Brama. Pracownia Edukacji i Animacji prowadzi działania edukacyjne związane z żydowskim dziedzictwem historycznym i kulturowym Lublina i Lubelszczyzny.

Brama. Pracownia Edukacji i Animacji prowadzi działania edukacyjne związane z żydowskim dziedzictwem historycznym i kulturowym Lublina i Lubelszczyzny.

Teatr NN
Listy do Henia

Listy do Henia

Na podstawie materiałów dokumentalnych i ikonograficznych (zdjęcia, dokumenty) dotyczących historii lubelskiej rodziny Żytomirskich, uczestnicy warsztatu zapoznają się z losami ludności żydowskiej w czasie II wojny światowej. Historia Henia Żytomirskiego, żydowskiego chłopca urodzonego przed wojną w Lublinie, umożliwia uczestnikom warsztatów zapoznanie się z życiem jego i jego rodziny w okresie przed wojną oraz ukazuje kolejne etapy Zagłady. Warsztat kończy się pisaniem listów do Henia Żytomirskiego, który zginął prawdopodobnie na Majdanku. Zajęcia uczą tolerancji i szacunku do drugiego człowieka bez względu na jego pochodzenie.

Warsztat prowadzony jest również w wersji dla dziennikarzy gazetek szkolnych.

dla kogo: klasy 6-8, szkoła średnia
czas: 90 min.
miejsce: Brama Grodzka, ul. Grodzka 21

Czytaj więcej

“Wspomnienie tej dzielnicy, kiedyś tak pełnej ludzi, to puste ulice, po których fruwały tumany pierza, jak śnieg…”. Likwidacja getta na Podzamczu

“Wspomnienie tej dzielnicy, kiedyś tak pełnej ludzi, to puste ulice, po których fruwały tumany pierza, jak śnieg…”. Likwidacja getta na Podzamczu

Uczestnicy zwiedzając wystawę „Lublin. Pamięć Miejsca” w Ośrodku „Brama Grodzka – Teatr NN”, zapoznają się z historią przedwojennego, polsko-żydowskiego Lublina. Następnie przy wykorzystaniu materiałów źródłowych – fragmentów dziennika Idy Gliksztajn, fotografii oraz wspomnianej listy ponad 4500 nazwisk mieszkańców getta – uczestnicy wprowadzani są w tematykę Zagłady, ukazanej w perspektywie pojedynczych osób. Pod koniec uczestnicy projektują imienne wizytówki na drzwi dla wybranych osób z listy mieszkańców getta. Jest to akt wymagający indywidualnego poznawczego i twórczego zaangażowania, a także próba symbolicznego przywrócenia tożsamości ludziom, którzy podczas wojny zostali skazani na zapomnienie.

dla kogo: klasy 7-8, szkoła średnia
czas: 90 min.
miejsce: Brama Grodzka, ul. Grodzka 21

Czytaj więcej

„Musicie przekazać tę historię dalej…” Historia powstania więźniów w niemieckim nazistowskim obozie zagłady w Sobiborze

„Musicie przekazać tę historię dalej…” Historia powstania więźniów w niemieckim nazistowskim obozie zagłady w Sobiborze

Warsztat historyczny poruszający tematykę Holokaustu poprzez omówienie okoliczności powstania zorganizowanego przez więźniów w niemieckim nazistowskim obozie zagłady w Sobiborze, które wybuchło 14 października 1943 roku.

Powstanie to było bezprecedensowym wydarzeniem w historii Holokaustu: w jego efekcie z obozu zbiegło 320 Żydów, z czego 150 udało się przeżyć do końca wojny.

Jednymi z ostatnich byłych więźniów obozu w Sobiborze, są Tomasz Tovi Blatt i Philip Bialowitz. W trakcie warsztatu uczestnicy zapoznają się z fragmentami ich wspomnień, które m. in. opisują warunki życia w obozie, przeżycia więźniów oraz emocje i wartości, które wyznaczały ich postępowanie. Głos świadków wydarzeń sprzed 70 lat pobudza do refleksji na temat znaczenia podtrzymania Pamięci.

dla kogo: klasy 7-8, szkoła średnia
czas: 90 min.
miejsce: Brama Grodzka, ul. Grodzka 21

Czytaj więcej

„Żeby ktoś z sąsiadów nie zobaczył... Postawy Polaków wobec prześladowanych Żydów w perspektywie Ratujących i Ocalonych". Historia rodziny Ostrowskich z Radawczyka

„Żeby ktoś z sąsiadów nie zobaczył... Postawy Polaków wobec prześladowanych Żydów w perspektywie Ratujących i Ocalonych". Historia rodziny Ostrowskich z Radawczyka

Koncepcja warsztatu opiera się na wyeksponowaniu problemu stosunku ludności polskiej do prześladowania Żydów podczas II wojny światowej oraz do osób, które odważyły się im pomóc. Ten skomplikowany temat naświetlony został poprzez zestawienie perspektyw Ratujących (Historia Mówiona) i Ocalonych (pamiętnik) w ocenie i opisie tej samej sytuacji.

