiuk Janusz   - -"- -"- -"-
  10 Jakimiuk Maria   - -"- -"- -"-
  11 Jakimiuk Krzysztof   - -"- -"- -"-
  12 Furtak Maria - pomoc domowa -"- -"- -"-
  13 Jakimiuk - płeć żeńska   - -"-   urodzona w tym domu
5) 1 Zając Stanisław Petronela na utrzymaniu zięcia -"- 9.VI.1942 Królewska 13
  2 Zając z d. Wojtasik
Konstancja
Józef i Maria -"- -"- -"- -"-
  1 Kałużny Walenty - urzędnik -"- 23.VII.1942 1. Maja 39
  2 Kałużna Izabella - przy mężu -"- -"- -"-
  3 Kałużny Bogdan - szofer -"- -"- -"-
  4 Kałużna Dioniza - urzędniczka -"- -"- -"-
  5 Kałużna Eugenia - przy rodzinie -"- -"- -"-
  6 Nowakowska Zofia - pomoc domowa -"- 13.XI.1943 Narutowicza 57
7) 1 Jeleń Antoni - robotnik -"- 23.VII.1942 Przemysłowa 10
  2 Jeleń z d. Rybarczyk
Józefa
- gospodyni domowa -"- -"- -"-
  3 Chmielewski Dominik - kelner -"- 4.IX.1942 Pierackiego 3
  4 Chmielewska Janina Maria - gospodyni domowa -"- -"-

-"-

  5 Chmielewska Lucyna - przy rodzicach -"- -"- -"-
  6 Chmielewska Wiesława - -"- -"- -"- -"-
  7 Chmielewska Marianna - -"- -"- -"- -"-
  8 Chmielewski Wojciech - -"- -"- -"- -"-
  9 Chmielewski Franciszek - -"- -"- -"- -"-
8) 1 Postój Franciszka - gospodyni domowa -"- 17.VIII.1942 Królewska 15
  2 Postój Eugeniusz - szofer -"- -"- -"-
  3 Postój Ryszard - - -"- -"- -"-
  4 Postój Piotr - - -"- -"- -"-
  5 Postój, płeć męska - - -"- -"- -"-
  6 Postój Celina - - -"- -"- -"-
  7 Postój Teresa - - -"- -"- -"-
  8 Postój Irena - - -"- -"- -"-
  9 Olejnik Michał - szewc -"- 9.X.1942 Al. Racławicka 2
  10 Olejnik Kazimiera - gospodyni domowa -"- -"- -"-
  11 Olejnik Stefania-Irena - uczennica -"- -"- -"-
  12 Olejnik Henryk - uczeń -"- -"- -"-
  13 Olejnik Halina - uczennica -"- -"- -"-
  14 Ptak Maria - kasjerka -"- 7.IV.1943 Bernardyńska 15
  15 Pankowska Anna
Elżbieta
- pracownik biurowy -"- -"- -"-
  16 Czarniecka Krystyna Brunona - ekspedientka -"- -"- -"-
  17 Czarniecka Stanisława - kupiec -"- -"- -"-
9) 1 Sieradzka z Wojtowiczów
Anna
Anna i Wincenty gospodyni domowa -"- - Kościuszki 7
  2 Sieradzki Andrzej Stefan i Anna uczeń -"- - -"-
  3 Sieradzka Zofia -"- -"- -"- - -"-
  4 Sieradzki Mieczysław Jan i Maria -"- -"- - -"-
  5 Madej Władysław Antoni i Magdalena kupiec -"- - -"-
  6 Madej Stanisława Wincenty i Anna przy mężu -"- - -"-
  7 Madej Janusz - uczeń -"- - -"-
  1 Korba Karol Aniela i Jan kupiec -"- 5.VIII.1943 Tomaszów Lubelski
  2 Korba z d. Wróblewska
Teodora
Agnieszka i Jan gospodyni domowa -"- -"- -"-
  3 Korba Marek Jan Teodora i Karol przy rodzinie -"- -"- -"-
  4 Korba Ewa Joanna -"- -"- -"- -"-

