To, że Czechowicz pojawił się na stałe w kręgu działań Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN”, było zasługą Władysława Panasa. To z jego inicjatywy 10 września 1999 roku, w 60. rocznicę śmierci Czechowicza, w Ośrodku została zorganizowana sesja „Czytanie Czechowicza”. Wzięli w niej udział, prezentując swoje teksty: Józef Fert (Czechowicz muzyczny), Paweł Próchniak (O „elegii uśpienia”), Andrzej Tyszczyk (Czechowicz i miasto).

Na otwarcie sesji Panas wygłosił słowo wstępne "Od czasu chrońcie grób Józka w Lublinie" oraz przedstawił esej W krainie purpurowego mitu. Prolegomena do przyszłych studiów nad „Poematem” Józefa Czechowicza. Była to pierwsza publiczna prezentacja tego tekstu, będącego jednocześnie pierwszym tekstem Panasa całkowicie poświęconym analizie konkretnego utworu Czechowicza. To od tej sesji rozpoczęła się przygoda Ośrodka z Czechowiczem.

W roku 2001 powstał pomysł na coroczne spotkania upamiętniające urodziny Czechowicza (15 III 1903). Uznaliśmy, że każdego roku, w tym właśnie dniu, będziemy zapraszać kilkoro grono lublinian do odczytania najbardziej „lubelskiego” utworu Czechowicza - Poematu o mieście Lublinie. I tak to się zaczęło... Stało się też tradycją, że wszyscy uczestnicy „Czytania” opowiadają o „swoim” Lublinie. Większość z tych opowieści możemy przeczytać w tej książce.
Dodajmy, że w latach 2001 – 2004, na każdą kolejną rocznicę urodzin Czechowicza, ukazywały się w lubelskim dodatku „Gazety Wyborczej” niezwykłe eseje Władysława Panasa pisane specjalnie na tę rocznicę. Tak było aż do jego śmierci w dniu 24 stycznia 2005 roku.

„Czytaniu Czechowicza” towarzyszyły zawsze jakieś dodatkowe działania czy to w przestrzeni miasta czy też w samym Ośrodku. Postanowiliśmy pokazać w niej wszystko to, co w tym czasie udało się Ośrodkowi zrobić dla popularyzowania twórczości Czechowicza. Tak więc znajdziemy tu m. in. opisy kolejnych czechowiczowskich numerów „Scriptores” oraz opisy corocznego, nocnego spaceru przez Lublin trasą Wędrowca z "Poematu".
                                                                                                                                                                                                                                                            Tomasz Pietrasiewicz
 

Kalendarium działań Ośrodka związanych z Józefem Czechowiczem

2011

15 marca - X Urodziny Józefa Czechowicza (108. rocznica).

  • Odczytanie Poematu o mieście Lublinie w Ośrodku „Brama Grodzka – Teatr NN”. Poszczególne utwory z tomu odczytali zaproszeni goście: Krzysztof Babicki, Beata Brożek, Awiszaj Hadari, Eda Ostrowska, Józef Szopiński i Marcin Wroński.

11:00 – 14:00 - opowieści z życia wzięte, multimedialna opowieść o Czechowiczu, zagadki i rebusy o Czechowiczu, giga puzzle z fotografiami, malowany słowem „Poemat”. Szafa wierszy dziecięcych Czechowicza – „Kołysanki”, „Sny Szczęśliwe” (Szkoła Podstawowa nr 1, Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN”)

11:00 – 12:30 - czytanie wierszy dziecięcych Czechowicza – „Kołysanki”, „Sny Szczęśliwe” przez dzieci. Urodzinowe pączki. Puszczanie do nieba balonów z życzeniami na samodzielnie wykonanych kartkach. (Placu przed Galerią Centrum)

18:30 – lampiony z życzeniami wypuszczone z Placu po Farze.

23-29 maja - IV Festiwal "Miasto Poezji"

15 lipca IX Spacer trasą Poematu i mieście Lublinie

2010

2009

 

2008

 

15 stycznia

 

„Stare Kamienie” – poemat na dwa głosy: wieczór poetycki.

Odczytanie wierszy z tomu Stare kamienie w kamienicy Arnsztajnów,

przy ul. Złotej 2. W rocznicę wydania wspólnego tomu
Franciszki Arnsztajnowej i Józefa Czechowicza (w styczniu 1934 roku)

utwory odczytali: Dorota Iwanicka (studentka kulturoznawstwa) oraz

Witold Dąbrowski (aktor, z-ca dyrektora Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN”).

 

15 marca - VIII Urodziny Józefa Czechowicza (105. rocznica).

