Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

„Nowy Głos Lubelski” (1939–1944)

„Nowy Głos Lubelski” nawiązywał tytułem do wydawanego w okresie międzywojennym dziennika „Głos Lubelski”. Powstał z inicjatywy Niemców i stanowił istotne ogniwo w hitlerowskim systemie propagandy. Był wydawany pod egidą oficjalnego koncernu prasowego Generalnego Gubernatorstwa „Zeitungsverlag Krakau–Warschau GmbH”. Redakcja dziennika mieściła się w Lublinie przy ul. Krakowskie Przedmieście 41.

 

Czytaj więcej

„Kurier Lubelski” (1865-1878)

„Kurier Lubelski wychodzący w latach 1865-1878 był  drugim z kolei pismem pod tym tytułem. Zaczął się ukazywać pod koniec roku 1865 jako pierwsze polskie pismo prowincjonalne po powstaniu listopadowym. W roku 1865 pismo ukazywało się dwa razy w tygodniu: w środy i soboty. W latach następnych wychodziło trzy razy w tygodniu: we wtorki, czwartki i soboty. [1]

 

Czytaj więcej

Historia lubelskiego ekslibrisu

„Gorącymi miłośnikami i propagatorami ekslibrisów w Lublinie są przede wszystkim członkowie miejscowego LTMK z ks. dr Ludwikiem Zalewskim na czele, którego zbiór dawnych i współczesnych znaków bibliotecznych polskich należy do najcenniejszych nie tylko w naszym mieście”. Tak pisał w dniu 24 stycznia 1932 roku w kąciku bibliofilskim „Kuriera Lubelskiego” wybitny bibliofil i znawca ekslibrisów - Julian Kot (Wiktor Ziółkowski). Słowa te można odnieść i do obecnej rzeczywistości. Od tamtych czasów niewiele się zmieniło. Lubelskie Towarzystwo Miłośników Książki, którego 75-lecie przypadło w 2001 roku, skupia wokół siebie twórców, kolekcjonerów i miłośników znaków książkowych. Towarzystwo poprzez swoje inicjatywy jednoczy ludzi różnych profesji wokół ekslibrisu. Przytoczyć tu należy powołaną do życia w roku 1975 w Klubie MPiK w Lublinie Galerię „Ex libris”, a także Biennale Współczesnego Ekslibrisu Lubelskiego, którego 10. edycja odbyła się w roku 2000"[1]. Do innych inicjatyw należą odbywające się w Lublinie wystawy tematyczne oraz indywidualne poszczególnych twórców lubelskich i zagranicznych, a także prezentacja ekslibrisów wielu narodów Europy.

>>> czytaj więcej o Lubelskim Towarzystwie Miłośników Książki w artykule „Lubelscy bibliofile”

 

 

Czytaj więcej

Drukarnia Ludowa w Lublinie (1912-1939)

Drukarnia Ludowa została założona w roku 1912 przez Józefa Popiela (1877 – 1919). Początkowo działała przy ul. Krakowskie Przedmieście 34, następnie przy tej samej ulicy pod numerem 60. 31.VII.1918 roku zakład został czasowo zamknięty przez austriackie władze okupacyjne za druk nielegalnych komunikatów o treści rewolucyjnej. Po śmierci Józefa Popiela w 1919 zakład aż do 1939 roku prowadził Aleksander Michalski (1890 – 1944). [1]

W drukarni tej drukował Józef Łobodowski: „Słońce przez szpary” (1929), „Gwiezdny psałterz” (1931) oraz  „Trybunę” Nr 1 (1932). Aleksander Michalski zginął w 1944 roku na Majdanku zamordowany wraz z innymi drukarzami z Drukarni Popularna. [2]

>>> czytaj więcej o Józefie Łobodowskim

 

 

 

 

 

 

 

 

Opracował Tomasz Pietrasiewicz
Redakcja Alicja Magiera, Agnieszka Wiśniewska

 

 

Czytaj więcej

„Kurier Lubelski” (1830-1831)

Pierwszym lubelskim dziennikiem był  „Kurier Lubelski”, który ukazywał się w okresie powstania listopadowego od 9.12.1830 r. do 5.02.1831 r., codziennie z wyjątkiem sobót.

