Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Wystawa "Stoffe aus Lublin/Bławatne z Lublina" - Ulrike Grossarth / Stefan Kiełsznia. Lublin 2011

Wystawa prac niemieckiej artystki Ulrike Grossarth, prezentowana w Lublinie z okazji 100. rocznicy urodzin lubelskiego fotografa Stefana Kiełszni w ramach projektu „Sztuka Pamięci: Kiełsznia”.

>>> czytaj kalendarium projektu "Sztuka Pamięci. Kiełsznia"

Z Drezna do Lublina

Autorka zainspirowana przedwojennymi zdjęciami Lublina autorstwa Stefana Kiełszni, stworzyła unikalne prace plastyczne i wizualne zapraszając widza do zanurzenia się w symboliczny świat przedmiotów i znaczeń nazywany przez nią europejskim obszarem pamięci.
Lubelska wystawa była kontynuacją wcześniejszych projektów artystki: „Szeroka 28“ (Akademie der Künste, Berlin 2009) oraz „Stoffe aus Lublin/Bławatne z Lublina“ (Kunsthaus, Drezno 2010). Ta wystawa to także efekt kilkuletniej współpracy pomiędzy Ulrike Grossarth, Miejską Galerią Sztuki Współczesnej w Dreźnie, Państwowymi Zbiorami Sztuki w Dreźnie oraz Ośrodkiem „Brama Grodzka – Teatr NN” w Lublinie.
 
 



Do współpracy przy tworzeniu ekspozycji zostały zaproszone instytucje, prywatne sklepy i zakłady usługowe, co umożliwiło umieszczenie poszczególnych elementów wystawy w przestrzeni miejskiej rozciągniętej od Bramy Grodzkiej, przez ulice Kowalską i Lubartowską, aż do Jesziwy Mędrców Lublina. Dzięki temu wystawa Stoffe aus Lublin/Bławatne z Lublina. running/Lubartowska, stała się oryginalną i bezpośrednią propozycją kontaktu ze sztuką współczesną i historią miasta, dostępną dla każdego lublinianina.
Otwarcie: 22 sierpnia 2011, godz. 18:00
Brama Grodzka/ Galeria NN (ul. Grodzka 34)
 

 

 

1. Brama Grodzka (ul. Grodzka 21)

Brama Grodzka to pierwszy na trasie zwiedzania punkt wystawy. Jej okna wychodzące na ul. Grodzką zostały przysłonięte tkaninami z nadrukowanymi wzorami, które pochodzą z szyldów reklamowych sklepów bławatnych (z tkaninami) z ul. Nowej 17 widocznych na przedwojennych zdjęciach Stefana Kiełszni. Wzory i kolory materiałów zostały zrekonstruowane na podstawie próbek materiałów z lat 30. z Centralnego Muzeum Włókiennictwa w Łodzi. Zasłony zostały powieszone przed oknami, aby wywołać wrażenie, iż widok zewnętrzny – z okna, zostaje rozszerzony o widok wnętrza bramy, i tym samym obejmuje całość budynku.
Ulrike Grossarth: Vor-Hänge/ Zasłony
Na bazie motywów z ulicy Nowej, Lublin lata 30. Sitodruk na tkaninie. Drezno 2011


2. Galeria NN (ul. Grodzka 34)

W Galerii NN obok lubelskich zdjęć Stefana Kiełszni z lat 30. XX w., umieszczone zostały projekcje multimedialne oraz rysunki naścienne Ulrike Grossarth. Prace te powstały w ciągu ostatnich lat, podczas  których artystka  studiowała zdjęcia Stefana Kiełszni oraz jeździła po Lubelszczyźnie gromadząc kolekcję różnych motywów z podróży.
Stefan Kiełsznia (1911-1987): Ulica Nowa, Lublin, lata 30. XX w.
8 reprodukcji ze skanów oryginalnych odbitek fotografa, ok.  1974-1977. Odbitki żelatynowo-srebrowe na papierze barytowym, 13 x 18 cm lub ze współczesnych odbitek, 1997; odbitki żelatynowo-srebrowe na papierze barytowym, ca. 24 x 35 cm). Zbiory Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN”.
Ulrike Grossarth: Rysunki naścienne
Na motywach z ulicy Lubartowskiej na podstawie zdjęć Stefana Kiełszni, Lublin lata 30. XX w. Drezno 2010
Ulrike Grossarth: Animacje z motywami Europejskiej ikonologii
Berlin/Drezno/Lublin 2010


3. Sklepy i zakłady usługowe
3A. Sklep pszczelarsko-spożywczy (ul. Kowalska  14)
3B. Sklep: Artykuły obuwnicze i szewskie (ul. Lubartowska 29)
3C. Sklep: MIX – Tania Odzież (ul. Lubartowska 33)
3D. Sklep: Moda Męska (ul. Lubartowska 37)
3E. Zakład Zegarmistrzowski (ul. Lubartowska 49)
W witrynach wystawowych sklepów i zakłądu na ul. Kowalskiej i Lubartowskiej umieszczone zostały praca pt. Word-Skirts. Stanowią one kombinację motywów z różnych europejskich okresów historycznych. Wykorzystany w nich krój pisma pochodzi z typografi dawnych szyldów sklepowych z ul. Nowej i Lubartowskiej. Motyw „spódnicy“ –  wełnianej tkaniny do owijania niemowlęcia – pochodzi z francuskiej „Encyklopedii“ Diderota & D’Alemberta z 1751 r.
Ulrike Grossarth: Word-Skirts
Sitodruk na kartonie. Drezno/Wiedeń 2010