 

•  Odczytanie Poematu o mieście Lublinie w Ośrodku

„Brama Grodzka – Teatr NN”. Poszczególne utwory z  tomu
odczytali zaproszeni goście: Hanna Abramowicz (tłumaczka),

Jerzy Bojarski (bibliotekarz, redaktor „Niecodziennika

Bibliotecznego”), dr Jarosław Cymerman, Dariusz
Jachimowicz (menedżer kultury), Euzebiusz Maj (historyk
sztuki), Natasza Ziółkowska-Kurczuk (filmowiec, dziennikarka telewizyjna).
•  Wydanie okolicznościowego tomiku Poemat o mieście Lub-
linie. Wydanie poświęcone zostało pamięci prof. Władysława Panasa.

 

26 maja – 1 czerwca - I Festiwal „Miasto Poezji”, którego patronem jest Józef Czechowicz.

 

•  Ufundowanie nagrody poetyckiej „Kamień”, którą otrzymał
Ryszard Krynicki. (Nagroda Festiwalu „Miasto Poezji”

przyznawana jest za wybitny dorobek poetycki. W swej nazwie
nagroda nawiązuje do tytułu debiutanckiej książki Józefa
Czechowicza, która ukazała się drukiem w 1927 roku.)
•  „Tatuowanie” przestrzeni miasta wierszami Czechowicza.

 

28 maja

 

„Czechowicz poetów” oraz „Czechowicz krytyków” – spotkania
akademickie poświęcone poecie. W rozmowach wzięli udział
polscy poeci: Jacek Gutorow, Ryszard Krynicki, Tomasz Różycki,

Andrzej Sosnowski oraz krytycy: Aleksander Nawarecki,
Andrzej Niewiadomski, Joanna Roszak, Piotr Śliwiński.

 

18 lipca - VI Spacer trasą Poematu o mieście Lublinie Józefa Czechowicza.

 

30 lipca

 

Wydanie Poematu o mieście Lublinie (200 egz.) w ramach

programu „Lublin 2016. Europejska Stolica Kultury” (promocja w Warszawie).

 

9 września

 

Promocja dwóch kolejnych tomów „Scriptores” z serii

"Czechowicz – w poszukiwaniu ukrytego miasta" wydanych w 2008 roku:
•  tom 2 (nr 31) pt. Mapa miejsc – biografia (269 stron, 1000 egz.)
•  tom 3 (nr 32) pt. Mapa miejsc – teksty (436 stron, 1000 egz.).

 

6 grudnia

 

„Wawrzyn Pawła Konrada”, nagroda ufundowana przez WBP

im. H. Łopacińskiego w Lublinie dla tomu 2. „Scriptores”.

"Czechowicz – w poszukiwaniu ukrytego miasta".

 

 

2007

 

styczeń

 

Wydanie i promocja 30 numeru „Scriptores” pt.:

"Czechowicz – w poszukiwaniu ukrytego miasta",

początek serii: tom 1. Przedwojenny Lublin (473 strony, 1000 egz.).

 

15 marca - VII Urodziny Czechowicza (104. rocznica).

 

•  Odczytanie Poematu o mieście Lublinie w Ośrodku „Brama
Grodzka – Teatr NN”. Poszczególne utwory z tomu odczytali

zaproszeni goście: Janina Biegalska (historyk), Wojciech
Guz (wydawca, dyrektor wydawnictwa „Petit”), Krystyna
Hudzik (bibliotekarka), Jerzy Kiełbowicz (prawnik), Ryszard
Montusiewicz (wiceprezes Zarządu Radia Lublin), Piotr

Pleskaczyński (szef legendarnej restauracji artystycznej

„Szeroka 28”), Andrzej Polakowski (fotograf ), Włodzimierz 

Staniewski (artysta, dyrektor Ośrodka „Praktyk Teatralnych
Gardzienice”), Małgorzata Sztajdel (nauczycielka), ks.

Ryszard Winiarski (poeta, red. naczelny „Angelusa Bronowickiego”),

prof. Elżbieta Wolicka, prezydent Włodzimierz
Wysocki, Marta Deresz (siostrzenica Józefa Czechowicza),
Dorota Duda (absolwentka KUL, obecnie wrocławianka).
Prezentacja fragmentu nagrania z odczytaniem wiersza Józefa

Czechowicza przez prof. Władysława Panasa.
•  Wydanie okolicznościowego tomiku Poemat o mieście

Lublinie (104 egz.).

