Pracownia Antropologii Słowa prowadzi działalność – badawczą, wydawniczą oraz z zakresu organizacji nauki – sytuującą się na styku antropologii, badań kulturowych i literaturoznawstwa. Podejmuje też działania edukacyjne i popularyzatorskie (skoncentrowane głównie na sztuce słowa). Jest częścią Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN” i ściśle współpracuje naukowo z Zakładem Teorii i Antropologii Kultury UJ oraz ze środowiskiem badaczy skupionych wokół kwartalnika „Konteksty. Polska Sztuka Ludowa” (Instytut Sztuki PAN).

Pracownia Antropologii Słowa prowadzi działalność – badawczą, wydawniczą oraz z zakresu organizacji nauki – sytuującą się na styku antropologii, badań kulturowych i literaturoznawstwa. Podejmuje też działania edukacyjne i popularyzatorskie (skoncentrowane głównie na sztuce słowa). Jest częścią Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN” i ściśle współpracuje naukowo z Zakładem Teorii i Antropologii Kultury UJ oraz ze środowiskiem badaczy skupionych wokół kwartalnika „Konteksty. Polska Sztuka Ludowa” (Instytut Sztuki PAN).

Sejsmografie nienazwanej teraźniejszości. Rozmowa / Sismografie dell'innominabile attuale. Conversazione

Seminarium poświęcone rozmowie dwóch książek – Nienazwanej teraźniejszości Roberto Calasso i Sejsmografii, które są odpowiedzią polskich humanistów na tom włoskiego eseisty. 

Seminario dedicato al dialogo tra due libri, L'innominabile attuale di Roberto Calasso e Sismografie, la risposta degli intellettuali polacchi al libro dello scrittore e saggista italiano.

 

Sejsmografie nienazwanej teraźniejszości. Rozmowa  /  Sismografie dell'innominabile attuale. Conversazione

Rozmowa Sejsmografii z Nienazwaną teraźniejszością to rozmowa o naszej współczesności, o jej grozie, trywialności i głębi, o tym, co w niej nam umyka i co trzyma nas mocno za kark, a my prawie nie czujemy już tego uścisku. 

Il dialogo di Sismografie con L'innominabile attuale è una conversazione sulla nostra contemporaneità, sul suo orrore, sulla sua trivialità e profondità, su ciò che di essa ci sfugge e su ciò che ci prende per il collo, mentre noi quasi non percepiamo la sua stretta.

I jest to też rozmowa o ruchu żywej myśli sprzymierzonej z ruchem piórem, o sile poznającej wyobraźni, o jej otwartym horyzoncie. 

E' anche una conversazione sul movimento di un pensiero vivo alleato con il movimento della penna, sulla forza conoscitiva dell'immaginazione, sul suo orizzonte aperto.

Seminarium Sejsmografie nienazwanej teraźniejszości to jeszcze jedna odsłona tej rozmowy. 

Il seminario Sismografie dell'innominabile attuale è ancora un altro capitolo di quella conversazione.

Paweł Próchniak

 

W rozmowie udział wzięli / alla conversazione partecipato: Dariusz Czaja, Francesca Fornari, Paweł Próchniak, Elena Sbrojavacca.

Tłumaczenie / traduzione: Francesca Fratangelo.

 

22 IV 2021 / 17:30

/ zapis transmisji on-line

 

Dariusz Czaja – antropolog kultury, eseista, krytyk muzyczny, podróżnik. Profesor w Instytucie Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Jagiellońskiego. Redaktor kwartalnika antropologicznego „Konteksty” (Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk). Ostatnio opublikował książki Gramatyka bieli. Antropologia doświadczeń granicznych (Pasaże, Kraków 2018) i Cena sztuki. Tezy o zaczarowaniu (Pasaże, Kraków 2020).

Francesca Fornari – literaturoznawczyni, tłumaczka poezji. Profesor języka polskiego i literatury polskiej na Università Ca' Foscari w Wenecji (Dipartimento di Studi Linguistici e Culturali Comparati). Autorka monografii Architettura dell'immaginazione. La poesia di Józef Czechowicz oraz licznych prac poświęconych polskiej poezji XX wieku i genetyce rękopisów poetyckich. Przełożyła na włoski wiersze Józefa Czechowicza, Julii Hartwig, Ryszarda Krynickiego i Zbigniewa Herberta.

Paweł Próchniak – literaturoznawca, antropolog literatury, krytyk literacki. Profesor na Uniwersytecie Pedagogicznym w Krakowie. Redaktor kwartalnika antropologicznego „Konteksty” (Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk). Przewodniczący jury Nagrody Literackiej Nike. Autor dziewięciu książek poświęconych literaturze polskiej. Ostatnio opublikował Promieniowanie tła (szkice o wierszach i czytaniu) (Czarne, Wołowiec 2020).

