Chcemy w tej gazecie wskrzesić i pokazać „ducha wolności”, jaki panował w Lublinie przez ostatnich 100 lat. To dzięki niemu wielu młodych ludzi tu mieszkających „miało parę” i „ciśnienie” do angażowania się w ważne sprawy, ale też realizowania swoich marzeń i zmieniania świata.

 

Chcemy w tej gazecie wskrzesić i pokazać „ducha wolności”, jaki panował w Lublinie przez ostatnich 100 lat. To dzięki niemu wielu młodych ludzi tu mieszkających „miało parę” i „ciśnienie” do angażowania się w ważne sprawy, ale też realizowania swoich marzeń i zmieniania świata.

 

Teatr NN

Rozmowy z profesorem Daleczko - Tomasz Pietrasiewicz

Anna Kamieńska urodziła się w Krasnymstawie w 1920 roku. Od roku 1925 przebywała w Lublinie. Uczęszczała do Gimnazjum im. Unii Lubelskiej. Przyjaźniła się z Julią Hartwig. Do jej debiutu poetyckiego w „Płomyczku” (nr 32/1936) przyczynił się Józef Czechowicz, pracujący jako redaktor w tym piśmie.

 

Tomasz Pietrasiewicz

W 1937 roku rozpoczęła naukę w Liceum Pedagogicznym w Warszawie, którego nie ukończyła z powodu wybuchu wojny. Kontynuowała naukę w Lublinie na tajnych kompletach. Tu też zdała tajną maturę. Przez całą wojnę była bardzo zaangażowana w pomoc biednym i osieroconym dzieciom. Należąc do tajnego harcerstwa organizowała w Lublinie sierocińce. Obok zapewnienia dzieciom jedzenia i dachu nad głową czytała z nimi książki, a nawet przygotowywała przedstawienia teatralne. Pomagała też więźniom z Majdanka. Wspomina o tym: „Przez długi czas podczas okupacji mieszkałam blisko Majdanka. Więźniom można było co pewien czas dostarczać bochenek chleba. W grypsach przesyłanych przez druty proszono o przysłanie poezji. Chleb piekło się u nas w wiejskim piecu chlebowym. Moja babka umiała zapiekać książki w chlebie tak, żeby ich nie uszkodzić. W ten sposób udało się, mimo kontroli Niemców, tych, którzy niektóre bochenki dźgali nożami, przemycić za druty: Dziady Mickiewicza, Wesele Wyspiańskiego i tom poezji Słowackiego. Poezja krążyła w obozie – przyszła w chlebie i była potrzebna jak chleb. (…) To nieprawda, że Inter arma silent Musae. Słowo poetyckie potrzebne było w najcięższych chwilach. I wtedy właśnie widać, jak jest naprawdę potrzebna”. [Anna Kamieńska „Scriptores”, nr 40, s. 41]

Jednym z nauczycieli Kamieńskiej w czasie wojny był profesor Mieczysław Popławski (1893-1946), profesor filologii klasycznej i kultury klasycznej na KUL-u. W jego mieszkaniu odbywały się prowadzone przez niego tzw. tajne komplety. Pisze o nim Anna Kamieńska w swojej książeczce „Rozmowy z Profesorem Daleczko”, dedykowanej „nauczycielom czasów wojny i okupacji (1939-1945)”. Książka opowiada o młodych ludziach w okupowanym Lublinie, którzy na tajnych kompletach uczyli się o kulturze starożytnej Grecji i Rzymu. Była to forma przeciwstawienia się przez nich niemieckiemu najeźdźcy, przejaw ich duchowej dzielności i niezależności. Wszystko to świadczyło o ich niezłomnej wierze w kulturę wbrew temu, co działo się wokół nich.

Słowa kluczowe