 

kwiecień

 

Wyróżnienie w 47. konkursie „Najpiękniejszej Książki Roku
2006” dla tomu 1. poświęconego Józefowi Czechowiczowi:
„Scriptores”. "Czechowicz – w poszukiwaniu utraconego miasta".

 

5 lipca

 

Wydanie tomu Kamień przez Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN”.

Reprint pierwszego zbioru poezji Józefa Czechowicza
wydrukowano z okazji 80. rocznicy debiutu poety.
Odbito 500 egz. numerowanych oraz 25 na papierze mirkowskim

czerpanym z podpisem autora.

 

30 lipca - V Spacer trasą Poematu o mieście Lublinie Józefa Czechowicza

 

oraz wydanie „Jednodniówki” (200 egz.) poświęconej

okolicznościom powstania Kamienia, debiutanckiego tomu poety
z 1927 roku.

 

27 listopada

 

Sesja „Poemat o mieście Lublinie. Pasaże” z inicjatywy Pawła
Próchniaka. Spotkanie zorganizowane w  ramach wspólnego
projektu Instytutu Filologii Polskiej KUL i Ośrodka „Brama
Grodzka – Teatr NN”, z udziałem prof. Danuty Opackiej-Walasek,

Pawła Huelle (pisarza), dr. hab. Pawła Próchniaka,

dr. Jarosława Cymermana i Tomasza Pietrasiewicza (dyrektora
Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN”).

 

 

2006

 

12 marca

 

Msza św. odprawiona za duszę Stanisława Czechowicza (brata
Józefa Czechowicza) w 81. rocznicę śmierci (homilia –

ks. Alfred Wierzbicki, program artystyczny – młodzież Gimnazjum
nr 19 im. J. Czechowicza).

 

15 marca - VI Urodziny Józefa Czechowicza (103. rocznica).

 

•  Odczytanie Poematu o mieście Lublinie w Ośrodku „Brama
Grodzka – Teatr NN”. Poszczególne utwory z tomu

zaprezentowali zaproszeni goście: Edward Balawejder (dyrektor
Państwowego Muzeum na Majdanku), Elżbieta Cwalina

(romanistka, właścicielka Kawiarni Artystycznej „Hades”),

Joseph Dakar (przewodniczący ziomkostwa Żydów lubelskich
w Izraelu), Agnieszka Dybek (dziennikarka prasowa),

o. Hieronim Kaczmarek, Jan Kondrak (muzyk), Jarosław Koziara
(artysta), Jan Magierski (fotograf ), Tomasz Rakowski

(dyrektor TV Lublin), Grzegorz Rzepecki (menedżer kultury),

Andrij Sawenec (tłumacz), Bolesław Stelmach (architekt), Jerzy
Kalinowski (warszawianin). Prezentacja fragmentu nagrania
z odczytaniem wiersza Józefa Czechowicza przez prof.

Władysława Panasa.
•  Wydanie okolicznościowego tomiku Poemat o mieście Lublinie (103 egz.).

 

8 kwietnia

 

Msza św. odprawiona za duszę Małgorzaty Czechowicz, matki
poety, w 142. rocznicę jej urodzin.

 

27 kwietnia

 

Promocja książki Józefa Zięby: Rozmowy o Józefie Czechowiczu,
wydanej w tym roku przez Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN” (320 egz.).

 

11 lipca - IV Spacer trasą Poematu o mieście Lublinie Józefa Czechowicza

 

zakończony wernisażem wystawy Wywołane z przeszłości.
Fotografie dawnego Lublina w Galerii Michałowski.

 

6 września

 

Otwarcie Zaułka Władysława Panasa i promocja publikacji
wydanej przez Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN”: Józef

 

Czechowicz, Poemat. Władysław Panas, Znak kabalistyczny.

O „Poemacie Józefa Czechowicza. Fragmenty, Lublin 2006
(500  egz.). Publikacja wydana z okazji 67. rocznicy śmierci poety.

 

9 września

 

•  Msza św. w intencji poety w rocznicę śmierci.
•  Działania artystyczne w przestrzeni miejskiej Lublina: uroczyste

przeniesienie urny z ziemią z miejsca, w którym zginął Czechowicz,

do kolumbarium na cmentarzu przy ulicy Lipowej.

 

grudzień

 

Udostępnienie nowych, przebudowanych stron internetowych
poświęconych poecie: www.czechowicz.tnn.pl

 

 

2005

 

15 marca - V Urodziny Józefa Czechowicza (102. rocznica).