Elena Sbrojavacca – badaczka literatury włoskiej związana z Università Ca' Foscari w Wenecji (Dipartimento di Studi Umanistici). W polu jej zainteresowań sytuuje się literatura nowoczesna oraz teoria krytyki literackiej. Redaktorka czasopisma „Archivio d’Annunzio”. Edytorka utworów teatralnych Pirandella. Autorka monografii Letteratura assoluta. Le opere e il pensiero di Roberto Calasso (Feltrinelli, Milano 2021).

Francesca Fratangelo – badaczka literatury polskiej, doktorantka na Università degli studi di Bergamo. Studiowała filologię polską i rosyjską w Padwie i Wenecji. Zajmowała się poezją Leśmiana i przełożyła na włoski wybrane wiersze poety. Obecnie prowadzi badania nad dialektyką ról czytelniczych w powieściach Korczaka.

 

Ktoś, kto żyje obecnie, doświadcza najbardziej wyraziście i dojmująco codziennej niewiedzy co do tego, gdzie stawia stopę. Teren jest sypki, linie się podwajają, materiały się prują, perspektywy chwieją. Można wówczas odczuć z większą oczywistością, że znajdujemy się w "nienazwanej teraźniejszości".

Roberto Calasso, Nienazwana teraźniejszość

 

Roberto Calasso – pisarz, edytor, wydawca, współtwórca i redaktor naczelny wydawnictwa Adelphi. Autor licznych esejów, z których w Polsce ukazały się między innymi: Zaślubiny Kadmosa z Harmonią (1995), Ka (2008), K. (2011), Literatura i bogowie (2011), Pawilon Baudelaire'a (2017), Ślad wydawcy (2018), Nienazwana teraźniejszość (2019).

 

Sejsmografie. Przypisy do Nienazwanej teraźniejszości, pod redakcją Dariusza Czaji, na włoski przełożyła Zuzanna Krasnopolska, Wydawnictwo Pasaże, Kraków 2020.

Tom, który oddajemy do rąk czytelników, jest dziełem zbiorowym; to teksty grupy przyjaciół, którzy postanowili okazjonalnie się skrzyknąć i usiąść wspólnie przy ogniu rozpalonym przez Roberto Calasso. Chcielibyśmy, by nasza książka była podziękowaniem nie tylko za Nienazwaną teraźniejszość, ale także za wcześniejsze jego teksty, za tę porywającą rozmachem i intrygującą poznawczo twórczość, której wielu z nas czuje się dłużnikami.

Dariusz Czaja

 

Nienazwana teraźniejszość Roberto Calasso to wyjątkowo istotny głos w debacie nad kondycją współczesnego człowieka i świata. Zredagowany przez Dariusza Czaję tom jest jedyną w swoim rodzaju próbą zadośćuczynienia temu przekonaniu. Z wielu powodów próba ta jest niezwykle udana: teksty wnikliwe i dociekliwe, chwilami przewrotne i prowokacyjne, pełne intelektualnej pasji współtworzących ją autorów. Choć książka stanowi dogłębną analizę i interpretację eseju włoskiego autora, nie jest to jednak tylko – ani przede wszystkim – tekst o tekście. Sejsmografie określiłbym raczej jako autonomiczną, wielogłosową próbę wniknięcia w aporetyczną materię otaczającej nas późnej nowoczesności.

Piotr Augustyniak

 

 

Sismografie. Note in calce a L’innominabile attuale, a cura di Dariusz Czaja, tradotto in italiano da Zuzanna Krasnopolska, Wydawnictwo Pasaże, Kraków 2020.

Il volume che consegniamo nelle mani dei lettori e` un’opera collettiva; sono testi redatti da amici che hanno deciso di mettersi insieme e sedersi tutti quanti intorno al fuoco acceso da Roberto Calasso. Vorremmo che il nostro libro fosse un ringraziamento non solo per L’innominabile attuale ma anche per i suoi testi precedenti, per questa creazione che travolge con slancio e intriga cognitivamente, per la quale molti di noi ci sentiamo in debito.

Dariusz Czaja

 

L’innominabile attuale di Roberto Calasso è una voce particolarmente importante nel dibattito sulla condizione dell’uomo moderno e del mondo. Il volume a cura di Dariusz Czaja è un tentativo, unico nel suo genere, di rendere omaggio a questa opinione. Questo tentativo, per molti versi, è decisamente riuscito: i testi sono profondi e indagatori, a volte stizzosi e provocatori, pieni della passione intellettuale dei loro autori. Pur essendo un’analisi e un’interpretazione molto dettagliata del saggio dell’autore italiano, non è tuttavia soltanto né soprattutto un testo sul testo. Piuttosto chiamerei Sismografie un tentativo autonomo e polifonico di penetrare la materia aporetica della tarda modernità che ci circonda.

Piotr Augustyniak