Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Aniela „Nela” Bryłowska (ur. 1954)

Artysta grafik. Malarka i autorka ilustracji do tekstów. Pedagog. Plastyk teatru Gong 2 i aktorka teatru Grupa Chwilowa.

 

Spis treści

[RozwińZwiń]

Dzieciństwo i edukacjaBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Aniela „Nela” Bryłowska, z domu Król, urodziła się 17 kwietnia 1954 roku w Sochaczewie jako córka Anny i Eugeniusza. Jej rodzice pracowali w Chodakowskich Zakładach Włókien Sztucznych. Matka była księgową, na terenie zakładu zakładała struktury NSZZ „Solidarność”.
Zdolności artystyczne Nela Bryłowska odziedziczyła po ojcu Eugeniuszu, który malował. Dorastała w Sochaczewie. Na jej wychowanie i kształtowanie światopoglądu duży wpływ miał dom rodzinny. „W tamtych czasach, kiedy się nie mówiło o Katyniu, ja wszystko wiedziałam. Do domu moich dziadków i mojej mamy przychodził pan, który przywoził książki z «Kultury» paryskiej. Myśmy [je] czytali ” – mówi Nela Bryłowska1.
Jest absolwentką szkoły podstawowej i liceum ogólnokształcącego w Sochaczewie. Maturę zdała w 1973 roku.
Nela Bryłowska: „Moim marzeniem było projektowanie tkanin i ubiorów. Wystartowałam do Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w Łodzi. Świetnie zdałam egzaminy teoretyczne, jak się potem okazało, ale bardzo słabo z malarstwa. Byłam nieodpowiednio przygotowana. Nawet nie wzięłam farb olejnych na egzamin, a były wymagane”2.
W 1974 roku Nela Bryłowska rozpoczęła studia na kierunku Wychowanie Plastyczne na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie.

Aktorka Grupy ChwilowejBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Będąc studentką Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Nela Bryłowska przez krótki czas była związana z teatrem Gong 2. Współpracowała z tą grupą jako plastyk.
Nela Bryłowska: „Jak w tym teatrze zaczęłam być? Z Elą [Bojanowską] się dogadałyśmy, że mamy trochę czasu, trzeba go spożytkować. Postanowiłyśmy się w tej «Chatce Żaka» zameldować i zaoferować swoje usługi plastyczne. Mnie się wydaje, że Ela od razu do Grupy Chwilowej [weszła], a ja jeszcze zahaczyłam o Gong [2]. Oni nie robili już żadnego spektaklu, ale było fajne towarzystwo. [...] Dla mnie świat się wtedy otworzył. Ale tego teatru to już tak naprawdę nie było3. Ela mówi: «[Przyjdź] do Grupy Chwilowej». Byłam niezwykle rozczarowana, że to nie plastyka, tylko ćwiczenia fizyczne, dykcja i robienia za jakieś aktoreczki. Byłam strasznie wstydliwa, ale jakoś w to wszystko weszłam”4.

Nela Bryłowska została aktorką Grupy Chwilowej.
Nela Bryłowska: „Na scenie, na takim rowerku lekarskim ktoś pedałował, pedałował. [...] I ta wielka «gębo-dupa» była wymalowana. Właśnie wtedy przyszłam [do Grupy Chwilowej], kiedy to [przedstawienie Scenariusz] było grane”5.
Brała udział w spektaklach Grupy Chwilowej – Lepsza przemiana materii i Martwa natura.
Nela Bryłowska wspomina scenę z przedstawienia Lepsza przemiana materii: „Szły dwie trumny, ale jedna była [pusta], czy w drugiej też już leżał ktoś? Wiem, że u nas Bolek [Wesołowski] leżał. Cztery [osoby] musiały trumnę dźwigać. Na pewno jedną [z nich była] Ela [Bojanowska], bo Ela śpiewała przy jednej, a przy drugiej mnie kazano śpiewać, co było czymś dla mnie koszmarnym”6.

Uczestniczyła w wyjazdach Grupy Chwilowej na festiwale krajowe i zagraniczne, m.in. do Lyonu. Prywatnie została żoną Jana Bryłowskiego, współzałożyciela Grupy Chwilowej.
Nela Bryłowska: „Odbywały się próby. Mieliśmy czarną salę na górze. Niekiedy były próby na dużej scenie. Wtedy na widowni, w cieniu taka postać siedziała. Ten ktoś mnie zawsze wyprowadzał z równowagi. A to już Jan Bryłowski przychodził na próby. Słyszałam, że to autor tekstów, Pieśni Nagminnych. Wszyscy go znali. On robił za taką wyrocznię. Bardzo nie lubiłam tego osobnika. Potem, jak to bywa w życiu, jak już się poznaliśmy, to się z tym Jaśkiem związałam. I dlatego zostałam w Lublinie”7.

Kariera zawodowaBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Nela Bryłowska jest wieloletnim pedagogiem. Po ukończeniu studiów pracowała w Szkole Podstawowej nr 6 w Lublinie i jako plastyk w Gminnym Ośrodku Kultury w Głusku pod Lublinem. Razem z mężem Janem Bryłowskim, który był kolporterem wydawnictw niezależnych, podjęła decyzję o wyjeździe z Lublina.
„Przyszedł rok, że nie trzeba było się ukrywać i z tego Lublina do Warszawy, z Jaśkiem się przenieśliśmy” – wyjaśnia Nela Bryłowska8.
W Warszawie podjęła pracę w Domu Kultury przy ulicy Cegłowskiej w dzielnicy Bielany i w Domu Dziecku na Żoliborzu. Później spełniała się w roli pedagoga w kolejnych szkołach: warszawskim Technikum Elektronicznym i Liceum Ogólnokształcącym im. Fryderyka Chopina w Sochaczewie. Do przejścia na wcześniejszą emeryturę pracowała jako nauczyciel plastyki i techniki w jednej z warszawskich szkół podstawowych.
Nela Bryłowska jest artystką grafikiem, malarką i autorką ilustracji do tekstów. Obecnie [2013 – red.] spełnia swoje pasje malarskie. „Maluję, rysuję. Chcę zrobić wystawę” – dodaje9.

 

Opracowała Agnieszka Góra
Redakcja: Monika Śliwińska

PrzypisyBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

1 Rozmowa z Nelą Bryłowską zarejestrowana w ramach programu „Historia Mówiona” Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN”, Lublin 22.07.2013.
2 Tamże.
3 Teatr Gong 2 funkcjonował w latach 1961–1974. Przedstawienia reżyserował Andrzej Rozhin, który sprawował także opiekę organizacyjną nad zespołem. O pełnionej przez Rozhina roli absolutnego lidera zespołu świadczy chociażby fakt, że jego wyjazd z Lublina (w 1974 roku objął funkcję dyrektora teatru w Gorzowie Wielkopolskim) położył kres działalności zespołu.
4 Rozmowa z Nelą Bryłowską zarejestrowana w ramach programu „Historia Mówiona” Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN”, Lublin 22.07.2013.
5 Tamże.
6 Tamże.
7 Rozmowa z Nelą Bryłowską zarejestrowana w ramach programu „Historia Mówiona” Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN”, Lublin 22.07.2013.
8 Tamże.
9 Tamże.
 

Powiązane artykuły

Zdjęcia

Audio

Historie mówione

Inne materiały

Słowa kluczowe