Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Alina Wawrzosek (1924–2008)

Magister farmacji, działaczka społeczna oraz malarka. Działalnością w różnych ośrodkach aptekarskich przyczyniła się do wielu reform lubelskiej farmacji. Jej działania w Towarzystwie Przyjaciół Sztuk Pięknych miały ogromny wpływ na kształtowanie się środowiska artystów-amatorów w Lublinie.

 

Spis treści

[RozwińZwiń]

DzieciństwoBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Alina Irma Wawrzosek urodziła się 28 września 1924 roku w Warszawie. Zaraz po urodzeniu ojciec Aliny, Józef Wasilewski, został awansowany i przeniesiony do Kobrynia, gdzie dostał stanowisko dowódcy batalionu. W Kobryniu Alina skończyła trzy klasy szkoły powszechnej. W 1932 roku ojciec Aliny został przeniesiony do 38. Pułku Piechoty Strzelców Lwowskich w Przemyślu, tam Alina ukończyła Szkołę Powszechną, tzw. Ćwiczeniówkę, oraz trzy klasy gimnazjum. Uczęszczała również na lekcje fortepianu i do Szkoły Rytmiki i Tańca, zaczęła też rysować i malować.

Wybuch wojny zmienił życie Aliny. We wrześniu 1939 roku jej ojciec wyruszył na front. Po kampanii wrześniowej pozostał w Polsce, działał w konspiracji, za co został aresztowany w 1941 roku i osadzony w Dachau, gdzie zginął. Po bombardowaniu Przemyśla w 1939 roku Alina z matką znalazły się w obozie dla internowanych na Węgrzech.

Życie na WęgrzechBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

W 1941 roku Alina zdała egzaminy do Polskiego Gimnazjum i Liceum w Balatonboglár. Mimo różnić programowych z wcześniejszej edukacji została dopuszczona do nauki w drugiej klasie licealnej. Za namową matki zrezygnowała z planów studiowania języka niemieckiego i łaciny. Po roku przerwy spędzonej na nauce języka węgierskiego, w roku akademickim 1943/1944 rozpoczęła studia na Oddziale Farmaceutycznym Wydziału Filozoficznego Uniwersytetu Piotra Pázmányego w Budapeszcie.

StudiaBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Po wojnie Alina wraz z matką wróciły do Polski. W 1945 roku Alina podjęła studia na Wydziale Farmaceutycznym UMCS. Jednocześnie pracowała w różnych aptekach, aby utrzymać się na studiach. Jedenastego marca 1951 roku Alina Wawrzosek uzyskała dyplom magistra farmacji Wydziału Farmaceutycznego AM w Lublinie.
W 1951 roku wyszła za mąż i urodziła córkę.

Kariera zawodowaBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Pierwszą pracę po studiach dostała w Aptece nr 17 w Gdańsku-Oliwie. Po kilku latach wróciła do Lublina i z nim związała swoją karierę zawodową. Od 1955 roku pełniła funkcję kierownika Oddziału Farmacji w Wydziale Zdrowia PWRN w Lublinie. Trzy lata później otrzymała stanowisko zastępcy kierownika Wydziału Zdrowia i Opieki Społecznej PWRN.

Alina Wawrzosek przyczyniła się do powstania Wojewódzkiego Laboratorium Kontroli Leków. Dzięki jej inicjatywie w latach 1955–1966 wszystkie apteki szpitalne województwa lubelskiego otrzymały nowe lokum. Przeprowadziła też reformy farmaceutyczne w lubelskich wsiach, organizując kursy dla aptekarzy oraz otwierając laboratoria analityczne. Dzięki jej inicjatywie, oraz mgr Eleonory Zipser, w 1975 roku powstała pierwsza na Lubelszczyźnie placówka muzealnictwa farmaceutycznego pod nazwą Sala Historyczna Farmacji Lubelskiej. W 1984 roku nastąpiła zmiana nazwy na Apteka-Muzeum.

Równolegle z pracą w służbie zdrowia Alina Wawrzosek była wykładowcą „ustawodawstwa sanitarnego” na Wydziale Farmaceutycznym w latach 1957, 1958 oraz 1972 i 1973. Działalność oświatową prowadziła również w Państwowej Szkole Pielęgniarstwa i Położnictwa oraz na kursach pielęgniarskich i felczerskich.

Twórczość Aliny WawrzosekBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Alina Wawrzosek pochodziła z rodziny uzdolnionej plastycznie – jej babcia malowała obrazy olejne, a ojciec dobrze rysował. Przez długie lata nie miała okazji ani czasu skupić się na swoim zamiłowaniu do sztuki; stało się to dopiero w 1969 roku. Z pobytu w sanatorium w Świnoujściu przywiozła cały blok prac, które zdobyły uznanie jej matki oraz współpracowników zaskoczonych talentem koleżanki.

W lubelskim Zarządzie Aptek obrazy umieszczono za szkłem w drzwiach szafy – była to pierwsza „wystawa indywidualna” Aliny Wawrzosek. Tak pozytywne przyjęcie jej twórczości sprawiło, że poświęciła malowaniu każdą wolną chwilę. Tematem jej prac były pejzaże, kwiaty oraz martwa natura. Na początku malowała techniką akwarelową, później zmieniła technikę, malując pastelami olejnymi.

W 1970 roku Alina Wawrzosek zetknęła się z działalnością Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych w Lublinie, które zrzeszało twórców i sympatyków sztuki. Z pomocą pani Janiny Dołowskiej znalazła się na zebraniu członków Towarzystwa, przedstawiając uczestnikom swoje prace, które spotkały się z ogromnym entuzjazmem.

