Chcemy w tej gazecie wskrzesić i pokazać „ducha wolności”, jaki panował w Lublinie przez ostatnich 100 lat. To dzięki niemu wielu młodych ludzi tu mieszkających „miało parę” i „ciśnienie” do angażowania się w ważne sprawy, ale też realizowania swoich marzeń i zmieniania świata.

 

Chcemy w tej gazecie wskrzesić i pokazać „ducha wolności”, jaki panował w Lublinie przez ostatnich 100 lat. To dzięki niemu wielu młodych ludzi tu mieszkających „miało parę” i „ciśnienie” do angażowania się w ważne sprawy, ale też realizowania swoich marzeń i zmieniania świata.

 

Teatr NN
Krakowskie Przedmieście [17]

Krakowskie Przedmieście [17]

Nie będzie przesadą stwierdzenie, że Krakowskie Przedmieście jest najważniejszą ulicą Lublina. To w niej, jak w soczewce, skupiają się najważniejsze wydarzenia z historii miasta. Widać to doskonale na zdjęciach z minionego stulecia. Na najstarszych fotografiach widzimy Lublin pod panowaniem rosyjskim, pełniący rolę stolicy guberni lubelskiej, z prawosławnym soborem dominującym nad placem Litewskim i szyldami sklepowymi pisanymi obowiązkową cyrylicą. Kolejne zdjęcia pokazują zniszczenia podczas I wojny światowej, spowodowane przez Rosjan opuszczających Lublin w sierpniu 1915 roku. Na Krakowskim Przedmieściu, u boku wkraczających do miasta wojsk austro-węgierskich, pojawili się ułani rotmistrza Beliny-Prażmowskiego, pierwsi polscy żołnierze w Lublinie od czasów powstania listopadowego.

Marcin Fedorowicz

Czytaj więcej

Krakowskie Przedmieście [17] Fotografie

Zdjęcia Ludwika Hartwiga, Jerzego Marcinka, Waldemara Malugi oraz autorów nieznanych, ze zbiorów Zbigniewa Lemiecha, Marka Gromaszka, Jana Magierskiego, Marii Sowy, Wojciecha Turżańskiego, Archiwum Urzędu Miasta Lublin i Archiwum Państwowego w Lublinie.

 

Czytaj więcej

Krakowskie Przedmieście [17]

Krakowskie Przedmieście [17]

Nie będzie przesadą stwierdzenie, że Krakowskie Przedmieście jest najważniejszą ulicą Lublina. To w niej, jak w soczewce, skupiają się najważniejsze wydarzenia z historii miasta. Widać to doskonale na zdjęciach z minionego stulecia. Na najstarszych fotografiach widzimy Lublin pod panowaniem rosyjskim, pełniący rolę stolicy guberni lubelskiej, z prawosławnym soborem dominującym nad placem Litewskim i szyldami sklepowymi pisanymi obowiązkową cyrylicą. Kolejne zdjęcia pokazują zniszczenia podczas I wojny światowej, spowodowane przez Rosjan opuszczających Lublin w sierpniu 1915 roku. Na Krakowskim Przedmieściu, u boku wkraczających do miasta wojsk austro-węgierskich, pojawili się ułani rotmistrza Beliny-Prażmowskiego, pierwsi polscy żołnierze w Lublinie od czasów powstania listopadowego.

Czytaj więcej

Krakowskie Przedmieście [16] Fotomontaż dla lepszego efektu

Krakowskie Przedmieście [16] Fotomontaż dla lepszego efektu

Krakowskie Przedmieście na skrzyżowaniu z Chopina. Chopina jest jedną z najmłodszych ulic w ścisłym centrum Lublina i jedną z ostatnich, utworzonych w bezpośrednim sąsiedztwie Krakowskiego Przedmieścia. Po raz pierwszy pojawiła się na mapach miasta z 1912 roku, lecz swoją nazwę otrzymała dla upamiętnienia 100. rocznicy urodzin Fryderyka Chopina, która przypadała w 1910 roku. Odcinek ulicy od Krakowskiego Przedmieścia do Okopowej został częściowo zabudowany jeszcze przed I wojną światową, kiedy powstały okazałe, kilkupiętrowe, typowo wielkomiejskie kamienice po prawej, nieparzystej stronie ulicy.

Marcin Fedorowicz

Czytaj więcej

Krakowskie Przedmieście [15] Moda na ludowość

Krakowskie Przedmieście [15] Moda na ludowość

Odzyskanie przez Polskę niepodległości w 1918 r. przyniosło konieczność odbudowy państwa niemal od podstaw. Instytucje państwowe funkcjonowały przecież na różnych zasadach i według różnych podstaw prawnych, w zależności od zaboru, na którego obszarze się znajdowały. Prawo, edukacja, czy nawet poczta wymagały unifikacji i stworzenia całkiem nowego systemu działania. Nie inaczej sprawy miały się w dziedzinie sztuk pięknych i architektury.

