Józef Czechowicz

Najważniejszym dla naszego miasta poetą jest Józef Czechowicz. To właśnie on – jeden z najwybitniejszych poetów polszczyzny – w swoim poetyckim dziele wydobył i pokazał niezwykłość Lublina. On też nazywał Lublin "miastem poetów". Dlatego też poetycką legendę Czechowicza czynimy punktem wyjścia dla myślenia o Lublinie, jako o "Mieście Poezji".

To, że Czechowicz pojawił się na stałe w kręgu działań Ośrodka "Brama Grodzka – Teatr NN", było zasługą Władysława Panasa. To z jego inicjatywy 10 września 1999 roku, w 60. rocznicę śmierci Czechowicza, w Ośrodku została zorganizowana sesja "Czytanie Czechowicza". Wzięli w niej udział, prezentując swoje teksty: Józef Fert (Czechowicz muzyczny), Paweł Próchniak (O "elegii uśpienia"), Andrzej Tyszczyk ("Czechowicz i miasto").
Na otwarcie sesji Panas wygłosił słowo wstępne "Od czasu chrońcie grób Józka w Lublinie" oraz przedstawił esej "W krainie purpurowego mitu. Prolegomena do przyszłych studiów nad „Poematem” Józefa Czechowicza". Była to pierwsza publiczna prezentacja tego tekstu, będącego jednocześnie pierwszym tekstem Panasa całkowicie poświęconym analizie konkretnego utworu Czechowicza. To od tej sesji rozpoczęła się przygoda Ośrodka z Czechowiczem.

W roku 2001 powstał pomysł na coroczne spotkania upamiętniające urodziny Czechowicza (15 III 1903). Uznaliśmy, że każdego roku, w tym właśnie dniu, będziemy zapraszać grono lublinian do odczytania najbardziej "lubelskiego” utworu Czechowicza - "Poematu o mieście Lublinie". I tak to się zaczęło...
Stało się też tradycją, że wszyscy uczestnicy "Czytania" opowiadają o "swoim" Lublinie.
Dodajmy, że w latach 2001 – 2004, na każdą kolejną rocznicę urodzin Czechowicza, ukazywały się w lubelskim dodatku "Gazety Wyborczej" niezwykłe eseje Władysława Panasa pisane specjalnie na tę rocznicę. Tak było aż do jego śmierci w dniu 24 stycznia 2005 roku.
"Czytaniu Czechowicza" towarzyszyły zawsze dodatkowe działania czy to w przestrzeni miasta czy też w samym Ośrodku. Jednym z takich działań są obchody rocznicy śmierci Józefa Czechowicza.
Ośrodkowi udało się zrobić dla popularyzowania twórczości Czechowicza znacznie więcej. M.in. zostały wydane specjalne, czechowiczowskie numery "Scriptores": Nr 1; Nr 2; Nr 3; 
Natomiast tu znajdziecie opisy corocznego, nocnego spaceru przez Lublin trasą Wędrowca z "Poematu". Pierwsze przejście odbyło się w nocy 13/14 lipca 2003 roku w ramach obchodów setnej rocznicy urodzin Poety. Rozpoczęliśmy w ten sposób coroczną tradycję przejścia śladami miejsc uwiecznionych w "Poemacie".
Wyruszamy w noc lipcową, pierwszą noc pełni księżyca, bo właśnie wtedy przemierza Lublin czechowiczowski wędrowiec. Jest to droga tak w miejsca dobrze nam znane, jak i te które zniknęły już z planu Lublina.