Lublin w dokumencie jest wspólnym projektem Ośrodka "Brama Grodzka - Teatr NN" i Archiwum Państwowego w Lublinie.

Projekt ma na celu spopularyzowanie historii miasta Lublina okresu XIV – XVI wieku poprzez prezentację w interaktywnej formie najstarszych dokumentów przechowywanych w Archiwum Państwowym w Lublinie. Każde facsimile dokumentu zostało zaopatrzone w odczyt, edycję, tłumaczenie, rozbiór dyplomatyczny oraz krótki komentarz historyczny. Zarówno edycja dokumentu, jak i komentarz mają charakter popularyzatorski, choć w wypadku edycji zostały również poczynione pewne uwagi o charakterze krytycznym.

Lublin w dokumencie jest wspólnym projektem Ośrodka "Brama Grodzka - Teatr NN" i Archiwum Państwowego w Lublinie.

Projekt ma na celu spopularyzowanie historii miasta Lublina okresu XIV – XVI wieku poprzez prezentację w interaktywnej formie najstarszych dokumentów przechowywanych w Archiwum Państwowym w Lublinie. Każde facsimile dokumentu zostało zaopatrzone w odczyt, edycję, tłumaczenie, rozbiór dyplomatyczny oraz krótki komentarz historyczny. Zarówno edycja dokumentu, jak i komentarz mają charakter popularyzatorski, choć w wypadku edycji zostały również poczynione pewne uwagi o charakterze krytycznym.

Teatr NN

Dokument Kazimierza Jagiellończyka z 30 czerwca 1448 roku

1448, 30 czerwca – Kraków

Król Kazimierz Jagiellończyk ustanawia w Lublinie cztery doroczne jarmarki oraz gwarantuje kupcom na nie przybywającym wolności handlowe.

Zespół: 35/22/0 Akta miasta Lublina » Seria: 1 DOKUMENTY MIASTA LUBLINA » Jednostka: 10

Tekst i tłumaczenieBezpośredni odnośnik do tego akapitu

In nomine Domini amen. Ad perpetuam rei memoriam, ne error oblivionis gestis, sub tempore versantibus, in posterum pariat detrimenta, alta regum et principum decreverunt consilia ea litterarum apicibus et testium annotacionem perhennari, ne lapsa tempori evanescant, proinde nos Kazimirus Dei gracia rex Polonie, magnus dux Lythwanie necnon terrarum Cracovie, Sandomirie, Siradie, LLancicie, Cuyavie Pomeranieque dominus et heres Russie etc., significamus tenore presencium, quibus expedit universis, quomodo cupientes civitatis nostre LLublin incomodis atque dampnis, que per ignium, incendia noviter sustulit a[c] percepit ocurrere ac ipsius condicionem facere meliorem, ut tempore nostri felicis regiminis incre-

W imię Pana amen. Dla wiecznej pamięci rzeczy, aby błąd zapomnienia dziejów, gdy toczy się czas, na przyszłość nie zrodził szkód, dogłębne rady królów i władców nakazują, aby one zostały uwiecznione powagą dokumentu i zapisem świadków, aby nie zwietrzały po upływie czasu. Dlatego my Kazimierz z łaski Boga król Polski, wielki książę Litwy oraz [władca] ziem krakowskiej, sandomierskiej, sieradzkiej, łęczyckiej, kujawskiej, pomorskiej pan i dziedzic Rusi itd. oznajmiamy niniejszym pismem, tym których [to] dotyczy, ponieważ chcemy uczynić lepszym stan naszego miasta Lublina z powodu niedogodności oraz szkód, których doznało i zniosło przez ogień [oraz], że spotkały [je] niedawno pożary, aby za czasów naszych szczęśliwych rządów mogło i cieszyło się uzyskaniem przybytków