Małgorzata Michalska- Nakonieczna

Czytaj więcej

Krakowskie Przedmieście [14] Pozornie niewinny obraz słonecznego dnia

Krakowskie Przedmieście [14] Pozornie niewinny obraz słonecznego dnia

Krakowskie Przedmieście na samym początku ulicy, tuż przy placu Łokietka. W tle Brama Krakowska, przylegająca do niej kamienica Nowa 1 (obecnie Lubartowska 1) i – po drugiej stronie Bramy – ruiny wypalonego Hotelu Centralnego. Pośrodku kadru charakterystyczny słup latarni ulicznej z okresu międzywojennego, tzw. pastorał – nazywany tak z powodu zwieńczenia.

Marcin Fedorowicz

Czytaj więcej

Krakowskie Przedmieście [8] - Na przechodniów polowali lajkarze

Krakowskie Przedmieście [8] - Na przechodniów polowali lajkarze

Świąteczne spacery po Lublinie były jednym z elementów atmosfery przedwojennego miasta. Najczęściej odbywały się w niedziele i wiodły od Bramy Krakowskiej do Ogrodu Saskiego i z powrotem. Lublinianie wyruszali na przechadzki zwykle po niedzielnej mszy, ale bywali na nich wszyscy mieszkańcy, bez względu na wyznanie, narodowość, wiek i wykonywany zawód. Rytuał przechadzek znamy dziś dzięki wspomnieniom, a także dzięki zdjęciom, ponieważ często świątecznemu spacerowi towarzyszyło fotografowanie się. Zdjęcia wykonywali uliczni fotografowie zwani „lajkarzami”. Ich nazwa wzięła się od producenta aparatów – firmy Leica.

tekst: Joanna Zętar, wybór historii mówionych: Wioletta Wejman

Czytaj więcej

Krakowskie Przedmieście [10] Moda na przedsiębiorcze kobiety

Krakowskie Przedmieście [10] Moda na przedsiębiorcze kobiety

Odzyskanie niepodległości przez Polskę przyniosło wielkie zmiany obyczajowe. Kobiety uzyskały prawa do głosowania i stopniowo zdobywały kolejne obszary działalności publicznej. Myliłby się jednak ten, kto pomyślałby, że wcześniej świat lublinianek ograniczał się tylko do życia domowego.

Małgorzata Michalska-Nakonieczna

Czytaj więcej

Krakowskie Przedmieście [7] - Skład główny niezwykłego skarbu

Krakowskie Przedmieście [7] - Skład główny niezwykłego skarbu

W roku 1923 powstał w Lublinie Oddział Księgarni św. Wojciecha. Pierwszą siedzibą był budynek przy Krakowskim Przedmieściu 43, w którym księgarnia mieściła się w latach 1923-1934. Aby dotrzeć do klienta, zorganizowała kolportaż na terenie województwa przy pomocy furgonów konnych, w tym dyliżansów. Prowadziła też sprzedaż hurtową.

Tomasz Pietrasiewicz

Czytaj więcej

Krakowskie Przedmieście [4]

Krakowskie Przedmieście [4]

Plac Litewski sfotografowany przez jedną z najważniejszych fotografek dwudziestolecia międzywojennego Zofię Chomętowską. Urodziła się w 1902 roku w Porochońsku na Polesiu, w arystokratycznej rodzinie książąt Druckich-Lubeckich. Zmarła w 1991 roku w  Buenos Aires.

 

Czytaj więcej

Krakowskie Przedmieście [2] : Sobór w pamięci

Krakowskie Przedmieście [2] : Sobór w pamięci

Wielka prawosławna świątynia jest dziś znana miłośnikom historii Lublina ze starych zdjęć, na których widać wieżę górującą nad placem Litewskim. Wiosną 2016, podczas przebudowy placu Litewskiego, natrafiono na jej pozostałości. Padła nawet propozycja, by zachowane fragmenty obiektu były widoczne dla przechodniów.

Marcin Bielesz

 

Czytaj więcej

Krakowskie Przedmieście [1]

Krakowskie Przedmieście i plac Litewski były miejscami wielu historycznych zdarzeń, ale też stanowiły świadectwo tego, jak Lublin się zmieniał. 

Tomasz Pietrasiewicz 

Czytaj więcej

Słowa kluczowe