Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Janusz Byszewski (ur. 1952)

Janusz Byszewski (ur. 1952)

Niezależny twórca, animator kultury (do 2015), wykładowca, kurator kultury współczesnej, projektant sytuacji twórczych. Współzałożyciel grupy pARTner (1983 – 1990); założyciel i kurator Laboratorium Edukacji Twórczej CSW ZU w Warszawie (1989 – 10.10.2018).

 

Czytaj więcej

Opowiadanie historii na świecie

Mów tylko. Poza tym rób, co chcesz.
Platon, Fajdros

 

W jednym z tekstów poświęconym współczesnej sztuce opowiadania czytamy:

Nie ma ani jednej dokładnej definicji gawędziarstwa (Storytelling). Sztuka opowiadania jest czymś innym dla każdego człowieka z innej kultury i kontekstu. Pewnie jest tyle definicji, ilu gawędziarzy, a może nawet ilu słuchaczy. Gawędziarstwo jest bardzo osobistym doświadczeniem zarówno dla gawędziarza, jak i dla słuchacza. Ale być może uda nam się zaproponować ogólną definicję, która mogłaby dać przynajmniej wyobrażenie, czym ono jest.

Czytaj więcej

Sagi skandynawskie

Saga jest gatunkiem literackim pisanym prozą, spokrewnionym z eposem rycerskim. W języku gockim słowo saega oznaczało „to, co się mówi”, „to, co się opowiada”, w nordyckim (sögur) „opowieść” lub „historię”. Wyraz jest również spokrewniony z angielskim say, czyli „powiedzieć”. Przez wieki samo słowo „saga” zyskało w językach skandynawskich szersze znaczenie. We współczesnym szwedzkim i duńskim opisuje nierealistyczne epickie utwory literackie. Folksaga w szwedzkim oraz duńskim oznacza ludową baśń nieznanego autora. Konstsaga jest szwedzkim określeniem baśni napisanej przez autora znanego, np. Hansa Christiana Andersena czy Astrid Lindgren. Sagą nazywano również współczesne nam powieści fantasy. Władca Pierścieni J.R.R. Tolkiena został przetłumaczony na język szwedzki pod tytułem Sagan om Ringen, czyli Saga o pierścieniu, a po islandzku HringadróttinssagaSaga o Władcy Pierścieni. Ciekawostką jest fakt, że sam Tolkien wiedział o szwedzkim tłumaczeniu tytułu swojego dzieła i nie przypadło mu ono do gustu. Najnowsze wydania zawierają już dosłowne tłumaczenie.

Czytaj więcej

Joanna Sarnecka

Antropolog kultury, etnograf, tancerka, aktorka, bajarka. Brała udział w wielu warsztatach aktorskich (min. minimal art, czy warsztatach teatru ruchu i pantomimy podczas Międzynarodowego Festiwalu Sztuki Mimu), opowiadackich i tanecznych. Prowadzi warsztaty tańców tradycyjnych dla różnych grup wiekowych od przedszkolaków po słuchaczy Uniwersytetu Trzeciego Wieku. Jako animator, prowadzi zajęcia świetlicowe i taneczne w Beskidzie Niskim, gdzie mieszka. Autorka opowiadań i bajek. Laureatka konkursu Tygodnika Powszechnego na opowiadanie oraz konkursu na prozę kryminalną zorganizowanego przez Międzynarodowy Festiwal Kryminału we Wrocławiu.
 

Czytaj więcej

Polscy opowiadacze historii

Narodziło się wraz z samą historią ludzkości; nie ma ani nigdzie nie było społeczeństwa
nieznającego opowiadania; wszystkie klasy, wszystkie grupy ludzkie mają swoje
opowiadania, a często w tych samych opowiadaniach znajdują upodobanie ludzie o
najrozmaitszych, często przeciwstawnych kulturach. Opowiadanie drwi sobie z dobrej czy
niedobrej literatury; międzynarodowe, ponadczasowe, ogólnokulturowe jest zawsze obecne,
jak życie. 
(Roland Barthes)


Kultura słowa była od zawsze mocno zakorzeniona w sile przekazu słowa mówionego. Szczególnie w kuturze wyrastającej w tradycji chrześcijańskiej. Przykładem kunsztu mówcy byli niegdyś dominikanie głoszący godzinne kazania. Mówiąc o fascynacji słowem mówionym w Polsce należy pamiętać o pierwszych improwizacjach (z teatralnym zacięciem) romantyków (mdlejący Mickiewicz, nietykalność poety jako medium). W polskiej tradycji kultury opowiadania historii byli niegdyś bajarze czy tak zwani gawędziarze.

Czytaj więcej

Sztuka opowiadania w Szwecji

Renesans sztuki opowiadania (storytellingu) w Szwecji rozpoczął się pod koniec lat 80. i objął środowisko pisarzy, bibliotekarzy, nauczycieli, folklorystów i aktorów. Przedstawicieli różnorodnych zawodów zafascynowała sytuacja spotkania, jaką zawsze otwiera opowiadanie historii, jej intensywność pozwalająca na żywy przekaz mitów, bajek, opowieści z życia i literatury. Mats Rehnman, jeden z najbardziej zasłużonych animatorów ruchu opowiadania w Szwecji, mówi, że storytelling odkrył w czasach, kiedy był pisarzem i artystą i często brał udział w spotkaniach z dziećmi, podczas których czytał fragmenty swoich książek. W czasie jednego z takich spotkań przyszło mu do głowy, by odłożyć książkę i zamiast czytać, zaczął opowiadać. Nagle okazało się, że dzieci słuchały go i były skoncentrowane jak nigdy dotąd. Od tego czasu zaczął opowiadać historie.