4. Izba Pamięci Żydów Lubelskich (ul. Lubartowska 8)
W żydowskim domu modlitwy znalazł się model Szkoły z Lublina, który odnosi się do istniejacej w XVIII/XIX w. szkoły mieszczącej się przy ul Szerokiej 28. Model Szkoły z Lublina odnosi się do adresu rabbiego Jakuba Izaaka Horowica, „Widzącego z Lublina“, który był przywódcą (cadykiem) lubelskich chasydów do 1815 roku. Szkoła z Lublina obrosła legendą, która m. in. została literacko opisana przez Martina Bubera w  książce Gog i Magog. Dom „Widzącego“ znajdował się na ulicy Szerokiej 28, w części miasta, która od 1941 roku została zamieniona przez nazistów w getto, a rok później zniszczona. Ponieważ nie zachowały się żadne świadectwa wyposażenia szkoły, model został stworzony na podstawie wyglądu jesziwy Baal Szem Towa – jednego z twórców chasydyzmu osiadłego w Międzybożu (Ukraina). Prezentowany model szkoły jest wariantem podróżnym, który był już instalowany w różnych miejscach i służył za główny punkt działań artystycznych.
Ulrike Grossarth: Model Szkoły z Lublina
Wariant podróżny/ różne materiały, 22 x 31 x 36 cm. New York/Międzybóż/Drezno 2009


5. Jesziwa Mędrców Lublina (ul. Lubartowska 85)
Ostatni etap wystawy miał miejsce w budynku dawnej Jesziwy Chachmej Lublin. Serie obrazów pt. X der Prädikate oraz friendly thinking babes to kombinacje z różnych historycznych europejskich epok. Obie grupy figur odnoszą się do szyldów reklamowych z ulicy Nowej widocznych na zdjęciach Stefana Kiełszni, wykonanych w Lublinie w połowie lat 30. XX w. Ukazują one namalowane, skrzyżowane bele materiału z przynależnymi im motywami dekoracyjnymi. Taki sposób prezentacji tkanin sprawia wrażenie abstrakcyjnych obiektów. Kolory materiałów zostały zrekonstruowane na podstawie studiów próbek materiałów z lat 30. z Centralnego Muzeum Włókiennictwa w Łodzi. Głowy z prac friendly thinking babes są adaptacją „twarzopodobnych” przedstawień słońca pochodzących z szesnastowiecznych miedziorytów. Tułów został stworzony ze wzorów płaszczy znajdujących się w katalogu osiemnastowiecznej Encyklopedii Diderot & D’Alembert, natomiast członki pochodzą z Ikonologii Cesare Ripa z 1779 roku. W ten sposób powstały alegorie odwzorowujące tradycyjny podział ciało-duch, który to – według przekonania artystki – uosabiał jedną z podstaw nazistowskiego reżimu, służącą zniszczeniu najważniejszych kulturowych podwalin Europy.  
Stefan Kiełsznia (1911-1987): Ulica Nowa, Lublin, lata 30. XX w.
36 reprodukcji ze skanów oryginalnych odbitek fotografa, ok.  1974-1977. Odbitki żelatynowo-srebrowe na papierze barytowym, 13 x 18 cm lub ze współczesnych odbitek, 1997; odbitki żelatynowo-srebrowe na papierze barytowym, ca. 24 x 35 cm. Zbiory Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN”.
Ulrike Grossarth: friendly thinking babes & X der Prädikate
8 tablic, olej na kartonie. Drezno/Lublin 2006/2008.


Zwiedzanie w przestrzeni miasta
Aby umożliwić odbiorcom indywidualne zwiedzanie wystawy w przestrzeni miasta, wystawie towarzyszyły ulotki z planem miasta i zaznaczonymi na nim miejscami ekspozycji.
Po raz pierwszy w Lublinie wystawę można było zwiedzać w przestrzeni miasta także za pomocą telefonu komórkowego z aplikacją Layar, któa wykorzystuje poszerzoną rzeczywistość. Po właczeniu przewodnika po wystawie aplikacja wskazuje na mapie poszczególne punkty ekspozycyjne wraz z opisami.
[Aplikacja działa na ograniczonej liczbie modeli telefonów i tabletów. Informacje i wymagania techniczne można sprawdzić na stronie: www.layaer.com.]


Podziękowania
Organizator:
Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN”
 
Dziękujemy wszystkim podmiotom, a w szczególności właścicielom sklepów i zakładu, którzy włączyły się w organizację wystawy i nieodpłatnie udostępnili pomieszczenia w swoich lokalach na potrzeby wystawy.

Współpraca:
Gmina Wyznaniowa Żydowska w Warszawie – filia w Lublinie
Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce - filia w Lublinie
Staatliche Kunstsammlungen Dresden

Patronat medialny:
Gazeta Wyborcza Lublin
Radio Lublin
Telewizja Lublin

Wsparcie finansowe:
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Projekt wspierany przez Fundację Współpracy Polsko-Niemieckiej