Chcemy w tej gazecie wskrzesić i pokazać „ducha wolności”, jaki panował w Lublinie przez ostatnich 100 lat. To dzięki niemu wielu młodych ludzi tu mieszkających „miało parę” i „ciśnienie” do angażowania się w ważne sprawy, ale też realizowania swoich marzeń i zmieniania świata.

 

Chcemy w tej gazecie wskrzesić i pokazać „ducha wolności”, jaki panował w Lublinie przez ostatnich 100 lat. To dzięki niemu wielu młodych ludzi tu mieszkających „miało parę” i „ciśnienie” do angażowania się w ważne sprawy, ale też realizowania swoich marzeń i zmieniania świata.

 

Teatr NN

Peowiaków i Hugona Kołłątaja

Obecne ulice Peowiaków i Kołłątaja jeszcze na początku XX wieku stanowiły jedną ulicę Szpitalną, łączącą Krakowskie Przedmieście z ówczesną ulicą Namiestnikowską (dzisiaj Narutowicza). Nie była to jednak jej pierwsza nazwa.

Marcin Fedorowicz

Peowiaków i Hugona Kołłątaja
Ulica Szpitalna (Peowiaków) przed 1938 r., zbiory prywatne

Na planie z XVIII wieku została opisana jako ulica Panien Wizytek, od usytuowanego przy niej klasztoru (obecnie siedziba Centrum Kultury). W „Opisie miasta Lublina” Seweryna Sierpińskiego z 1839 roku ulica jest wymieniona jako Wizytkowska. W tym czasie dawny klasztor zamieniono na szpital wojskowy (wcześniej budynek pełnił funkcję koszar kawalerii), a kościół został przebudowany na cerkiew „z pięcioma wieżami i ozdobną facjatą”. Od lat 70. XIX wieku ulica nosiła już nazwę Szpitalna. W 1916 roku, w 125. rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 maja, uroczyście dokonano przemianowania ulicy na odcinku od dawnego klasztoru do Krakowskiego Przedmieścia. Nowym patronem został Hugo Kołłątaj, jeden ze współtwórców konstytucji. Ceremonii przybicia tablicy z nową nazwą dokonał Karol Miller – weteran Powstania Styczniowego, właściciel sklepu kolonialnego w Lublinie i jeden z założycieli Kasy Pożyczkowej Przemysłowców Lubelskich. Tego samego dnia zmieniono także nazwę dawnej ulicy Czechowskiej na 3 Maja. Pozostała część ulicy Szpitalnej zachowała starą nazwę aż do 1934 roku, kiedy w ramach obchodów 20. rocznicy Polskiej Organizacji Wojskowej przemianowano ją na Peowiaków. Nazwa ta, jak wiele innych, nie utrzymała się w okresie powojennym. Dla porządku należy dodać, że już wcześniej, w okresie okupacji hitlerowskiej, ulica wróciła do dawnej nazwy, tym razem w brzmieniu niemieckim – Spitalstrasse, natomiast ulicę Kołłątaja przemianowano na Soldatenstrasse. Po wojnie nowe władze postanowiły usunąć patronów ulic, którzy nie odpowiadali aktualnej linii politycznej. W ten sposób Polska Organizacja Wojskowa ustąpiła miejsca Wincentemu Pstrowskiemu, bohaterowi współzawodnictwa pracy. Natomiast bez zmian pozostawiono ulicę Kołłątaja. W 1991 roku, w ramach powrotu do dawnych nazw ulic w Lublinie, przywrócono także ulicę Peowiaków.

Słowa kluczowe