-[m]enta suscipere valeat atque possit, ad instancisque et humiles peticiones civium civitat[is nostru]m fora annualia singulis annis quatuor in anno statuimus ex speciali prelatorum et baronum nostrorum consilio et consensu. Prim[um], videlicet pro festo Purificationis beate Marie [inc]ipiendo ab octo diebus ante ipsum festum Purificationis beate Marie et continuando ad alios octo dies ipsum festum immediate sequentes, dantes et concedentes hominibus omnibus et singulis seu mercatoribus ad ipsam civitatem LLublin convenientibus pro festo eodem plenam [et inte]gram facultatem merces ac res ipsorum, cuiuscumque generis fuerunt nihil speciei libere emendi et vendendi iuxta ipsorum et cuiuslibet eorum beneplaciti voluntatem sine cuiusvis de rebus mercionali-

oraz na żądania, jak i pokorne prośby mieszczan naszego miasta ustanawiamy jarmarki w poszczególnych latach, cztery w roku za specjalną radą i zgodą naszych dostojników i baronów. Pierwszy, mianowicie na święto Oczyszczenia Najświętszej Marii Panny zaczynając na osiem dni przed tymże samym świętem Oczyszczenia Najświętszej Marii Panny i przez kolejnych osiem dni od razu następujących po tym święcie, dając i udzielając wszystkim i pojedynczym ludziom czy [też] kupcom, którzy przybywają do tegoż miasta Lublina na święto takie samo i pełne prawo sprzedawać i kupować wolno towary i ich rzeczy bez względu na to jakiegokolwiek będą rodzaju, wedle woli i upodobania ich samych oraz kogokolwiek [innego] bez jakiejkolwiek opłaty za sprzedaż towarów

-bus thelonei aut alterius, cuiuscumque exaccionis in eadem nostra civitate solucionis, et hoc durante foro annuali, pro festo predicto. Secundum, videlicet pro festo Pentecostes secundum litteras et continencias privilegiorum ipsis per predecesores nostros datorum et concessorum. Tercium pro festo Assumpcionis beate Marie, quartam pro festo sanctorum Simonis et Iude. Perpetuo duratura decernentes et facultatem tribuentes omnibus et singulis hominibus et mercatoribus, cuiuscumque status, condicionis, dignitatis seu praeminencie extiterint, quod licite et sine quovis impedimento ac aresto huiusmodi fora ipsis per nos data et concessa visitare potuerint eorumque mercancias exercere et ipsorum res vendere, ac eciam comutare secundum, quod ipsis melius et utilius videbitur expedire, illo

albo innych, jakichkolwiek podatków, opłat w tymże naszym mieście i podczas jarmarku na to święto. Drugi [jarmark ustanawiamy], mianowicie na święto Zesłania Ducha Świętego wedle dokumentów i zawartości samych przywilejów danych i udzielonych przez naszych przodków. Trzeci [jarmark ustanawiamy] na święto Wniebowstąpienia Najświętszej Marii Panny, czwarty na świętych Szymona i Judy. Na wieczne trwanie przeznaczając i udzielając zezwolenia wszystkim i pojedynczym ludziom i kupcom jakiegokolwiek byliby stanu, położenia, godności czy świetności, aby w sposób dozwolony i bez żadnej przeszkody i sprzeciwu tak mogli przybywać na jarmarki im samym dane i udzielone przez nas oraz ich towary i rzeczy sprzedawać, zajmować się handlem, a także dokonywać wymiany wedle tego, jak będzie dla nich lepiej i korzystniej, tegoż

tamen non obmisso, quod omnes mercatores et homines hec alia duo fora pro festis Assumpcionis beate Marie et sanctorum Simonis et Iude visitantes ad solvendum thelonea, exacciones et alia iura ac consuetudines civitatis predictis tenebuntur et erunt astricti. Durabunt autem hec duo fora annualia pro festis Assumpcionis beate Marie et sanctorum Simonis et Iude in singulis annis duntaxat octo diebus, que omnia ipsis dedimus, concessimus iuxta consuetudines civitatis Cracoviensis circa hoc servari solitas et conscietas. Et vobis autem capitaneis, burgabiis, tenutaris, procuratoribus, viceprocuratoribus, theoloneatoribus, advocatis, consulibus, passuum locorumve custodibus et quibusvis aliis officialibus et subditorum

jednak nie poniechawszy, żeby wszyscy kupcy i ludzie odwiedzając te dwa pozostałe jarmarki na święto Wniebowstąpienia Najświętszej Marii Panny i świętych Szymona i Judy byli zobowiązani do uiszczania ceł, podatków i powinni [przestrzegać] innych praw i zwyczajów wspomnianego miasta. Trwać będą zaś te dwa jarmarki na święto Wniebowstąpienia Najświętszej Marii Panny i świętych Szymona i Judy w poszczególnych latach nie dłużej niż osiem dni, które im dajemy, udzielamy stosownie do zwyczajów miasta Krakowa wedle tego jak [one] tam są zachowane [jako] zwykłe i dobrze poznane. Wam zaś królestwa naszego starostom, burgrabiom, tenutariuszom, rządcom, podrządcom, celnikom, wójtom, rajcom, strażnikom przejść celnych i innym urzędnikom i ich poddanym

