Chcemy w tej gazecie wskrzesić i pokazać „ducha wolności”, jaki panował w Lublinie przez ostatnich 100 lat. To dzięki niemu wielu młodych ludzi tu mieszkających „miało parę” i „ciśnienie” do angażowania się w ważne sprawy, ale też realizowania swoich marzeń i zmieniania świata.

 

Chcemy w tej gazecie wskrzesić i pokazać „ducha wolności”, jaki panował w Lublinie przez ostatnich 100 lat. To dzięki niemu wielu młodych ludzi tu mieszkających „miało parę” i „ciśnienie” do angażowania się w ważne sprawy, ale też realizowania swoich marzeń i zmieniania świata.

 

Teatr NN
O jeden mecz za daleko

O jeden mecz za daleko

Jeżeli chodzi o sport, to dla Żydów w przedwojennym Lublinie liczyła się tylko piłka nożna. Przykładowo, w 1931 roku, klub Hakoach (hebr. Siła), przy rocznym budżecie niemal pięciu tysięcy złotych, blisko dwa przeznaczał na sekcję futbolową, podczas gdy na pozostałe dyscypliny w sumie zaledwie nieco ponad 200 złotych.

Piotr Nazaruk

Czytaj więcej

Zatarte ślady

Zatarte ślady

Marzec 2014 roku. Gromadzę materiały do biografii tandemu architektów – wybitnych przedstawicieli polskiego modernizmu i awangardy międzywojnia. Jadę do Lublina szukać w śnieżnej plusze śladów Józefa Szanajcy.

Beata Chomątowska*

Czytaj więcej

Gmachy II RP

Gmachy II RP

Okres międzywojenny był ważnym etapem w rozwoju miasta. W odrodzonej Rzeczypospolitej ustanowiono go stolicą województwa i uczyniono znaczącym ośrodkiem w środkowo-wschodniej części kraju. Ówczesną rangę i kondycję Lublina odzwierciedlała wznoszona wtedy architektura. Nie zabrakło dostojnych gmachów użyteczności publicznej, nowoczesnych i higienicznych domów, czy zachwycających skalą obiektów przemysłowych. Tworzący w Lublinie architekci, wychowani na klasycznej szkole i z zainteresowaniem patrzący na nurty awangardy, umiejętnie i z szacunkiem do przestrzeni, realizowali nową architekturę niepodległego państwa, zarówno w duchu tradycji, jak i w zachwycie nowoczesnością.

Wybór najciekawszych budynków dwudziestolecia międzywojennego w Lublinie nie jest łatwy, ze względu na bogactwo istniejącego wówczas pluralizmu form i nurtów oraz indywidualnych upodobań architektów. Poniższy przegląd jest subiektywną selekcją.

Marcin Semeniuk, architekt

Czytaj więcej

Dybukiada

Dybukiada

W XX wieku w Polsce wyprodukowano około 70 filmów w języku jidysz, czyli niemal połowę wszystkich takich filmów w ogóle! Najsłynniejszy z nich – „Dybuk” – swoją tajemniczą prapremierę miał nie w Warszawie i nie gdzie indziej, ale… w Lublinie.

Zanim jednak 20 września 1937 roku widzowie zasiedli w niewygodnych fotelach kina „Bałtyk” przy ówczesnej ulicy Szpitalnej 11 (dziś Peowiaków), „Dybuk” pojawił się na świecie jako sztuka teatralna. Przed dramatem były z kolei ludowe wierzenia chasydzkie, które przez setki lat zamieszkiwały polskie i ukraińskie miasteczka. Ale kto to w zasadzie jest dybuk?

Piotr Nazaruk

Czytaj więcej

Zdjęcie z historią [4]: Nieudane fotografie ze skupu surowców

Zdjęcie z historią [4]: Nieudane fotografie ze skupu surowców

To zdjęcie jest dowodem, jak bardzo zmienił się Lublin w ciągu minionych stu lat. Widzimy na nim pole wszechobecnego błota, nieliczne budynki, a w oddali niewyraźne drzewa. Trudno uwierzyć, że obecnie jest to ścisłe centrum miasta, ulica, którą codziennie przechodzą studenci lubelskich uczelni.

Marcin Fedorowicz

Czytaj więcej

Miasto z konkursu. Jak zaplanowano nowoczesny Lublin?

Miasto z konkursu. Jak zaplanowano nowoczesny Lublin?

W latach 20. i 30. władze miasta pracowały nad przestrzenną strategią, która miał dać odpowiedź, jak powinien rozwijać się Lublin. Jednym z pomysłów były linie tramwajowe. W efekcie powstał „Plan wielkiego miasta Lublina”. Ile udało się z niego zrealizować?

Po odzyskaniu niepodległości i ukonstytuowaniu się urzędów rozpoczęto w wielu miastach prace, mające na celu uporządkowanie przestrzeni. Prawo wręcz nakładało na nie takie obowiązki. Jednym z najważniejszych dokumentów uchwalonych w tym okresie była „Ustawa o rozbudowie miast” z 1925 roku, służąca między innymi zapobieganiu brakowi mieszkań, który był ogromną bolączką II Rzeczypospolitej.

Natalia Przesmycka, Joanna Zętar

 

Czytaj więcej

Słowa kluczowe