Chcemy w tej gazecie wskrzesić i pokazać „ducha wolności”, jaki panował w Lublinie przez ostatnich 100 lat. To dzięki niemu wielu młodych ludzi tu mieszkających „miało parę” i „ciśnienie” do angażowania się w ważne sprawy, ale też realizowania swoich marzeń i zmieniania świata.

 

Chcemy w tej gazecie wskrzesić i pokazać „ducha wolności”, jaki panował w Lublinie przez ostatnich 100 lat. To dzięki niemu wielu młodych ludzi tu mieszkających „miało parę” i „ciśnienie” do angażowania się w ważne sprawy, ale też realizowania swoich marzeń i zmieniania świata.

 

Teatr NN
Krakowskie Przedmieście [14] Pozornie niewinny obraz słonecznego dnia

Krakowskie Przedmieście [14] Pozornie niewinny obraz słonecznego dnia

Krakowskie Przedmieście na samym początku ulicy, tuż przy placu Łokietka. W tle Brama Krakowska, przylegająca do niej kamienica Nowa 1 (obecnie Lubartowska 1) i – po drugiej stronie Bramy – ruiny wypalonego Hotelu Centralnego. Pośrodku kadru charakterystyczny słup latarni ulicznej z okresu międzywojennego, tzw. pastorał – nazywany tak z powodu zwieńczenia.

Marcin Fedorowicz

Czytaj więcej

Otwarta Brama [15] Jakim językiem mówić?

Otwarta Brama [15] Jakim językiem mówić?

Kiedy w roku 2000, w lipcu, przyjechałem na stałe do Lublina, udałem się w ciągu pierwszych dni do obozu na Majdanku. Zwróciło moją uwagę, że wystarczyło się obrócić i widać miasto, Stare Miasto, na wzgórzu. Czyli to było tak blisko. I przypomniałem sobie, że podobnie jest w Dachau. To część dzisiejszego Monachium.

Tomasz Dostatni OP

Czytaj więcej

„Jedna Ziemia – Dwie Świątynie”

„Jedna Ziemia – Dwie Świątynie”

Misterium Pamięci „Jedna Ziemia – Dwie Świątynie” odbyło się 16 września 2000 roku. Miało swoje źródło w fundamentalnym pytaniu o to, w jaki sposób na ziemi, na której wymordowano miliony Żydów, możemy rozpocząć odbudowywać relacje polsko-żydowskie i co może stać się dla nich punktem oparcia.

Tomasz Pietrasiewicz

Czytaj więcej

Smutek miasta

Smutek miasta

Po lubelskich Żydach pozostał smutek. To miejsce – z ulicami, które ocalały, i tymi, które wybudowano od nowa – jest przepełnione smutkiem.

Tomasz Pietrasiewicz

Czytaj więcej

Historia Mówiona [12]

Trudno mówić o Zagładzie. Pierwszym świadkom Zagłady często nie wierzono, dlatego też milkli na lata. A jednak - z szacunku dla ocalałych i ze względu na pamięć ofiar - historii II wojny światowej nie możemy unikać. Treści tu prezentowane wykraczają poza to, co pojmujemy i czego uczymy się o człowieku.

Wybrała Wioletta Wejman

 

Czytaj więcej

Spokojna 1

Spokojna 1

Na sztab akcji „Reinhardt” Niemcy wybrali gmach dawnego Prywatnego Męskiego Gimnazjum i Liceum im. Stefana Batorego w Lublinie, wybudowanego w latach 1910-1915.

Czytaj więcej

Zdjęcie z historią [11] W powietrzu wisi już tragedia

Zdjęcie z historią [11] W powietrzu wisi już tragedia

Prawie dziesięć lat temu Pracownia Ikonografii Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN” otrzymała zdjęcie przedstawiające dzielnicę żydowską na Podzamczu. Przyniosła je Beata Szczerbińska, nauczycielka wiedzy o kulturze z II Liceum Ogólnokształcącego im. Zamoyskiego. Zdjęcie znalazła w pudle z fotografiami rodzinnymi. Przypuszczała, że zostało wykonane w okresie międzywojennym.