eorum vicescongerentibus regni nostri, universis mandamus conditus. Omnes mercatores et homines fora annualia huiusmodi ire volentes et ipsa exercere sine omni impedimento permittatis et permitti faciatis gracie nostre sub obtentu. Harum quibus sigillum nostrum est appensum testimonio literarum. Actum Cracovie die dominico, in crastino sanctorum Petri et Pauli appostolorum, anno Domini millesimo quadringentesimo quadragesimo octavo, presentibus ibidem magnifici et generosi: Johanne de Czisow castellano et capitaneo, Johanne de Thanczin palatino Cracoviensi, Petro de Schamotuli Calisiensi, Hincza de Rogow Roszprensi, Johanne de Gracidi Spiczimirzensi castellanis et Bartholomeo de Gori iudice, Petro de Peszkomascala succamerario

zastępcom, wszystkim nakazujemy [zachować prawo] składu. Wszystkim kupcom i ludziom, kiedy będą chcieli podążać w ten sposób na jarmarki i [z] nich korzystać, pozwólcie bez wszelkiej przeszkody [...] i uczyńcie dozwolonym w zamian za naszą łaskę. Na świadectwo czego nasza pieczęć została przywieszona do dokumentu. Działo się w Krakowie w niedzielę, w przeddzień świętych Piotra i Pawła apostołów, roku Pańskiego tysiąc czterysta czterdziestego ósmego, w obecności tamże wielmożnych i urodzonych: Jana z Czyżowa kasztelana i starosty [krakowskiego], Jana z Tęczyna wojewody krakowskiego, Piotra z Szamotuł kaliskiego, Hinczy z Rogowa rozpierskiego, Jana Grąda spicymierskiego kasztelanów oraz Bartłomieja sędziego z Gór, Piotra z Pieskowej Skały podkomorzego

Cracoviensi et aliis, quam pluribus fide dignis testibus circa praemissa. Datum per manus magnificorum Johannis de Coneczpolye cancellarii et Petri de Sczekoczini vicecancellarii Regni Polonie sincere nobis dilectorum.

Relatio eiusdem magnifici Johannis de Coneczpolye Regni Polonie cancelarii et capitanei Siradiensis.

krakowskiego i innych, tak wielu godnych zaufania po przytoczeniu [tychże wyżej wymienionych]. Dane przez ręce wielmożnych Jana z Koniecpola kanclerza oraz Piotra ze Szczekocin podkanclerzego Królestwa Polski, szczerze nam drogich.

Z relacji tegoż wielmożnego Jana z Koniecpola kanclerza Królestwa Polski i starosty sieradzkiego.

