Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Festiwal Miasto Poezji. Idea

Idea Festiwalu Miasto Poezji została przedstawiona publicznie w dniu 15 stycznia 2008 roku podczas zorganizowanego przez Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN” oraz Instytut Filologii Polskiej KUL spotkania „Stare kamienie. Poemat na dwa głosy”. Odbyło się ono w dawnym mieszkaniu poetki Franciszki Arnsztajnowej, przy ul. Złotej 2. Tytuł spotkania nawiązywał do tytułu tomiku poetyckiego Stare Kamienie, wydanego wspólnie przez Franciszkę Arnsztajnową i Józefa Czechowicza w styczniu 1934 roku.

Miasto Poezji. Lubelski Festiwal Literacki – dwie sesjeBezpośredni odnośnik do tego akapitu

Jesienią 2007 roku Instytut Filologii Polskiej KUL i Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN” przygotowały dwie sesje: „Lubelskie czytanie poetów” i „Poemat o mieście Lublinie. Pasaże”. Sesje te zainaugurowały wspólny projekt Bramy i Instytutu – Miasto Poezji. Lubelski Festiwal Literacki.

„Lubelskie czytanie poetów”Bezpośredni odnośnik do tego akapitu

Organizując sesję „Lubelskie czytanie poetów”, jej pomysłodawca, Paweł Próchniak postawił bardzo ważne pytania wokół których miała się ona koncentrować:

Jak czytają poeci? Dlaczego czytają? Dlaczego czytają wiersze innych poetów? Jakich poetów czytają? Jak czytają poezję? Jak oswajają cudze wiersze? Dlaczego przekładają obcy wiersz na swój język?

Sesja trwała dwa dni i odbywała się w dwóch miejscach: na KUL i w Bramie Grodzkiej. Jej uczestnikami byli: Marcin Baran, Wojciech Bonowicz, Jacek Gutorow, Ryszard Krynicki, Tomasz Różycki i Piotr Śliwiński, a całość poprowadził Paweł Próchniak. Pierwsze spotkanie miało miejsce na KUL pod hasłem: „Ślad w ślad. Głosy – Wiersz jako lekcja innego wiersza: czytając innych poetów polszczyzny”, drugie, tego samego dnia – „Wierszem o wierszu” w Bramie Grodzkiej.

Kolejnego dnia poeci spotkali się na KUL podczas spotkania „Czytając poetów innych języków: wiersz jako lekcja obcej mowy”, w którym wzięli udział Marcin Baran, Ryszard Krynicki i Tomasz Różycki.

„Poemat o mieście Lublinie. Pasaże”Bezpośredni odnośnik do tego akapitu

27 listopada 2007 roku odbyła się w ramach wspólnego projektu IFP KUL i Bramy Grodzkiej kolejna sesja „Poemat o mieście Lublinie. Pasaże”. W spotkaniu tym wzięli udział: Danuta Opacka-Walasek, Jarosław Cymerman, Paweł Huelle oraz Tomasz Pietrasiewicz. Spotkanie poprowadził Paweł Próchniak.

Miasto Poezji. Lubelski Festiwal LiterackiBezpośredni odnośnik do tego akapitu

W październiku 2007 roku na KUL-u odbyła się przygotowana przez Instytut Filologii Polskiej KUL (Paweł Próchniak) i Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN” sesja „Lubelskie czytanie poetów” (z udziałem Ryszarda Krynickiego, jednego z najwybitniejszych współczesnych poetów polskich).

Sesja ta zainaugurowała wspólny projekt Bramy i Instytutu – Miasto Poezji. Lubelski Festiwal Literacki. Był to efekt rozmów, jakie od dłuższego czasu prowadziliśmy z Pawłem Próchniakiem. Nawiązując do tego, otwierając tą sesję, powiedział:

Pomyśleliśmy, aby zjednoczyć siły i połączyć to, co ja robię od kilku lat na uniwersytecie z tym, co realizuje ośrodek w Bramie Grodzkiej. Chodzi o to, aby z rozproszonych, a przez to umykających szerszej uwadze spotkań z pisarzami i poetami z najwyższej półki stworzyć mocną prezentację świata współczesnej literatury, wyrazistą sytuację kulturową. Spotkaniom z twórcami miałyby towarzyszyć np. prezentacje piosenki poetyckiej, hiphopowej, jazzu nawiązującego do literatury itp.