 

•  Odczytanie Poematu o mieście Lublinie w Ośrodku „Brama
Grodzka – Teatr NN”. Poszczególne utwory z tomu

odczytali zaproszeni goście: Anna Bocian (dziennikarka), Janusz
Opryński (reżyser Teatru Provisorium ), Ewa Dados

(dziennikarka radiowa), Leszek Mądzik (artysta, dyrektor Sceny

Plastycznej KUL), Ewa Hadrian (bibliotekarka), poseł Krzysztof
Michałkiewicz, dr Andrzej Tyszczyk, Tadeusz Mysłowski

(artysta), o. Tomasz Dostatni, dr Paweł Próchniak, Włodzimierz
Spasiewicz (dziennikarz prasowy), dr Agnieszka Rybczyńska,
Paweł Czochra (student KUL). Prezentacja fragmentu

nagrania z odczytaniem wiersza Józefa Czechowicza przez prof.
Władysława Panasa.
•  Wydanie podczas „Misterium Druku i Papieru” Poematu
o mieście Lublinie poświęconego pamięci Profesora

Władysława Panasa w nakładzie 102 egz. oraz Kołysanek Józefa
Czechowicza w nakładzie 102 egz.

 

21 lipca - III Spacer trasą Poematu o mieście Lublinie Józefa Czechowicza

 

oraz wydanie okolicznościowego przewodnika:

Noc z Czechowiczem. Spacer trasą „Poematu o mieście Lublinie” (200 egz.).

 

 

2004

 

15 marca - IV Urodziny Józefa Czechowicza (101. rocznica).

 

•  Odczytanie Poematu o mieście Lublinie w Ośrodku „Brama
Grodzka – Teatr NN”. Poszczególne utwory z tomu

odczytali goście: Krystyna Dajbor (wydawca), Helena Pańkiw
(siostrzenica i córka chrzestna Józefa Czechowicza), prof.
Jerzy Święch, dr Arkadiusz Bagłajewski

(red. naczelny czasopisma „Kresy”), Agata Koss (dziennikarka radiowa),

prof. Jan Adamowski, Jeremi Karwowski (dyrektor TVP Lublin),
Marek Słomianowski (księgarz, antykwariusz), Janusz Knap
(red. naczelny „Gazety Wyborczej” w Lublinie), Dorota
Nowakowska (operator obrazu, reżyser), prof. Władysław
Panas, Bartłomiej Michałowski (malarz), Anna Suszyna
(dyrektor III LO im. Unii Lubelskiej), Tomasz Miernowski
(fi  lmowiec, syn przyjaciela poety).
•  Działania artystyczne „101 świec dla Czechowicza” w pobliżu
miejsca urodzenia Józefa Czechowicza (ul. Kapucyńska 3).
•  Wydanie okolicznościowego tomiku Poemat o mieście

Lublinie (101 egz.).

 

2 lipca - II Spacer trasą Poematu o mieście Lublinie Józefa Czechowicza

 

oraz wydanie okolicznościowego przewodnika:

Noc z Czechowiczem. Spacer trasą „Poematu o mieści Lublinie” (200 egz.).
Zgodnie z informacjami wyczytanymi w Poemacie,

spacer odbywa się podczas pierwszej lipcowej pełni księżyca.

 

 

2003

 

15 marca - III Urodziny Józefa Czechowicza (100. rocznica).
 

•  Odczytanie Poematu o mieście Lublinie w Ośrodku

„Brama Grodzka – Teatr NN”. Poszczególne utwory z tomu

odczytali zaproszeni goście: Bohdan Zadura (poeta, redaktor
„Twórczości”), prezydent Andrzej Pruszkowski, Bożenna
Kowalik (dyrektor ZS nr 4 im. J. Korczaka),

Teresa Księska-Falger (menedżer kultury, muzyk),

Grażyna Ruszewska (dziennikarka radiowa), wojewoda Andrzej Kurowski,
Wiesław Kaczkowski (animator kultury), Piotr Dymmel
(dyrektor Archiwum Państwowego w Lublinie), Zdzisław
Bieleń (z-ca dyrektora WBP im. H. Łopacińskiego),

Norbert Wojciechowski (prezes wydawnictwa „Norbertinum”),
prof. Władysław Panas, ks. Mieczysław Puzewicz, Andrzej
Peciak (dyrektor wydawnictwa UMCS), Grzegorz Józefczuk
(dziennikarz „Gazety Wyborczej” w Lublinie).
•  Działanie artystyczne „Listy do Czechowicza” w pobliżu

miejsca urodzenia poety.
•  Wydanie wspólnie z „Gazetą Wyborczą” w Lublinie i Radiem
Lublin płyty "Poemat o mieście Lublinie" z wierszami

Czechowicza. Wiersze recytowali poeci: Wisława Szymborska,
Czesław Miłosz, Ryszard Krynicki, Julia Hartwig, Bohdan
Zadura, Agata Tuszyńska, Ewa Lipska i ks. Jan Twardowski.
•  Wydanie okolicznościowego tomiku Poematu o mieście Lublinie (100 egz.).

