Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Atelier „Sztuka”

Historia atelier sięga 1877 roku, kiedy Wiktoria Sierocińska, pierwsza właścicielka zakładu, została po raz pierwszy wspomniana w księgach grodzkich jako fotografka1. Swoje atelier otworzyła w grudniu 1877roku przy ulicy Krakowskie Przedmieście w domu pokapucyńskim2.  
Atelier Sierocińskiej funkcjonowało w Lublinie przez kilkadziesiąt lat, odnosząc ogromne sukcesy, nie tylko komercyjne, ale przede wszystkim wystawiennicze.

Spis treści

[RozwińZwiń]

Atelier Wiktorii SierocińskiejBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

W 1900 roku atelier mieściło się przy ulicy Krakowskie Przedmieście 153 w domu „w-o Haberlan”, na wprost nowego gmachu Kasy Przemysłowców Lubelskich3.

W 1901 roku podczas Wielkiej Wystawy Przemysłowo-Rolniczej w Lublinie atelier Wiktorii Sierocińskiej zostało wyróżnione srebrnym medalem. Wkrótce wieloletni pracownik atelier i współtwórca jego sukcesu – Ludwik Radzikowski – przeniósł się do atelier „Zofia”, należącego do Zofii Miłaszewskiej i działającego w Lublinie od 1903 roku4.

Nie wiadomo, jak długo atelier Wiktorii Sierocińskiej działało w mieście. Po śmierci właścicielki prawdopodobnie zyskało nowych właścicieli, a później zmieniło też nazwę na: Zakład Artystyczno-Fotograficzny „Sztuka” dawniej W. Sierocińskiej5.

 

Atelier M. MurawskiegoBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Kolejna wzmianka o atelier „Sztuka” pochodzi z 1925 roku. Mieściło się ono wówczas przy ulicy Krakowskie Przedmieście 396. Wkrótce zakład zmienił siedzibę na Krakowskie Przedmieście 417

Jedynym znanym właścicielem jest M. Murawski, prowadzący pod tym adresem atelier w 1929 roku8. Niewiele wiadomo o samym Murawskim, ani o innych pracownikach zakładu.

Niektóre portrety wykonywane w atelier „Sztuka” świadczą o znajomości rzemiosła i estetycznym smaku – nie ma w nich wymuszonego ani kiczowatego artyzmu. Inne są klasycznym potwierdzeniem sztampowego ujęcia portretu z obowiązkowym wykorzystaniem sztucznego tła i rekwizytu – kolumny.

 

Lata międzywojenneBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Atelier „Sztuka” działało prężnie przez całe dwudziestolecie międzywojenne. Z jego dorobku zachowało się mnóstwo fotografii portretowych, zarówno oficjalnych, jak i towarzyskich oraz okolicznościowych. Charakterystyczne jest to, że wiele z nich posiada tłoczenie z nazwą i adresem atelier umieszczone w rogu na awersie fotografii. Podobną sygnaturę stosowało wówczas w Lublinie atelier Ludwika Hartwiga.

Nie ma informacji o pozazakładowej działalności fotograficznej atelier „Sztuka” i powiązaniach ze światem artystycznej fotografii międzywojennego Lublina.

Niektóre fotografie pochodzące z atelier „Sztuka” są datowane na lata II wojny światowej, jednak nie ma informacji, kiedy zakład zakończył działalność. W okresie powojennym nie odnotowano w Lublinie atelier o takiej nazwie.

 

PrzypisyBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

1 APL, KGL 120 1878/12.

2 Tamże.

3 „Gazeta Lubelska” 1900, nr 183.

4 APL, KGL 1907, st. IIId, k. 115, 116.

5 Pieczęć zakładu: Zakład Artystyczno-Fotograficzny „Sztuka” dawniej W. Sierocińskiej.

6 Informator handlowo-przemysłowy m. Lublina, 1925 rok.

7 Pieczęć zakładu.

8 [online:] http://data.jewishgen.org/jri-pl/1929/1929top495.htm, [dostęp: 8.06.2016].