Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Opowieści z Bramy – audycje internetowe (4)

Opowieści z Bramy – audycje internetowe (4)
Nagranie relacji Zofii Sznajdman-Rydz, 2017 rok, fot. Grzegorz Liwiński

Audycje internetowe „Opowieści z Bramy” to pomysł stworzenia na stronach internetowych Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN” miejsca do rozmowy i spotkania z naszym odbiorcą, widzem, użytkownikiem. W nazwie projektu odwołujemy się do fundamentalnego pojęcia jakim jest „opowieść”. W naszych opowieściach interesują nas przede wszystkim mikronarracje – opowieści o jednostkowych doświadczeniach. Powstają z nich opowieści, które mapują ważne tematy i dehomogenizują czas. Hybrydowość tych opowieści przejawia się w rodzaju technologii jaka jest w nich wykorzystana w celu połączenia słowa i obrazu, tekstu, dźwięku i zapisu wideo.

Tworząc audycje internetowe chcemy stworzyć rodzaj mapy dla naszych odbiorców prowadzącej po naszych cyfrowych zasobach. „Opowieści z Bramy” to rodzaj wielogłosowego, multimedialnego spektaklu, którego twórcy staną się aktorami / opowiadaczami, a zaproszeni goście wspólnie z nami będą tą mapę nakreślać.

Audycja czwarta: Krajobraz miasta i wspomnienie o człowieku czyli czego możemy dowiedzieć się z relacji świadka historii była transmitowana 21 kwietnia 2021 roku.

Rozmawiały: Joanna Zętar i Wiola Wejman.

Wiola Wejman – researcherka, dokumentalistka specjalizująca się w historii mówionej. Z Ośrodkiem „Brama Grodzka – Teatr NN” w Lublinie związana od 2005 roku, obecnie koordynuje działaniami Programu Historia Mówiona. Autorka kilkuset wywiadów ze świadkami i świadkiniami historii. Możliwość słuchania i ocalania opowieści o przeszłości uważa za wielki przywilej.

 

Historia mówiona (Oral history) jest interdyscyplinarnym nurtem badań, których celem jest pozyskiwanie i analiza ustnych relacji świadków historii na temat przeszłości opowiedzianej z perspektywy osobistych przeżyć świadka. Terminu "historia mówiona" używa się na określenie metodologii prowadzenia wywiadów. Terminem tym określa się też zbiory zarejestrowanych relacji (nagrań audio i wideo). Metoda pozyskiwania informacji z relacji naocznych świadków znana była już w starożytności. Zainteresowanie relacjami na szeroką skalę nastąpiło po II wojnie światowej, kiedy w 1948 roku na Uniwersytecie Columbia  w Stanach Zjednoczonych powstało pierwsze centrum badań oral history.

W Polsce przedsięwzięcia z zakresu gromadzenia relacji świadków historii podejmują między innymi: Ośrodek „Karta”, Dom Spotkań z Historią, Muzeum Powstania Warszawskiego, Ośrodek „Pamięć i Przyszłość”. Warto zaznaczyć, że w ciągu ostatnich dziesięciu lat historia mówiona zyskała w Polsce znaczną popularność i coraz więcej instytucji oraz organizacji nagrywa relacje i tworzy większe lubi mniejsze archiwa z relacjami świadków historii. W 2009 roku powstało Polskie Towarzystwo Historii Mówionej zrzeszające badaczy wielu dyscyplin humanistyki z całej Polski profesjonalnie zajmujących się historią mówioną.

W Ośrodku „Brama Grodzka – Teatr NN” historia mówiona obecna jest od 1997 roku, kiedy pojawił się pomysł, aby zbierać i utrwalać relacje mieszkańców Lublina. Wówczas powstał projekt „Wielka Księga Miasta”. Przez 24 lata działalności Programu Historia Mówiona nagrano relacje 2767 osób, a łączna długość zarejestrowanych wspomnień to ponad 5630 godzin.

 

Podczas rozmowy prezentowany były następujące materiały:

Projekty Ośrodka "Brama Grodzka - Teatr NN"

Narracja multimedialna: Edward Hartwig Z Bramy do Bramy:

https://www.youtube.com/watch?v=Owt25WGzoPk&t=77s 

Narracja multimedialna: Ogród Saski:

https://www.youtube.com/watch?v=J3FD3qe9y3o 

Biblioteka Multimedialna Teatru NN:

Fragmenty wideo

Fragmenty tekstowe

Projekt "Archiwum Historii Mówionej - opracowanie i udostępnienie najcenniejszych zbiorów"

https://teatrnn.pl/kalendarium/projekty/projekt-archiwum-historii-mowionej/ 

Projekty zrealizowane przez Pracownię Historii Mówionej Ośrodka "Brama Grodzka- Teatr NN" w ostatnich latach:

https://teatrnn.pl/lublin1918-2018/ 

https://teatrnn.pl/lublin-woda/ 

https://teatrnn.pl/opowiesci/lublin-opowiesc-o-miescie/ 

https://teatrnn.pl/lubelskie-cegielnie/ 

Mapy Pamięci:

https://teatrnn.pl/lublin1918-2018/mapy-pamieci/ 

 

Projekty innych instytucji

Dom Spotkań z Historią w Warszawie i ich projekt Historia Mówiona

https://dsh.waw.pl/historia-mowiona 

https://relacjebiograficzne.pl/ 

https://audiohistoria.pl/ 

Wrocławski Rocznik Historii Mówionej:

https://www.wrhm.pl/wrhm/issue/archive 

Polskie Towarzystwo Historii Mówionej

http://pthm.pl/ 

Archiwa Społeczne

https://archiwa.org/ 

Shoah Foundation

https://sfi.usc.edu/what-we-do/collections 

Szwedzki projekt o Ocalonych Bernta Hermele i Cato Leina

https://soundcloud.com/overlevarna 

THE YIDDISH BOOK CENTER'S, Wexler Oral History Projec

https://www.yiddishbookcenter.org/collections/oral-histories