Rozbiór dyplomatycznyBezpośredni odnośnik do tego akapitu

Tekst oryginalnyBezpośredni odnośnik do tego akapitu

[inwokacja] In nomine Domini amen. [perpetuacyjna] Ad perpetuam rei memoriam, [arenga] ne error oblivionis gestis, sub tempore versantibus, in posterum pariat detrimenta, alta regum et principum decreverunt consilia ea litterarum apicibus et testium annotacionem perhennari, ne lapsa tempori evanescant, [intytulacja] proinde nos Kazimirus Dei gracia rex Polonie, magnus dux Lythwanie necnon terrarum Cracovie, Sandomirie, Siradie, LLancicie, Cuyavie Pomeranieque dominus et heres Russie etc., [promulgacja] significamus tenore presencium, quibus expedit universis, [narracja] quomodo cupientes civitatis nostre LLublin incomodis atque dampnis, que per ignium, incendia noviter sustulit a[c] percepit ocurrere ac ipsius condicionem facere meliorem, ut tempore nostri felicis regiminis incre[m]enta suscipere valeat atque possit, ad instancisque et humiles peticiones civium civitat[is nostru]m [dyspozycja] fora annualia singulis annis quatuor in anno statuimus ex speciali prelatorum et baronum nostrorum consilio et consensu. Prim[um], videlicet pro festo Purificationis beate Marie [inc]ipiendo ab octo diebus ante ipsum festum Purificationis beate Marie et continuando ad alios octo dies ipsum festum immediate sequentes, dantes et concedentes hominibus omnibus et singulis seu mercatoribus ad ipsam civitatem LLublin convenientibus pro festo eodem plenam [et inte]gram facultatem merces ac res ipsorum, cuiuscumque generis fuerunt nihil speciei libere emendi et vendendi iuxta ipsorum et cuiuslibet eorum beneplaciti voluntatem sine cuiusvis de rebus mercionalibus thelonei aut alterius, cuiuscumque exaccionis in eadem nostra civitate solucionis, et hoc durante foro annuali, pro festo predicto. Secundum, videlicet pro festo Pentecostes secundum litteras et continencias privilegiorum ipsis per predecesores nostros datorum et concessorum. Tercium pro festo Assumpcionis beate Marie, quartam pro festo sanctorum Simonis et Iude. Perpetuo duratura decernentes et facultatem tribuentes omnibus et singulis hominibus et mercatoribus, cuiuscumque status, condicionis, dignitatis seu praeminencie extiterint, quod licite et sine quovis impedimento ac aresto huiusmodi fora ipsis per nos data et concessa visitare potuerint eorumque mercancias exercere et ipsorum res vendere, ac eciam comutare secundum, quod ipsis melius et utilius videbitur expedire, illo tamen non obmisso, quod omnes mercatores et homines hec alia duo fora pro festis Assumpcionis beate Marie et sanctorum Simonis et Iude visitantes ad solvendum thelonea, exacciones et alia iura ac consuetudines civitatis predictis tenebuntur et erunt astricti. Durabunt autem hec duo fora annualia pro festis Assumpcionis beate Marie et sanctorum Simonis et Iude in singulis annis duntaxat octo diebus, que omnia ipsis dedimus, concessimus iuxta consuetudines civitatis Cracoviensis circa hoc servari solitas et conscietas. Et vobis autem capitaneis, burgabiis, tenutaris, procuratoribus, viceprocuratoribus, theoloneatoribus, advocatis, consulibus, passuum locorumve custodibus et quibusvis aliis officialibus et subditorum eorum vicescongerentibus regni nostri, universis mandamus conditus. Omnes mercatores et homines fora annualia huiusmodi ire volentes et ipsa exercere sine omni impedimento permittatis et permitti faciatis gracie nostre sub obtentu. [korroboracja] Harum quibus sigillum nostrum est appensum testimonio literarum. [datacja] Actum Cracovie die dominico, in crastino sanctorum Petri et Pauli appostolorum, anno Domini millesimo quadringentesimo quadragesimo octavo, [lista świadków] presentibus ibidem magnifici et generosi: Johanne de Czisow castellano et capitaneo, Johanne de Thanczin palatino Cracoviensi, Petro de Schamotuli Calisiensi, Hincza de Rogow Roszprensi, Johanne de Gracidi Spiczimirzensi castellanis et Bartholomeo de Gori iudice, Petro de Peszkomascala succamerario Cracoviensi et aliis, quam pluribus fide dignis testibus circa praemissa. [datum per manus] Datum per manus magnificorum Johannis de Coneczpolye cancellarii et Petri de Sczekoczini vicecancellarii Regni Polonie sincere nobis dilectorum.

[relacja] Relatio eiusdem magnifici Johannis de Coneczpolye Regni Polonie cancelarii et capitanei Siradiensis.

