Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Malarstwo i grafika w Lublinie

Przewodnik po historii sztuk plastycznych w Lublinie i najważniejszych przedstawieniach ikonograficznych Lublina.
Prezentacja sylwetek i dorobku najważniejszych lubelskich twórców.

 

Czytaj więcej

Widoki Lublina – „Wjazd generała Zajączka do Lublina” (1826)

Wjazd generała Zajączka do Lublina w 1826 rokuSygnatura na XIX-wiecznym obrazie Wjazd generała Zajączka do Lublina pozwala sądzić, że wykonał go Niemiec, rodem z Monachium, przebywający w Lublinie okazyjnie albo od czasów austriackiej okupacji miasta po trzecim rozbiorze Polski. W różnych publikacjach próbuje się polonizować mistrza, przezywając go Filipem Dąbkiem.
Obraz Dombecka to ostatnie znane i wartościowe malowidło lubelskie, wykonane przez cudzoziemca. 

Generał Zajączek nie pojawił się w mieście. Dzisiaj obraz ten wisi w gabinecie prezydenta Lublina.
 

Czytaj więcej

Freski w kaplicy Trójcy Świętej

Kaplica Trójcy Świętej na Zamku Lubelskim jest jednym z najcenniejszych zabytków sztuki w Europie. O jej wartości świadczą bizantyńsko-ruskie malowidła z początku XV wieku. Polichromia pokrywająca niemal całą powierzchnię sklepień i ścian została ufundowana przez króla Władysława Jagiełłę.

Czytaj więcej

Widoki Lublina – panorama miasta na polichromii z kamienicy Lubomelskich w Lublinie (1574)

„Remont mieszczańskiej kamienicy przy Rynku 8 nie zapowiadał żadnej sensacji. W czasie poprzednich prac budowlano-konserwatorskich, w 1974 i 1983 roku, kamieniczka została zbadana i opisana. Stwierdzono wtedy obecność licznych warstw polichromii w wielu miejscach obiektu, ale nikt nie domyślał się istnienia malowideł o takim pięknie i historycznym znaczeniu [...]”.
B. Odnous, Kamienica Rynek 8, czyli kiedy Lublin zbudowano, Lublin 1998.

 

Czytaj więcej

Malarstwo w Lublinie od XV do XVIII wieku

O rozwoju sztuk plastycznych w Lublinie wciąż wiadomo bardzo niewiele. Informacje o pracujących w mieście artystach i dziełach, które tu powstawały, są wycinkowe, niepełne, ogólne i nie układają się w spójną historię, w której można prześledzić wpływy z innych krajów, inspiracje albo też gusta mecenasów. Ta sytuacja utrzymuje się do końca XVIII wieku, a nawet przez większą część wieku XIX – bardziej szczegółowe informacje na temat życia artystycznego, wystaw, dzieł i samych twórców pochodzą dopiero z drugiej połowy tego stulecia. Poniższy tekst jest próbą zebrania rozproszonej wiedzy o istotnych przykładach malarstwa i grafiki w Lublinie począwszy od kaplicy Świętej Trójcy, skończywszy na XVIII-wiecznych realizacjach w lubelskich kościołach.

 

Czytaj więcej

Freski w archikatedrze lubelskiej

Freski Józefa Meyera w kościele pw. śś. Jana Chrzciciela i Jana Ewangelisty

Wielki pożar, który zniszczył część Lublina 10 marca 1752 roku, zrujnował wnętrze i strawił bogate wyposażenie jezuickiego kościoła pw. śś. Jana Chrzciciela i Jana Ewangelisty. Odbudowa zniszczonej świątyni trwała kilka lat i została zakończona w 1757 roku wymalowaniem wspaniałych fresków pokrywających całe jej wnętrze. Ich autorem był Józef Meyer, którego podpis wraz z datą ukończenia polichromii widnieje w przedsionku nad głównym wejściem.

 

Czytaj więcej

„Sąd ostateczny” Tomasza Muszyńskiego w kościele dominikanów w Lublinie

Fresk Sąd ostateczny w kaplicy Świętego Krzyża (Tyszkiewiczów) w bazylice pw. św. Stanisława w Lublinie

Fresk Sąd ostateczny na sklepieniu kopuły kaplicy Świętego Krzyża (zwanej kaplicą Tyszkiewiczów) jest jednym z najwcześniejszych przykładów monumentalnego malarstwa barokowego w Polsce i jednym z najbardziej wartościowych fresków o tematyce eschatologicznej na terenie kraju; w lubelskiej skali zdystansował wszystkie XVII-wieczne realizacje zarówno na tynku, jak i na płótnie.

 

Czytaj więcej

Polichromie w kamienicy Lubomelskich (Rynek 8) w Lublinie

Kamienica numer 8 przy ulicy Rynek w Lublinie jest zabytkiem pod wieloma względami wyjątkowym. W jej wnętrzach, w piwnicy i w sali na parterze, zachowały się unikatowe XVI-wieczne polichromie będące rzadkim na terenie Polski przykładem kultury mieszczańskiej epoki renesansu.

