Żydzi w Lublinie - Brama Pamięci

Żydzi w Lublinie - Brama Pamięci

Pierwsze wzmianki dotyczące obecności Żydów w Lublinie sięgają czasów panowania króla Kazimierza Wielkiego. Według XVI-wiecznych przekazów (nie znajdujących jednak potwierdzenia w źródłach historycznych) władca ten w 1336 roku miał nadać pierwsze przywileje miejscowej społeczności żydowskiej. Można natomiast domniemywać, że dobrze zorganizowana gmina żydowska funkcjonowała w Lublinie już w latach 70. XV w., kiedy to do miasta przybył rabin Jakub z Trydentu posądzony w rodzinnych Niemczech o udział w mordzie rytualnym. Wybór Lublina jako miejsca schronienia, świadczy o tym, że miejscowa gmina była już wówczas dobrze znana nie tylko w kraju ale nawet poza jego granicami.

 

Adam Kopciowski, Zarys dziejów Żydów w Lublinie.

Brama Grodzka to szczególne miejsce na mapie Lublina. Dawniej zwana "Bramą Żydowską", oddzielała, ale i łączyła, miasto chrześcijańskie i żydowskie, stanowiąc przejście pomiędzy tymi dwoma światami. Kiedy w 1992 r. Teatr NN stał się gospodarzem Bramy Grodzkiej, jego twórcy zrozumieli, że zaczynają być odpowiedzialni za ratowanie i zachowanie Pamięci o polsko-żydowskim Lublinie.

 

Zagłada dzielnica żydowska Wieniawa Sztetl akademia talmudyczna Jesziwa ulica Szeroka Szabat Sejm Czterech Ziem Macewy jidysz prasa Partie Ziomkostwo getta obozy Majdanek deportacje praca przymusowa Centralny Komitet Żydów w Polsce Księgi Pamięci Lubelski Plac Śmierci Gmina żydowska w Lublinie Kalinowszczyzna Piaski Miasteczka Lubelszczyzny synagogi ulica Krawiecka chedery chasydzi Pascha handel gry i zabawy żydowskie Artyści żydowscy teatr ostateczne rozwiązanie kwestii żydowskiej ochronka Bełżec Sobibór eksterminacja getta tranzytowe