-"-

  5 Jabłońska z d. Bielecka
Antonina
- urzędniczka "Społem" -"- -"- -"-
  6 Barkowska
Janina Maria
- -"- -"- -"- -"-
  7 Korba Magdalena Marta i Bogdan uczennica -"- -"- Zamość
  8 Korba Aniela Julianna Paweł i Katarzyna -"- -"- -"- -"-
  9 Korba Szymon i Emilia -"- -"- -"- -"-
9a) 1 Zaborska z d. Frydecka
Zofia
- krawcowa -"- 5.VIII.1945 Narutowicza 13/83
  2 Zaborski Antoni - fryzjer -"- -"- -"-
3) 1 Huberman Chaim Zelman i Dwojra kupiec mojżeszowe 25.VIII.1944 Krzczonów
  2 Huberman Pesa Walt i Ruchla przy mężu -"- -"- -"-
  3 Huberman (?) Chaim i Pesa przy rodzinie -"- -"- -"-
  4 Huberman Edzia -"- -"- -"- -"- -"-
  5 Huberman Chela -"- -"- -"- -"- -"-
  6 Huberman Fiszel Zelman i Dwojra ogrodnik -"- -"- -"-
  7 Huberman Debora Pejsach i
Ruchla
przy mężu -"- -"- -"-
  8 Huberman Mendel Dwojra przy rodzinie -"- -"- -"-
  9 Huberman Toba(?) -"- -"- -"- -"- -"-
  10 Huberman Zelman Szmul i Sura wyrobnik -"-    
  11 Huberman Dwojra Szmul i Hinda(?) przy mężu -"- -"- -"-
  12 Klainman Abram Majer i Sura rolnik -"- 3.I.1945 -"-
  13 Guz Stanisława Jan kupiec rzymsko-katolickie 22.III.1946 -
  14 Guz Paweł Jan i Józefa -"- -"- -"- -"-
  15 Guz Józefa Jan i Małgorzata uczennica -"- -"- -
  16 Guz Zdzisław Stanisław i Stanisława uczeń -"- -"- -
  17 Mazur Katarzyna Michał i Rozalia (?) -"- 29.IV.1946 -
  18 Domańska Janina Aleksander i Stanisława asystent U.M.C.S -"- 5.X.1946 -
  19 Albinicki Bolesław - kupiec -"- 28.XII.1946 -
  20 Albinicka Zofia - przy mężu -"- 5.X.1946 -
  21 Mazur Katarzyna - przy córce -"- 28.XII.1946 -
  22 Chmiel Mieczysław - kowal -"- 31.VII.1949 -
  23 Kubacki Bolesław Michał i Julianna nauczyciel -"- 23.XII.1945 -
  24 Kubacka Krystyna Karol i Zofia przy mężu -"- -"- -
  25 Kubacka Danuta
Barbara
Bolesław i Krystyna przy rodzinie -"- -"- -
8) 1 Grinberg Chaim Hersz i Małka - mojżeszowe 5.XVIII.1944 -
  2 Grinberg Mosze -"- krawiec -"- -"- -
  3 Grinberg Abram Józef Jankiel i Chaja przy rodzinie -"- -"- -
  4 Grinberg Małka Szloma i Mindla gospodyni domowa -"- -"- -
  5 Rossman Moses Szlema urzędnik -"- 15.X.1944 Rzeszów
  6 Becker Herman Leib i Leiba adwokat -"- -"- -"-
  7 Akierman Lejba Berek i Frajda (?) szewc -"- 5.VIII.1944 Żabia Wola
  8 Grinberg Lejb Hersz i Małka brakarz (?) leśny -"- -"- -"-
  9 Rotsztajn Berek Aron krawiec -"- 28.I.1946 Rosja
  10 Honik [Honig] Józef Moszek i Ruchla rzeźnik -"- 25.IV.1946 Piaski, k. Lublina

 

 

Lokatorzy według wyznania, płci i wieku (1940 rok):

 

Ogólna ilość mieszkańców Mężczyzn Kobiet

Dzieci do lat 6
włącznie

Dzieci od 7-18 lat
włącznie
Uwagi

Chrześcijan - 7

Żydów - 35

9 12 6 8  

 

 

Mieszkańcy nieruchomości według zawodu (1940 r.):

Kupcy i przemysłowcy: 1 (na piętrze)

Rzemieślnicy: 3 (na piętrze)

Rolnicy: 2 (na piętrze)

Inne zawody: 2 (na piętrze)

 

 

Dodatkowe informacje

Inspekcja Budowlana sygn. 494 dn. 31.XII.1940
Budynek w trakcie rozbiórki.
Właściciele: Zylberbaum Abram Majer, Zylberbaum Fajga Perla.


Liczba i rodzaj lokali niemieszkalnych:
a) sodówka - 1
sól - 1
jadłodajnia - 1
blacharz - 1


b) galanteria - 1
naczynia - 2

 

Opis budynkuBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

 

Inspekcja Budowlana sygn. 494, dn. 31.XII.1940
- budynek w trakcie rozbiórki


Właściciele:

1) Zylberbaum Abram Majer
2) Zylberbaum Fajga Perla


Liczba i rodzaj lokali niemieszkalnych:
a) sodówka (1), sól (1), jadłodajnia (1), blacharz (1)
b) galanteria (1), naczynia (2)

 

Fragmenty relacji mówionychBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

 

Izydor Sznajdman
„Na rogu Cyruliczej była piwiarnia, ja byłem młodym chłopakiem więc tam nie chodziłem. Zwykle
chodzili tam ludzie po pracy – robotnicy, tragarze, ci tragarze byli bardzo silni, często mieli wozy
z końmi, ale również bez koni, wszystko sami na plecach nosili.”

 

Materiały ikonograficzneBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

 

Sąd Rejonowy w Lublinie, X Wydział Ksiąg Wieczystych, WH 241, Zbiór Dokumentów
- plan sytuacyny nieruchomości 382, ul. Lubartowska i Cyrulicza (Nadstawna), 1873 r.
- plan sytuacyjny (1912 r.)
- plan sytuacyjny nieruchomości 382a, wł. M. Diament, wyk. W. Zwaliński (po 1920 r.)


APL, IB sygn. 494(lata 30-te XX wieku)
- plan przebudowy otworu sklepowego pani Sury Cukierman w pos. p. M. Zylbermana [powinno być Zylberbauma], fasada, plan syt., s.1
- zdjęcie kamienicy, s. 4
- rysunek fasady, s. 5
- zdjęcie witryny sklepowej, s. 10
- projekt witryny sklepowej art. mydlarsko-kosmetycznych Samuela Wajnfelda „Helios”, s.14
- plan sytuacyjny (1940)

 

Fotografie przedwojenne:

 

LiteraturaBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

 

1. Aml 1918-1939, sygn. 2592, 2633, 3583

2. Domowa Książka Meldunkowa kamienicy Lubartowska 7, APL, sygn. 834

3. Inspekcja Budowlana, sygn. 494
4. Księga Adresowa Polski, 1928, 1929

5. Teodorowicz Czerepińska J., Rozpoznanie historyczno-konserwatorskie kwartału zabudowy zawartego pomiędzy ulicami: Cyrulicza – Furmańska – Kowalska – Lubartowska, katalog zabytków, egzemplarz dostępny wyłącznie w archiwum WUOZ
 

Powiązane miejsca

Zdjęcia

Inne materiały

Słowa kluczowe