Obrazy Aliny Wawrzosek zostały dostrzeżone oraz pozytywnie ocenione przez znanego krytyka sztuki Wiktora Ziółkowskiego, dzięki czemu artystka uwierzyła w swój talent. Poświęciła się całkowicie malarstwu, jednocześnie stawiając sobie poprzeczkę coraz wyżej.
Pracownicy Lubelskiego Zarządu Aptek z aprobatą patrzyli na rozwój kariery artystycznej współpracownicy, wyrazem czego były trzy wystawy zorganizowane w świetlicy Zarządu.

Alina Wawrzosek ogółem zorganizowała osiem wystaw indywidualnych w latach 1971–1990. Obrazy wystawiała także na 75 wystawach zbiorowych w Lublinie oraz innych polskich miastach, a także za granicą – na Węgrzech i na Białorusi (Brześć). Część obrazów znalazła kupców wśród instytucji i osób prywatnych. Malarka niektóre prace ofiarowała przyjaciołom i znajomym, kilkadziesiąt obrazów przekazała na cele społeczne.

Od 1971 roku artystka wszystkie urlopy spędzała na plenerach malarskich w Polsce i na Węgrzech, organizowanych przez Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych oraz Zarząd Główny Związku Zawodowego Pracowników Służby Zdrowia.

W dorobku artystycznym Aliny Wawrzosek znalazło się ogółem 543 obrazów, w tym 230 olejnych, 188 akwareli, 111 pasteli olejnych, 9 pasteli suchych oraz 5 akryli.

Towarzystwo Przyjaciół Sztuk PięknychBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Alina Wawrzosek pełniła przez 11 lat funkcję prezesa Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych. W okresach od 20 marca 1971 do 30 lutego 1977 oraz od 3 marca 1983 do 18 marca 1988 roku, kiedy to zrezygnowała z powodu pogarszającego się stanu zdrowia.

Dzięki Alinie Wawrzosek, która uczestniczyła w wizytach władz debreczyńskich jako tłumacz węgierskiego, w 1971 roku Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych nawiązało współpracę z Centrum Kultury w Debreczynie na Węgrzech, która zaowocowała wspólnymi wystawami i wyjazdami plenerowymi. Od 1973 roku Towarzystwo dostawało z Wydziału Kultury PWRN stałą dotację i ryczałty dla pracowników biura.

W 1979 roku Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych otrzymało pomieszczenie na parterze kamienicy przy ulicy Grodzkiej 32/34, w którym miała się mieścić galeria, Ognisko Plastyczne i biura. W budynku tym wcześniej miało swoją siedzibę Liceum Sztuk Plastycznych.

Podstawowe działania prowadzone przez lubelskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych z okresu, kiedy jego prezesem, a przede wszystkim aktywnym członkiem była Alina Wawrzosek, to: stworzenie możliwości spotkania się twórców i odbiorców sztuki, nawiązywanie kontaktów z mecenasami, wspieranie malarzy-amatorów w rozwoju pasji artystycznej, organizowanie wystaw prac członków i wyjazdów plenerowych, prowadzenie prelekcji o sztuce, itp.

W latach 1964–1989 Towarzystwo zorganizowało 268 spotkań oraz 24 wyjazdy studyjne; podczas 13 plenerów w różnych miastach Polski Alina Warzosek pełniła funkcję komisarza. Dzięki jej zdolnościom organizacyjnym, pracowitości oraz umiejętności pozyskiwania dobrych współpracowników, Towarzystwo stało się ważnym ośrodkiem życia kulturalnego w Lublinie.

W 1977 roku Alina Wawrzosek otrzymała tytuł Członka Honorowego Towarzystwa.

Czytaj więcej >>> o Towarzystwie Przyjaciół Sztuk Pięknych w Lublinie

Działalność społecznaBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Alina Wawrzosek łączyła pracę zawodową z pracą w różnych stowarzyszeniach naukowych, zawodowych i kulturalnych. Przez 20 lat była zastępcą przewodniczącego Lubelskiego Oddziału Towarzystwa Farmaceutycznego. Działała w Lubelskim Towarzystwie Historii Medycyny i Farmacji. W latach 1971–1981 była sekretarzem Historii Farmacji Lubelskiej. Zorganizowała dla historyków farmacji dwa ogólnopolskie wyjazdy do węgierskich aptek-muzeów. Była członkiem Rady Programowej Apteki-Muzeum PZF „Cefarm”.

Współpracowała z Apteką-Muzeum, organizując aukcje obrazów w Towarzystwie Przyjaciół Sztuk Pięknych, dochody ze sprzedaży szły na rewitalizację budynku muzeum. Urządzała również plenery malarskie oraz wystawy w Aptece-Muzeum. W 1981 roku objęła funkcję przewodniczącej Sekcji Regionalnej Farmaceutów NSZZ „Solidarność” na Region Środkowo-Wschodni.

Została członkiem Stowarzyszenia Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę z powodu doznanych represji oraz pracy przymusowej w Austrii w podziemnej fabryce broni.

W latach 1996–1999 pełniła funkcję sekretarza w Duszpasterstwie Służby Zdrowia przy parafii pw. św. Józefa w Lublinie. Była także członkiem Lubelskiego Towarzystwa Polsko-Węgierskiego, gdzie od 1998 roku pełniła funkcję sekretarza.

Alina Wawrzosek zmarła w wieku 84 lat, 30 listopada 2008 roku.

LiteraturaBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Garbacz Jolanta, Wróbel Andrzej, Działalność społeczna i artystyczna magistra farmacji Aliny Wawrzosek, Lublin 2004.
Wróbel Andrzej, Mgr farmacji Alina Wawrzosek, „PolskieTowarzystwo Farmaceutyczne” 2009, t. 65, nr 6.