Uznaliśmy wspólnie, że Lublin ze swoją atmosferą i tradycją stanowi wyjątkowe miejsce do rozmów o poezji, spotkań z poetami, ale też do przeprowadzania różnorodnych działań społeczno-artystycznych popularyzujących poezję. Tak właśnie narodził się projekt Miasto poezji. Lubelski Festiwal Literacki.

Był to projekt, do którego – mówiąc ogólnie, Paweł Próchniak miał wnieść swoje doświadczenie i wrażliwość, związane z głęboką refleksją nad poezją (jako krytyk i badacz) natomiast Ośrodek swoje pomysły na animatorskie działania popularyzujące poezję. Moją wizję tej animatorskiej części Festiwalu opierałem w dużej mierze na tym, co Ośrodek zrobił już wcześniej. W szczególności były to dwa wydarzenia zorganizowane w roku 2001: Festiwal Sztuki „W kręgu Bramy” i projekt „Podróż między wierszami” jak też działania popularyzujące twórczość Józefa Czechowicza („Spacer z Czechowiczem”, „Urodziny Czechowicza”).

Miasto Poezji. Lubelski Festiwal Literacki – zapowiedźBezpośredni odnośnik do tego akapitu

Idea pierwszej edycji Festiwalu Miasto Poezji została przedstawiona publicznie w dniu 15 stycznia 2008 roku podczas zorganizowanego przez Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN” oraz Instytut Filologii Polskiej KUL spotkania „Stare kamienie. Poemat na dwa głosy”. Odbyło się ono w dawnym mieszkaniu poetki – Franciszki Arnsztajnowej, przy ul. Złotej 2. Nazwanie spotkania „Stare Kamienie – poemat na dwa głosy” nawiązywało do tytułu tomiku poetyckiego Stare kamienie, wydanego wspólnie przez Franciszkę Arnsztajnową i Józefa Czechowicza w styczniu 1934 roku.

Bardzo zależało nam aby Miasto Poezji budowane było przez mieszkańców Lublina – stąd zaproszenie do współpracy wielu środowisk i osób oraz szerokie ramy programowe pozwalające spotkać w Mieście Poezji zarówno amatorów, jak i uznanych poetów i krytyków. Jednym słowem Miasto Poezji miało mieć swoją agorę, ale też liczne zaułki, pasaże, uliczki. Początkowo Festiwal był wspólnym projektem Instytutu Filologii Polskiej KUL i Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN” po odejściu Pawła Próchniaka z Instytutu, jedynym organizatorem Festiwalu został Ośrodek.

W Manifeście Festiwalu przeczytanym przez Pawła Próchniaka można było usłyszeć:

„Miasto Poezji” to cykl wydarzeń kulturalnych współorganizowanych przez Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN” i Instytut Filologii Polskiej KUL. Wydarzenia o zróżnicowanym charakterze – od artystycznych poprzez popularyzatorskie, po naukowe – związane z literaturą oraz jej obecnością w Lublinie i odbywają się w przestrzeni całego roku. Hasłem przedsięwzięcia jest formuła: „Miasto poezji – poezja miasta”. (...)

Zakładamy, że „Miasto Poezji” odwiedzą najwybitniejsi poeci wszystkich pokoleń oraz cenieni krytycy i badacze poezji. Planujemy też szereg działań, które obecność poezji w przestrzeni publicznej uczynią jednym z charakterystycznych rysów miasta. W naszym przekonaniu atutem przedsięwzięcia jest, po pierwsze, ścisłe powiązanie składających się na „Miasto Poezji” wydarzeń z unikalnym kulturowym kolorytem Lublina; po drugie: leżący u podstaw projektu nowoczesny sposób myślenia o obecności poezji we współczesnym świecie i o jej miejscu w życiu społecznym (zależy nam zwłaszcza na przełamaniu obiegowego przeświadczenia, że poezja jest sztuką wyłącznie elitarną).

Duchowym patronem lubelskich spotkań poetyckich stał się Józef Czechowicz, a nagroda przyznawana przez „Miasto Poezji” nazwana została „Kamień” – tak jak tytuł pierwszego tomu wierszy poety z roku 1927. Pierwsza edycja Festiwalu odbyła się w dniach 26 maja – 1 czerwca 2008 r.

Tomasz Pietrasiewicz