TłumaczenieBezpośredni odnośnik do tego akapitu

[inwokacja] W imię Pana amen. [perpetuacyjna] Dla wiecznej pamięci rzeczy, [arenga] aby błąd zapomnienia dziejów, gdy toczy się czas, na przyszłość nie zrodził szkód, dogłębne rady królów i władców nakazują, aby one zostały uwiecznione powagą dokumentu i zapisem świadków, aby nie zwietrzały po upływie czasu. [intytulacja] Dlatego my Kazimierz z łaski Boga król Polski, wielki książę Litwy oraz [władca] ziem krakowskiej, sandomierskiej, sieradzkiej, łęczyckiej, kujawskiej, pomorskiej pan i dziedzic Rusi itd. [promulgacja] oznajmiamy niniejszym pismem, tym których [to] dotyczy, [narracja] ponieważ chcemy uczynić lepszym stan naszego miasta Lublina z powodu niedogodności oraz szkód, których doznało i zniosło przez ogień [oraz], że spotkały [je] niedawno pożary, aby za czasów naszych szczęśliwych rządów mogło i cieszyło się uzyskaniem przybytków oraz na żądania, jak i pokorne prośby mieszczan naszego miasta [dyspozycja] ustanawiamy jarmarki w poszczególnych latach, cztery w roku za specjalną radą i zgodą naszych dostojników i baronów. Pierwszy, mianowicie na święto Oczyszczenia Najświętszej Marii Panny zaczynając na osiem dni przed tymże samym świętem Oczyszczenia Najświętszej Marii Panny i przez kolejnych osiem dni od razu następujących po tym święcie, dając i udzielając wszystkim i pojedynczym ludziom czy [też] kupcom, którzy przybywają do tegoż miasta Lublina na święto takie samo i pełne prawo sprzedawać i kupować wolno towary i ich rzeczy bez względu na to jakiegokolwiek będą rodzaju, wedle woli i upodobania ich samych oraz kogokolwiek [innego] bez jakiejkolwiek opłaty za sprzedaż towarów albo innych, jakichkolwiek podatków, opłat w tymże naszym mieście i podczas jarmarku na to święto. Drugi [jarmark ustanawiamy], mianowicie na święto Zesłania Ducha Świętego wedle dokumentów i zawartości samych przywilejów danych i udzielonych przez naszych przodków. Trzeci [jarmark ustanawiamy] na święto Wniebowstąpienia Najświętszej Marii Panny, czwarty na świętych Szymona i Judy. Na wieczne trwanie przeznaczając i udzielając zezwolenia wszystkim i pojedynczym ludziom i kupcom jakiegokolwiek byliby stanu, położenia, godności czy świetności, aby w sposób dozwolony i bez żadnej przeszkody i sprzeciwu tak mogli przybywać na jarmarki im samym dane i udzielone przez nas oraz ich towary i rzeczy sprzedawać, zajmować się handlem, a także dokonywać wymiany wedle tego, jak będzie dla nich lepiej i korzystniej, tegoż jednak nie poniechawszy, żeby wszyscy kupcy i ludzie odwiedzając te dwa pozostałe jarmarki na święto Wniebowstąpienia Najświętszej Marii Panny i świętych Szymona i Judy byli zobowiązani do uiszczania ceł, podatków i powinni [przestrzegać] innych praw i zwyczajów wspomnianego miasta. Trwać będą zaś te dwa jarmarki na święto Wniebowstąpienia Najświętszej Marii Panny i świętych Szymona i Judy w poszczególnych latach nie dłużej niż osiem dni, które im dajemy, udzielamy stosownie do zwyczajów miasta Krakowa wedle tego jak [one] tam są zachowane [jako] zwykłe i dobrze poznane. Wam zaś królestwa naszego starostom, burgrabiom, tenutariuszom, rządcom, podrządcom, celnikom, wójtom, rajcom, strażnikom przejść celnych i innym urzędnikom i ich poddanym zastępcom, wszystkim nakazujemy [zachować prawo] składu. Wszystkim kupcom i ludziom, kiedy będą chcieli podążać w ten sposób na jarmarki i [z] nich korzystać, pozwólcie bez wszelkiej przeszkody [...] i uczyńcie dozwolonym w zamian za naszą łaskę. [korroboracja] Na świadectwo czego nasza pieczęć została przywieszona do dokumentu. [datacja] Działo się w Krakowie w niedzielę, w przeddzień świętych Piotra i Pawła apostołów, roku Pańskiego tysiąc czterysta czterdziestego ósmego, [lista świadków] w obecności tamże wielmożnych i urodzonych: Jana z Czyżowa kasztelana i starosty [krakowskiego], Jana z Tęczyna wojewody krakowskiego, Piotra z Szamotuł kaliskiego, Hinczy z Rogowa rozpierskiego, Jana Grąda spicymierskiego kasztelanów oraz Bartłomieja sędziego z Gór, Piotra z Pieskowej Skały podkomorzego krakowskiego i innych, tak wielu godnych zaufania po przytoczeniu [tychże wyżej wymienionych]. [datum per manus] Dane przez ręce wielmożnych Jana z Koniecpola kanclerza oraz Piotra ze Szczekocin podkanclerzego Królestwa Polski, szczerze nam drogich.

[relacja] Z relacji tegoż wielmożnego Jana z Koniecpola kanclerza Królestwa Polski i starosty sieradzkiego.