 

13 lipca - I Spacer trasą Poematu o mieście Lublinie Józefa Czechowicza

 

oraz wydanie okolicznościowego przewodnika:

Noc z Czechowiczem. Spacer trasą „Poematu o mieście Lublinie” (200 egz.).

 

 

2002

 

15 marca - II Urodziny Józefa Czechowicza (99. rocznica).

 

•  Odczytanie Poematu o mieście Lublinie w Ośrodku „Brama
Grodzka – Teatr NN”. Poszczególne utwory z tomu odczytali
zaproszeni goście: prof. Marian Harasimiuk (rektor UMCS),
dr Bogusław Wróblewski (red. naczelny kwartalnika „Akcent”), dr Andrzej Niewiadomski (poeta, redaktor czasopisma „Kresy”), Iwona Kryczka (nauczycielka), radny Paweł
Bryłowski (prezydent Miasta Lublin w  latach 1994-1998),
redaktor Krzysztof Czerwiecki (dyrektor ds. programowych 

 TV Lublin), Małgorzata Bielecka-Hołda (redaktor „Gazety
Wyborczej” w Lublinie), Danuta Bieniaszkiewicz (dziennikarka radiowa), Teresa Dras (dziennikarka prasowa), prof. Władysław Panas, Waldemar Sulisz (dziennikarz prasowy), ks. dr Alfred Wierzbicki (poeta, fi   lozof ),

Agnieszka Czechowicz (doktorantka KUL), Witold Chmielewski (artysta

plastyk, wykładowca UMK).
•  Wydanie okolicznościowego tomiku Poemat o mieście Lub-
linie (99 egz.).

 

 

2001

15 marca - I Urodziny Józefa Czechowicza (98. rocznica).

 

•  Odsłonięcie „jednodniowego pomnika” poety na ścianie Galerii Centrum stojącej w miejscu przedwojennej kamienicy,
w której poeta się urodził.
•  Odczytanie Poematu o mieście Lublinie w Ośrodku „Brama
Grodzka – Teatr NN”. Poszczególne utwory z tomu odczytali
zaproszeni goście: prof. Jerzy Bartmiński, Wacław Biały (red.
naczelny „Gazety Wyborczej” w Lublinie), prof. Józef Fert (poeta), prof. Zbigniew Hołda (prawnik), Waldemar Michalski (literat, redaktor „Akcentu”), prof. Władysław Panas, Piotr Gawryszczak (wiceprzewodniczący Rady Miejskiej), Marzenna Sendecka (dyrektor oddziału BGŻ S.A. w Lublinie), Celina Nikolska (dyrektor Gimnazjum nr. 19 im. J. Czechowicza), Janusz Winiarski (prezes Radia Lublin),

Wojciech Szubarga (dyrektor Galerii Centrum), Michał Zieliński

(dziennikarz telewizyjny), Maria Brzezińska (dziennikarka radiowa),

Andrzej Molik (dziennikarz prasowy), Marek Wyszkowski (dziennikarz telewizyjny),

dr Józef Zięba (założyciel i pierwszy dyrektor Muzeum im. J. Czechowicza).
•  Koncert Orkiestry św. Mikołaja, która specjalnie na tę okazję
skomponowała muzykę do kołysanek Józefa Czechowicza.
•  Udostępnienie stron internetowych poświęconych Józefowi
Czechowiczowi.

 

17 czerwca

 

•  Wydanie tomiku Poemat o mieście Lublinie podczas „Misterium Druku i Papieru”.
•  „Misterium Chleba” – wydarzenie artystyczne zainspirowane wierszem Józefa Czechowicza Szeroka, kamień węgielny
pod piec na palcu Zamkowym wmurował Władysław Panas.

 

 

 

 

 

1999

 

9 września

 

Msza św. w intencji Józefa Czechowicza. Homilię wygłosił ks.Wacław Oszajca.

 

10 września

 

Sesja „Czytanie Czechowicza” – referaty i dyskusje.

W konferencji udział wzięli: prof. dr hab. Józef Fert,

prof. dr hab. Władysław Panas, dr Paweł Próchniak,

dr Andrzej Tyszczyk, dr Józef Zięba.

 

 

 

1997

Opracowanie: Aleksandra Zińczuk

Montaż materiałów video: Karolina Kryczka