Warsztat zbudowany jest wokół historii rodzin Ostrowskich i Fersztmanów. Od grudnia 1942 roku do lipca 1944 roku Marianna i Stanisław Ostrowscy ukrywali w swoim gospodarstwie w Radawczyku koło Bełżyc 9 osób z rodziny Fersztmanów. Państwo Ostrowscy zostali odznaczeni medalem „Sprawiedliwych wśród Narodów Świata” w 1992 roku.   Historia  ukrywania, opowiedziana przez Mariannę Ostrowską w 2007 roku, zamieszczona została w internetowej bazie Historii Mówionych Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN”. Tam natrafił na nią mieszkający we Francji syn jednego z Ocalonych, Sylvain Fersztman, który przechowywał dzienniki i wspomnienia z czasów wojny pisane przez ukrywających się członków rodziny. Spisany w Izraelu w latach 90. XX w. pamiętnik pochodzącego z Bełżyc Moszka Fesztmana, stanowi (razem z relacją Marianny Ostrowskiej) materiał źródłowy   wykorzystany w ćwiczeniach warsztatowych. Dzięki zestawieniu dwóch tekstów, prezentujących perspektywy Ratujących i Ocalonych, historia ukazana w tym warsztacie jest unikatowym świadectwem okrutnych czasów wojny oraz daje rzadką możliwość zapoznania się z obrazem rzeczywistości wojennej również z perspektywy Żydów.

dla kogo: szkoła średnia
czas: 90 min.
miejsce: Brama Grodzka, ul. Grodzka 21

Czytaj więcej

„Nie zdawałam sobie sprawy, że grozi mi śmierć za zatrzymanie tej dziewczynki... Cena życia za odruch serca". Historia rodziny Drozdowskich z Zemborzyc i rodziny Trzcińskich z Biłgoraja

„Nie zdawałam sobie sprawy, że grozi mi śmierć za zatrzymanie tej dziewczynki... Cena życia za odruch serca". Historia rodziny Drozdowskich z Zemborzyc i rodziny Trzcińskich z Biłgoraja

Koncepcja warsztatu koncentruje się na dwóch historiach, opowiedzianych przez Jadwigę Maliszewską (z d. Drozdowska) oraz Gabrielę Gorzandt (z d. Trzcińska) w 2007 r., zarejestrowanych w ramach projektu „Sprawiedliwi wśród Narodów Świata”.

Pierwsza relacja opowiada o uratowaniu żydowskiej dziewczynki Poli Fajrajzen, której rodzina mieszkała przed wojną przy ul. Koziej w Lublinie. W tle opowieści o ocaleniu Poli, którą z narażeniem życia ukrywała rodzina Drozdowskich, przewija się historia rodziców dziewczynki, którzy zginęli, dzieląc los całej społeczności lubelskich Żydów.

Gabriela Gorzandt opowiada tragiczną historię rodzinną – jej rodzice zostali zadenuncjowani i zabici przez Niemców za pomoc Żydom ukrywającym się w zakładzie jej ojca w Biłgoraju.

Te historie umożliwiają przyjrzenie się wartościom, jakie kierowały Ratującymi, pozwalając im wyciągnąć pomocną dłoń do ludzi w potrzebie. Obie historie łączy fakt, że żadna z rodzin udzielających pomocy Żydom w czasie wojny nie została uhonorowana tytułem „Sprawiedliwych wśród Narodów Świata”. Tym samym rodziny Drozdowskich i Trzcińskich wpisują się w szeregi wielu bohaterów bez medalu.

dla kogo: szkoła średnia
czas: 90 min.
miejsce: Brama Grodzka, ul. Grodzka 21

Czytaj więcej

"Sprawiedliwi wśród Narodów Świata - Trudna Pamięć". Historia rodziny Grzesiuków z Chełma

"Sprawiedliwi wśród Narodów Świata - Trudna Pamięć". Historia rodziny Grzesiuków z Chełma

Koncepcja warsztatu skonstruowana jest wokół problemu ratowania Żydów jako tabu w przestrzeni prywatnej i publicznej oraz problemie Pamięci. W wielu rodzinach zaangażowanych w pomoc Żydom, fakt ten był ukrywany. Historie ocalenia stawały się także tematem tabu w rodzinach osób, które przeżyły Holokaust. To pokazuje, że Pamięć o tych trudnych wydarzeniach jest także odpowiedzialnością i wyzwaniem dla kolejnych pokoleń.