Czesława Iskra: „Kurier” drukowany był w Lublinie w Drukarni Rządowej  na papierze czerpanym bardzo złej jakości, bez podania ilości nakładu i oficyny wydawniczej. Szata graficzna była bardzo uboga. „Kurier Lubelski” składał się z dwóch stron. W zbiorach bibliotecznych zachowało się jedynie 17 numerów tego pisma. Jeden z pierwszych numerów dziennika znajduje się w Bibliotece im. H. Łopacińskiego w Lublinie. Oznaczony jest numerem 12, wydany pod datą: „wtorek 21 grudnia 1830 r.”. Obok lubelskiej Biblioteki tylko Ossolineum posiada numery „Kuriera”. [1]

 

Czytaj więcej

Drukarnia Pawła Konrada w Lublinie (1630-1667)

Z Drukarni Pawła Konrada wyszedł pierwszy zachowany do dzisiaj lubelski druk w języku polskim, tj  „Słonecznik albo porównanie woli ludzkiej z wolą boską”, a także pierwszy polski kalendarz wydrukowany w Lublinie. Badacze zajmujący się drukami konradowskimi rożnią się znacząco w ocenie warsztatu Pawła Konrada. Drukarnia działała przez blisko czterdzieści lat, kilkakrotnie zmieniając właściciela. Istnieje hipoteza, według której ostatnim właścicielem sprzętu - już po opuszczeniu przez niego miasta - miała być wspólnota kalwińska w Słucku.

 

 

Czytaj więcej

Drukarnia Anny Konradowej w Lublinie (1636-1649)

Wdowa po Pawle Konradzie objęła w posiadanie drukarnię należącą do męża po jego śmierci w 1636 roku. W czasie zarządzania drukarnią przez Annę Konradową, wyszło z niej 61 druków sygnowanych jej imieniem, m.in. „Pieśń nowa o Żydach lubelskich” i sielanka Samuela Twardowskiego pt. „Daphnis drzewem bobkowym”. Badacze przypuszczają, że nieoznaczony imieniem wydawcy druk „Talmud albo wiara żydowska” Jana Achacego Kmity również pochodził z drukarni Anny Konradowej. Po 13 latach zarządzania drukarnią Anna sprzedała ją Janowi Wieczorkowiczowi.

 

Fragment karty tytułowej z zapisem miejsca druku. Daphnis drzewem bobkowym przez Samuela z Skrzypney Twardowskiego napisana. Drukarnia Anny Wdowy Konradowej, 1938. Ze zbiorów Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich.

 

Czytaj więcej

Drukarnia Jana Wieczorkowicza w Lublinie (1649-1656)

Jan Wieczorkowicz przejął drukarnię Pawła Konrada odkupując ją od wdowy po nim Anny. Dzięki swoim umiejętnościom przyczynił się do znaczącej poprawy jakości druków, pomimo że użytkował te same czcionki co małżeństwo Konradów. Za czasów jego zarządu z drukarni wyszły m. in. „Relacja Expedyciey Zbaraskiey…” oraz  dzieła o. Pawła Ruszla związane z historią relikwii drzewa Krzyża Świętego.

 

 

Czytaj więcej

Drukarnia Jezuitów w Lublinie (1683-1773)

Po zamknięciu drukarni założonej przez Pawła Konrada, miejsce monopolisty na lubelskim rynku polskiej książki zajęła otwarta w 1683 roku Drukarnia Jezuitów. Przez blisko sto lat funkcjonowała, nie mając żadnej konkurencji. Oferta wydawnicza drukarni była ściśle podporządkowana kontrreformacyjnej działalności zakonu. Przeważały w niej wydawnictwa o charakterze religijnym i propagandowym. Z tekstów literackich, które wyszły z Drukarni Jezuitów, najwartościowsze były „Komedie” Franciszka Bohomolca.

 

 

Czytaj więcej

Drukarnia Trynitarzy w Lublinie (1781-1817)

Zakon Trynitarzy przejął dawną Drukarnię Jezuitów z rąk Komisji Edukacji Narodowej w okresie rozbiorowym. Drukarnia wydawała teksty dotyczące rozgrywających się wydarzeń politycznych. Jej najważniejszym drukiem było „Prawo polityczne narodu polskiego, czyli układ rządu Rzeczpospolitej”.
Po opuszczeniu Lublina przez ostatnich trynitarzy drukarnia została wydzierżawiona.

 

 

Czytaj więcej