Czytaj więcej

Jarosław Kaczmarek

Jarosław Kaczmarek to warszawski opowiadacz historii, związany ze Stowarzyszeniem Studnia O. Działa również jako indywidualny twórca, współorganizuje projekty, których przedmiotem jest sztuka opowiadania historii. Przekazuje swoją pasję, prowadząc warsztaty z dziećmi, młodzieżą i dorosłymi. Jest animatorem kultury, autorem opowiadań. Opowiada także pieśnią, komponując muzykę do własnych tekstów. Gra na gitarze, jest twórcą zespołów Księżycovo i Buszmeni. W Lublinie gościł na festiwalach Wędrowne Spotkania z Opowieścią (2010), Zaczarowany Lublin  (2011) oraz na Festiwalu Opowiadaczy "Słowo Daję".
 

 

Czytaj więcej

Festiwal Opowiadaczy "Słowo Daję"

Festiwal Opowiadaczy organizowany jest od kilku lat w Lublinie przez Fundację Kultura Enter. Jej partnerami są Warsztaty Kultury (instytucja kultury Lublina powstała w wyniku podziału Centrum Kultury w Lublinie) i O.pl – Polski Portal Kultury. Projekt przygotowuje Karolina Waszczuk. Jak ogłasza Centrum Kultury w Lublinie: "To trzy dni mądrości słowa zawartej w niezwykłych historiach przedstawianych przez kilkunastu najlepszych opowiadaczy z Polski". Główny cel wydarzenia to ukazanie wielokulturowej tradycji Lublina i Lubelszczyzny poprzez opowiadanie lubelskich legend przekazywanych przez ludowych gawędziarzy i bajarzy, a także opowieści historycznych prezentujących najważniejsze wydarzenia związane z historią Lublina. Kolejnym założeniem festiwalu jest przybliżenie kultury państw, z którymi współpracuje Lublin – Ukrainy, Hiszpanii, Litwy i Francji – poprzez zaproszenie opowiadaczy z zagranicy, m.in. Janet Blake i Laurence Benedetti.

Czytaj więcej

Muzeum Bajek, Baśni i Opowieści "MuBaBaO"

Pod tą nazwą funkcjonuje aktualne nazwane i stworzone przez Michała Malinowskiego Muzeum Opowiadaczy Historii. Specjalnie przygotowana sala przy rodzinnym zabudowaniu została otwarzona w 2002 r. w Czarnowie w gminie Konstancin-Jeziorna (pod Warszawą). To pierwsze tego rodzaju muzeum na świecie gromadzące zbiory światowych tradycji ustnych. Według twórcy za cel stawia sobie ono wpływ na rozwój osobowości i kreatywności odwiedzających. Jak można przeczytać na stronie internetowej muzeum: "Muzeum Bajek, Baśni i Opowieści jest niezwykłym miejscem spotkań ze Słowem Mówionym i Myśleniem Kreatywnym". Zwiedzający (dzieci i dorośli) biorą udział w wydarzeniach związanych z opowiadaniem bajek, przekazywaniem opowieści i legend. Miejsce to "poprzez nową formę myślenia o eksponacie, wystawie i zwiedzającym prezentuje unikalną kolekcję tego, co do tej pory było nieuchwytne, a co stanowi dorobek wielu światowych kultur"

Czytaj więcej

Stowarzyszenie Grupa Studnia O.

Działające od 1997 r. pierwsze w Polsce stowarzyszenie opowiadaczy o charakterze edukacyjnym i animującym działania parateatralne. Realizuje projekty społeczno-kulturowe, m.in. „Opowiedz sąsiedzie”, „Bajanie na polanie”, „Cudowna podróż. Wędrowny festiwal opowiadania 2012”, „Międzynarodowy Festiwal Sztuki Opowiadania 2012″, "Scena Opowiadania 2013", "Mali ambasadorowie kultury. Opowiedz swoją Warszawę". Źródłem opowieści jest tradycja literatury ustnej oraz historie autorskie. Opowiadane historie pochodzą z różnych stron świata (m.in. z Afryki, Bliskiego Wschodu, Syberii), kultur (m.in. opowieści żydowskie, cygańskie) i czasów (m.in. tradycyjne baśnie, legendy miejskie, opowieści futbolowe).

Czytaj więcej

Program "Środki Świata"

Coraz częściej zadajemy sobie pytanie o jakość edukacji, o to jaka powinna być szkoła w XXI wieku. To pytanie nabiera szczególnie dramatycznego wydźwięku w miejscu, w którym żyjemy - w jednym z najbiedniejszych Regionów Europy. To właśnie tutaj widać najwyraźniej jak wielką rolę pełni Szkoła w przygotowaniu młodego człowieka do życia we współczesnym świecie. W każdej lokalnej społeczności, w szczególności na wsi i na prowincji szkoła jest instytucją o ugruntowanym znaczeniu i prestiżu. Bardzo często szkoła staje się rodzajem centrum edukacyjno-cywilizacyjnym dla małej, biednej miejscowości.

Czytaj więcej