Historia, która jest kanwą dla tego warsztatu, wydarzyła się w Chełmie. Przez 2 lata w czasie II wojny światowej, rodzina Grzesiuków ukrywała w piwnicy Rachelę Gipsz i jej dwóch synów: Bencjona i Jakuba. Rodzina państwa Grzesiuków – Aniela, Feliks oraz ich córka Adela, została odznaczona medalem „Sprawiedliwi wśród Narodów Świata” w 2000 r. Mieszkający w Izraelu Bencjon utrzymywał po wojnie kontakty z Adelą, odwiedził rodzinę Grzesiuków w Chełmie oraz złożył relację Historii Mówionej w ramach projektu „Światła w Ciemności – Sprawiedliwi wśród Narodów Świata” w 2009 r. Trzecia relacja dopełniająca całość historii, pochodzi od syna pani Adeli – urodzonego już po wojnie, Jana Dąbskiego. Powstały poprzez zestawienie tych wszystkich relacji trójgłos pobudza do refleksji na temat znaczenia podtrzymania i roli Pamięci w czasach, kiedy ostatni Świadkowie Historii odchodzą. Warsztat jest również zachętą dla młodzieży do aktywnego włączenia się w działania mające na celu pielęgnowanie Pamięci o Sprawiedliwych w lokalnych środowiskach.

dla kogo: klasy 7-8
czas: 90 min.
miejsce: Brama Grodzka, ul. Grodzka 21

Czytaj więcej

„Nikt u nas nie wiedział i po wojnie nikt nie wiedział. Tabu... Trudna Pamięć o historiach Sprawiedliwych". Historia rodziny Grzesiuków z Chełma

„Nikt u nas nie wiedział i po wojnie nikt nie wiedział. Tabu... Trudna Pamięć o historiach Sprawiedliwych". Historia rodziny Grzesiuków z Chełma

Koncepcja warsztatu skonstruowana jest wokół problemu ratowania Żydów jako tabu w przestrzeni prywatnej i publicznej oraz problemie Pamięci. W wielu rodzinach zaangażowanych w pomoc Żydom, fakt ten był ukrywany. Historie ocalenia stawały się także tematem tabu w rodzinach osób, które przeżyły Holokaust. To pokazuje, że Pamięć o tych trudnych wydarzeniach jest także odpowiedzialnością i wyzwaniem dla kolejnych pokoleń.

Historia, która jest kanwą dla tego warsztatu, wydarzyła się w Chełmie. Przez 2 lata w czasie II wojny światowej, rodzina Grzesiuków ukrywała w piwnicy Rachelę Gipsz i jej dwóch synów: Bencjona i Jakuba. Rodzina państwa Grzesiuków – Aniela, Feliks oraz ich córka Adela, została odznaczona medalem „Sprawiedliwi wśród Narodów Świata” w 2000 r. Mieszkający w Izraelu Bencjon utrzymywał po wojnie kontakty z Adelą, odwiedził rodzinę Grzesiuków w Chełmie oraz złożył relację Historii Mówionej w ramach projektu „Światła w Ciemności – Sprawiedliwi wśród Narodów Świata” w 2009 r. Trzecia relacja dopełniająca całość historii, pochodzi od syna pani Adeli – urodzonego już po wojnie, Jana Dąbskiego. Powstały poprzez zestawienie tych wszystkich relacji trójgłos pobudza do refleksji na temat znaczenia podtrzymania i roli Pamięci w czasach, kiedy ostatni Świadkowie Historii odchodzą. Warsztat jest również zachętą dla młodzieży do aktywnego włączenia się w działania mające na celu pielęgnowanie Pamięci o Sprawiedliwych w lokalnych środowiskach.

typ szkoły: szkoły ponadgimnazjalne
czas: 90 min.
miejsce: Brama Grodzka, ul. Grodzka 21

Czytaj więcej

Cennik

Warsztaty mogą być przeprowadzone w Bramie Grodzkiej lub w szkole. Koszty uczestnictwa są następujące:

  • warsztaty w języku polskim: 5 zł / os.
  • warsztaty w języku obcym (angielskim, francuskim, niemieckim, rosyjskim): 10 zł / os.

Konieczna jest wcześniejsza rezerwacja pod numerem telefonu: /081/ 532 58 67 lub pocztą elektroniczną [email protected]

 

Scenariusze warsztatów wraz z potrzebnymi materiałami można również pobrać bezpłatnie z zasobów Biblioteki Multimedialnej i przeprowadzić samodzielnie.