Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Judenrat w Lublinie – struktura i zakres działalności

Judenrat w Lublinie – struktura i zakres działalności

Od początku okupacji władze niemieckie przystąpiły do tworzenia na terenie Generalnego Gubernatorstwa (GG) Judenratów, które powstawały na bazie dotychczas funkcjonujących Żydowskich Gmin Wyznaniowych. Zadaniem nowych instytucji było z jednej strony wykonywanie dyspozycji władz niemieckich, a z drugiej administrowanie żydowskimi rejonami zamieszkania. Cechą charakterystyczną Judenratów było ciągłe dopasowywanie ich struktury do zmieniających się warunków i potrzeb ludności żydowskiej. Nie inaczej sytuacja wyglądała w lubelskim getcie na Podzamczu, a następnie getcie szczątkowym na Majdanie Tatarskim.

Czytaj więcej

Lubelskie Towarzystwo Miłośników Książki

Spotkanie założycielskie Lubelskiego Towarzystwa Miłośników Książki odbyło się 18 czerwca 1926 r. w księgarni „Gebethner i Wolff” prowadzonej przez Franciszka Raczkowskiego. Mieściła się ona w pomieszczeniach hotelu „Europa” pod adresem Krakowskie Przedmieście 31.

Czytaj więcej

Historia polskich drukarni w Lublinie w XX wieku

Historia polskich drukarni w Lublinie w XX wieku

Początek dwudziestego wieku był okresem pomyślnego rozwoju dla lubelskiego drukarstwa, który gwałtownie przyśpieszył po odzyskaniu przez Rzeczypospolitą niepodległości. Zdobycze tego okresu zostały stracone w wyniku działań wojennych. Wojnę przetrwało jedynie kilka z wielu zakładów drukarskich działających przed 1939 rokiem.

Czytaj więcej

Historia polskich drukarni w Lublinie w XIX wieku

Historia polskich drukarni w Lublinie w XIX wieku

Na początku XIX wieku rozpoczęła się kolejna rewolucja w drukarstwie. Wynaleziono nowe typy pras drukarskich, m.in. tygiel pedałowy i maszynę płaską na koło zamachowe. Wynalazki te nie od razu trafiły do Lublina, jednak od początku wieku odnotowujemy powstanie kilku nowych znaczących drukarni.

Czytaj więcej

Historia lubelskiego ekslibrisu

„Gorącymi miłośnikami i propagatorami ekslibrisów w Lublinie są przede wszystkim członkowie miejscowego LTMK z ks. dr Ludwikiem Zalewskim na czele, którego zbiór dawnych i współczesnych znaków bibliotecznych polskich należy do najcenniejszych nie tylko w naszym mieście”. Tak pisał w dniu 24 stycznia 1932 roku w kąciku bibliofilskim „Kuriera Lubelskiego” wybitny bibliofil i znawca ekslibrisów - Julian Kot (Wiktor Ziółkowski). Słowa te można odnieść i do obecnej rzeczywistości. Od tamtych czasów niewiele się zmieniło. Lubelskie Towarzystwo Miłośników Książki, którego 75-lecie przypadło w 2001 roku, skupia wokół siebie twórców, kolekcjonerów i miłośników znaków książkowych. Towarzystwo poprzez swoje inicjatywy jednoczy ludzi różnych profesji wokół ekslibrisu. Przytoczyć tu należy powołaną do życia w roku 1975 w Klubie MPiK w Lublinie Galerię „Ex libris”, a także Biennale Współczesnego Ekslibrisu Lubelskiego, którego 10. edycja odbyła się w roku 2000"[1]. Do innych inicjatyw należą odbywające się w Lublinie wystawy tematyczne oraz indywidualne poszczególnych twórców lubelskich i zagranicznych, a także prezentacja ekslibrisów wielu narodów Europy.

>>> czytaj więcej o Lubelskim Towarzystwie Miłośników Książki w artykule „Lubelscy bibliofile”

 

 

Czytaj więcej

Widmowa biblioteka Józefa Czechowicza – poezja

Z listów i dzienników Józefa Czechowicza, ze wzmianek w różnych tekstach prasowych oraz ze wspomnień jego przyjaciół możemy dowiedzieć się o wielu planowanych i nigdy nie zrealizowanych przez poetę publikacjach (dramaty, powieści, tomiki wierszy, tłumaczenia itp.).

Czytaj więcej

Widmowa biblioteka Józefa Czechowicza – proza

Z listów i dzienników Józefa Czechowicza ze wzmianek w różnych tekstach prasowych oraz ze wspomnień jego przyjaciół możemy dowiedzieć się o wielu planowanych i nigdy nie zrealizowanych przez poetę publikacjach (dramaty, powieści, tomiki wierszy, tłumaczenia itp.).

Czytaj więcej

Najważniejsze żydowskie druki lubelskie

Lubelskie drukarnie żydowskie odegrały istotną rolę w przekazie tradycji religijnej Żydów zamieszkujących nie tylko ziemie Rzeczypospolitej, ale całą Europę. Edycje Talmudu, wydrukowane w Lublinie,  zakazane w krajach Południa odbywały niejednokrotnie długie wędrówki nim dotarły do rąk odbiorców. Z lubelskich oficyn wyszła również Księga Zohar i inne liczące się dzieła w tradycji żydowskiej.

Czytaj więcej

Historia żydowskich drukarni w Lublinie

Od wieków Żydów nazywano narodem księgi. Związane to było z faktem, że w kulturze żydowskiej książka zawsze otoczona była wielkim szacunkiem, będąc jednym z  elementów silnie oddziaływających na ich życie duchowe. Drukowanie ksiąg uważano w społeczności żydowskiej za „awodat ha-kodesz” –  świętą pracę. Niektórzy rabini porównywali nawet prasę drukarską do ołtarza. Druk nazywali „pisaniem na wiele piór” i uznawali za dzieło krzewienia Słowa Bożego.

Czytaj więcej

Lubelskie rękopisy i druki legendarne

W historii Lublina od czasu do czasu pojawiają się opisy tajemniczych druków, które nie dotrwały do naszych czasów. Czasami czytamy o nich w tekstach literackich, czasami w poważnych opracowaniach historycznych. Wśród nich są również druki, które stały się częścią którejś z lubelskich legend lub które mają bajkową proweniencję (co nie znaczy, że są nieważne).

Czytaj więcej

Książki Ojca Pawła Ruszla poświęcone relikwii Drzewa Krzyża Świętego (1649, 1655, 1656)

Z historią Lublina związana jest nierozerwalnie historia relikwii Drzewa Krzyża Świętego. Jest ona spisana w dwóch dziełach ojca Pawła Ruszla, lubelskiego dominikanina: Fawor niebieski (1649) i Skarb nigdy nie przebrany kościoła Ś. katolickiego krzyż Pański, (1655, 1656). Drugie z wymienionych dzieł składało się z trzech części. Dwie pierwsze części Skarbu były wydrukowane we wspólnym tomie w 1655 roku, natomiast trzecia część zatytułowana Księga o cudach wielkich ukazała się w roku 1656. Druki zostały wytłoczone w lubelskiej Drukarni Jana Wieczorkowicza.

Czytaj więcej

Zofia Bartkiewicz (1932–2002)

Zofia Bartkiewicz (1932–2002)

Działaczka społeczna i polityczna. Technolog w WSK PZL Świdnik. Legenda „Solidarności”. Aktywna uczestniczka strajku w lipcu 1980 roku w Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego PZL Świdnik. Nauczycielka. Radna miasta Świdnika.

Czytaj więcej