Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ziemiaństwo na Lubelszczyźnie – majątek Struża

Dwór w Struży gościł przez lata wielu znakomitych gości. Bolesław Prus napisał tu nowelę Szkatułka Babki, Stanisław Magierski prawdopodobnie tutaj skomponował popularną piosenkę Dziś do ciebie przyjść nie mogę, a poetka Julia Hartwig udzielała korepetycji.

 

Czytaj więcej

Tomasz Popławski (1878–1944)

Dr Tomasz Popławskiziemianin, wiceminister skarbu w latach 1925–1926, w rządzie Aleksandra hr. Skrzyńskiego, senator, prezes Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego, ekonomista, filozof, literat i publicysta. Na ślad wspomnień o nim można natrafić jedynie w pamiętnikach, listach przedstawicieli elity kulturalnej II Rzeczypospolitej, ówczesnych polityków i ziemian. „Był on wśród bogatej szlachty lubelskiej zjawiskiem wyjątkowym” – zanotował Stefan Krzywoszewski1.

Wyróżniał się kulturą osobistą, wykształceniem, talentem literackim, dobrodusznością i zaradnością. Postać współcześnie zapomniana. Bohater, o którym nie napisano biografii, ale dla współcześnie żyjących na tyle interesujący, intrygujący i inspirujący, że warto przywrócić o nim pamięć.

 

Czytaj więcej

Ziemiaństwo na Lubelszczyźnie – majątek Dzbenin

Pałacyk dzbeniński znajduje się aktualnie w granicach administracyjnych Lublina, stanowi własność prywatną dwóch rodzin. Przed wybuchem wojny i w czasie okupacji należał do rodziny Rzączyńskich. Na temat obiektu powstała praca magisterska Marii Pysznej, pt. Rewaloryzacja zabytkowa założenia willowego Dzbenin.

 

Czytaj więcej

Ziemiaństwo na Lubelszczyźnie – majątek Sól

„Granica wschodnia majątku biegła wzdłuż pięknej rzeki Czarna Łada, począwszy od sosnowego lasu, tzw. Borku, a biorącej źródła w Puszczy Solskiej, aż do Białej Łady równie pięknej jak Czarna, gdzie ma swe ujście w połowie wsi Sól. Biała Łada bierze źródła we wsi Łada koło Goraja, przepływa przez Biłgoraj, majątek Sól i wpada do Tanwi. I wreszcie granica północna, przebiegała po wspólnej granicy z majątkiem Różnóka […]. W wyżej opisanych granicach, najbliżej granicy północnej rozciągały się obszerne zabudowania majątku Sól powierzchni około 500 ha” – wspominał Andrzej Kiełczewski w latach 80.

 

Czytaj więcej

Ziemiaństwo na Lubelszczyźnie – majątek Siemień

„Majątek Siemień był od XIX wieku w rękach rodziny Zaorskich. Na podwórzu stała stara kuźnia, nikt nie chciał się tam zasiedlić, ponieważ chodziła wersja, że jest zakażona cholerą. Przed I wojną światową pracował tam pewien kowal z żoną. Kiedyś wracając do domu, podczas, albo przed I wojną, zobaczył jakiś kamień, wydawało mu się, że to kamień białawy i kopnął go. Poszedł do domu, prosił żeby żona pomogła ściągnąć buty. Okazało się, że to nie był kamień tylko czaszka ludzka. Chodziła wersja, że oboje oni zmarli i może dlatego nie chciał nikt później tutaj zamieszkać” – wspomina Mieczysław Bielski, który wraz z rodziną mieszkał w majątku.

Czytaj więcej

Nikodem Budny (1863–1934)

Przedsiębiorca i społecznik, właściciel majątków ziemskich: Jastków, Niemce, Zakrzów i Żulin. Właściciel wielu nieruchomości, udziałowiec cukrowni „Rejowiec” i hotelu Victoria. Członek Lubelskiego Towarzystwa Dobroczynności.

Czytaj więcej

Ziemiaństwo na Lubelszczyźnie

W granicach obecnego województwa lubelskiego zostało zlokalizowanych i umieszczonych na mapie ponad 850 majątków ziemskich funkcjonujących w dwudziestoleciu międzywojennym. Wiele przedwojenych majątków znajduje się obecnie poza granicami współczesnego wójewództwa, którego kształt uległ zmianie. Część miejscowości zmieniła nazwę, bądź przestała istnieć, stąd trudności w umieszczeniu ich na współczesnej mapie. Problematyczne były również miejscowości, których nazwa występuje w wielu regionach Polski.

 

Czytaj więcej