 

Czytaj więcej

Włodzimierz Borowski (1930–2008)

Włodzimierz BorowskiArtysta i teoretyk sztuki. W latach 1954–1957 studiował historię sztuki na KUL. Współtwórca Grupy "Zamek". Podczas studiów tworzył dzieła, które poprzez odrzucenie tradycyjnej formy malarskiej odwoływały się do idei dzieła-przedmiotu jako zintegrowanej całości powstającej za pomocą eksperymentu i próby zbadania statusu fizycznego dzieła. Wielowarstwową strukturę dzieła traktował jako estetycznie ujednolicony konkret – oryginalny wytwór artysty.

Czytaj więcej

Malarstwo i grafika w Lublinie – widoki Lublina

Akwarele, pastele, rysunki, miedzioryty, akwaforty, akwatinty i drzeworyty pozwalają na lepsze poznanie przeszłości Lublina i przemian, jakim ulegał w ciągu stuleci. Już renesansowy Lublin doczekał się swoich malarskich wizerunków, m.in.: na polichromii z kamienicy Lubomelskich i w miedziorycie Hogenberga i Brauna.
Bogaty zbiór pejzaży miejskich, uwieczniających lubelski koloryt i często już dziś nieistniejące budynki i ulice, zawdzięczamy pracującym tu artystom, takim jak np.: Adam Lerue, Wojciech Gerson, Konstanty Kietlicz-Rayski, Leon Wyczółkowski, Symcha Binem Trachter, Henryk Lewensztadt.

 

Czytaj więcej

Widoki Lublina – „Album Lubelskie” Adama Lerue (1852)

W latach 1857–1860 dzięki staraniom Adama Lerue, inwentaryzatora-rysownika, wydano w Warszawie Album Lubelskie. Opracowane przez Lerue rysunki przenieśli na kamień litograficzny: Julian Cegliński, Alfons Matuszkiewicz i Władysław Walkiewicz w Zakładzie Litograficznym Adolfa Pecqa i S-ki w Warszawie.

 

Czytaj więcej

Widoki Lublina – rysunki i akwarele Wojciecha Gersona (1853)

Ważne miejsce w ikonografii Lublina zajmują rysunki i akwarele Wojciecha Gersona, wykonane podczas wycieczek po Lubelszczyźnie w latach 1852 i 1853. Wycieczkę statkiem z 1853 roku opisał Gerson trzydzieści lat później w „Tygodniku Powszechnym” w 1885 roku w artykule: POWIŚLE Szkice piórkiem i ołówkiem, ilustrując teksty rysunkami z pierwszej i drugiej podróży.


Czytaj więcej

Widoki Lublina – nokturny Mariana Trzebińskiego (1910–1919)

Brama Krakowska w Lublinie„Z lat 1910–1919 pochodzą delikatne, impresyjne rysunki czarną kredką Mariana Trzebińskiego (1871–1942). Przedstawione na nich bramy – Krakowska i Grodzka – oraz Wieża Trynitarska, to nastrojowe nokturny. Szczególnie udane są dwie pierwsze: miękko modelowane bryły budowli wyłaniają się z mroku nocy oświetlone delikatnym światłem gazowych latarni”.
R. Bartnik, Widoki Lublina w zbiorach graficznych Muzeum Lubelskiego, Lublin 2000.


Czytaj więcej

Widoki Lublina – drzeworyty Kazimierza Pieniążka (1925–1932)

„Równie efektownie, aczkolwiek w innej technice, pokazuje Stare Miasto Kazimierz Pieniążek w drzeworytach z 1931 roku. Posługując się bardzo zróżnicowaną kreską tworzy widoki miasta z jego starą drewnianą i murowaną zabudową, z wysokimi dachami, pełną przybudówek, z drewnianymi schodkami, balkonami; piętrzącą się nad brukowanymi uliczkami [...]”.
R. Bartnik, Widoki Lublina w zbiorach graficznych Muzeum Lubelskiego, Lublin 2000.
 
 

Czytaj więcej

Widoki Lublina – drzeworyty Maksymiliana Brożka (1939)

„Z 1939 roku pochodzi duży zespół rysunków, akwarel, drzeworytów i litografii Maksymiliana Brożka (1897–1977). Brożek pokazuje w nim, obok widoków ogólnych Lublina, większość znanych już motywów jak bramy Starego Miasta w różnych ujęciach, Zamek, kościoły. Rysunki i akwarele utrzymane są w konwencji realistycznej, najczęściej w formie swobodnego, malarskiego szkicu. Najciekawsze i najbardziej dojrzale artystycznie są drzeworyty, działające mocnym kontrastem czerni i bieli, gdzie z głębokiego mroku cienkimi, białymi liniami wydobywa kontury i podziały staromiejskich budowli [...]”.
R. Bartnik, Widoki Lublina w zbiorach graficznych Muzeum Lubelskiego, Lublin 2000.
 
 

Czytaj więcej