Marcin Fedorowicz

Czytaj więcej

Szlak Pamięci

Szlak Pamięci

Szlak Pamięci „Lublin. Pamięć Zagłady” został przygotowany przez Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN” na przypadającą w 2017 r. siedemdziesiątą piątą rocznicę rozpoczęcia akcji „Reinhardt”. Przypomina o istnieniu w przestrzeni miasta miejsc związanych z Zagładą lubelskich Żydów.

Tomasz Pietrasiewicz

Czytaj więcej

Śmierć języka jidysz

Przed II wojną światową na ulicach lubelskiego Miasta Żydowskiego rozbrzmiewał głównie język jidysz. Do wojny językiem tym posługiwało się około dwunastu milionów europejskich Żydów. Kres jego istnienia przyniosła Zagłada – z mapy świata zniknął cały naród mówiący w tym języku.

Tomasz Pietrasiewicz

Czytaj więcej

Lalki z Majdanka

Lalki z Majdanka

Rankiem 3 grudnia 1944 roku na Majdanku stanęły szubienice przygotowane dla pięciu byłych członków załogi obozu. Wieść, że egzekucja zostanie wykonana publicznie w miejscu ich zbrodni, momentalnie rozeszła się po mieście. Na terenie wciąż nieostygłego obozu zebrało się kilkanaście tysięcy ludzi, a wśród nich dziewczynka, która w długą drogę ze Śródmieścia na Majdanek założyła na siebie jedyne, co wtedy miała. „Pozwólcie mi przejść! – krzyczała. – Ja byłam na Majdanku! Ja noszę pasiak!”. Tłum w jednej chwili rozstąpił się i przepuścił ją na sam przód. Oglądała egzekucję od początku do końca, a kiedy skazani przestali już drgać, obróciła się i bez słowa odeszła. Nazywała się Fejga Sztecher i miała wówczas 14 lat. Dzisiaj nazywa się Zipora Nahir, ma 87 lat i jest wolontariuszką w Bramie Grodzkiej.

Piotr Nazaruk

Czytaj więcej

Szeroka na trzy kadry

Szeroka na trzy kadry

Dzielnica żydowska zaczynała się bezpośrednio za Bramą Grodzką. Pierwsi osadnicy żydowscy pojawili się w Lublinie na przełomie XV i XVI wieku i na mocy przywileju królewskiego zamieszkali wokół wzgórza, na którym znajdował się Zamek. W przeciągu wieków dzielnica rozrosła się, a znaczenie Podzamcza na mapie żydowskiej Polski było bardzo duże.

Joanna Zętar

Czytaj więcej

Oddać dokładnie wszystko, co przecierpieliśmy

Oddać dokładnie wszystko, co przecierpieliśmy

Przed wybuchem II wojny światowej mieszkała przy ul. Niecałej. Potem w gettcie na Podzamczu i Majdanie Tatarskim. Na aryjską stronę przedostała się razem z małą córeczką. Dziś spisane przez Idę Gliksztejn wspomnienia są jednym z najważniejszych świadectw o losie lubelskich Żydów.

Joanna Zętar

Czytaj więcej

Rybna 8

W Warszawie trwało powstanie warszawskie. W Lublinie była już Armia Czerwona, a miasto stało się siedzibą Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego (powstał 21 lipca 1944 r.). Do Lublina przybywają Żydzi z prowincji, gdzie ukrywali się podczas wojny. Tutaj łatwiej mogą dostać pomoc. Nie mają pieniędzy, dokumentów ani mieszkań. Są głodni. 8 sierpnia 1944 r. decyzją przewodniczącego PKWN Edwarda Osóbki-Morawskiego powstaje jednoosobowy Referat dla spraw Pomocy Ludności Żydowskiej. Prowadzi go Szloma Herszenhorn, lekarz, czterokrotny radny międzywojennego Lublina, społecznik zwany „Judymem z Lublina”.

Małgorzata Domagała

Czytaj więcej

Spacer - komiks

Henio Żytomirski pochodził z lubelskiej zasymilowanej rodziny żydowskiej. Kiedy wybuchła II wojna światowa, miał 6 lat.

Czytaj więcej

Słowa kluczowe