Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Czesław Doria-Dernałowicz (1901–1993)

Czesław Doria-Dernałowiczarchitekt, konserwator zabytków, pedagog. Dla Lublina zaprojektował Dom Partii (obecnie budynek Uniwersytetu Medycznego przy Alejach Racławickich), budynek Wydziału Farmacji Akademii Medycznej (obecnie budynek Uniwersytetu Medycznego przy ulicy Radziwiłłowskiej), gmach Wojewódzkiej Komendy Policji przy ulicy Narutowicza. Jest autorem renowacji i odbudowy kamienic przy Rynku 8 i Rynku 12 oraz pałacu Czartoryskich i hotelu Europa.

 

Czytaj więcej

Feliks Łodzia-Bieczyński (1799–1885)

Feliks Łodzia-Bieczyński (1799–1885), inżynier gubernialny Lublina i guberni lubelskiej. Autor planu Lublina z 1829 roku, projektu założenia Ogrodu Saskiego w Lublinie, projektu urządzenia i wybrukowania ulicy Świętoduskiej, projektu utworzenia ulicy Kapucyńskiej. Autor broszur Spis szczegółowy drzew ozdobnych, krzewów, półkrzewów, kwiatów trwałych i letnich, bulwowych i cebulowych [...] żyjących w ogrodzie publicznym miejskim oraz na trawnikach przez gmachem Rządu Gubernialnego i Miasta Lublina przyszłość.

 

Czytaj więcej

Henio Żytomirski – kalendarium życia

Henio Żytomirski – kalendarium życia

Kalendarium życia Henia Żytomirskiego jest próbą rekonstrukcji losów chłopca i jego bliskich na podstawie zachowanych dokumentów rodzinnych – listów i zdjęć oraz źródeł archiwalnych pochodzących z okresu wojny. Informacje dotyczące bezpośrednio kolejnych wydarzeń z życia Henia przedstawione są na tle sytuacji ludności żydowskiej w Lublinie pod okupacją niemiecką.

Czytaj więcej

Henio Żytomirski. Historia jednego życia

Henio Żytomirski. Historia jednego życia

Henio Żytomirski pochodził z lubelskiej zasymilowanej rodziny żydowskiej. Kiedy wybuchła II wojna światowa, miał 6 lat. Dzięki zachowanemu albumowi rodzinnemu poznajemy życie Henia i jego bliskich do czasu Zagłady. W 1941 roku wraz z całą rodziną musiał przenieść się z zamieszkiwanej dotąd kamienicy przy ulicy Szewskiej 3 do getta – na ulicę Kowalską 11. Wiosną 1942 roku rozpoczęła się likwidacja getta, a Henio podzielił los tysięcy lubelskich Żydów. Dzięki działaniom upamiętniającym prowadzonym przez Ośrodek "Brama Grodzka-Teatr NN", Henio Żytomirski stał się jednocześnie postacią realną i symboliczną - chłopcem, mającym swoją rodzinę i marzenia, jak i figurą Zagłady, symbolem niezawinionego cierpienia.

Czytaj więcej

Janusz Krupski (1951-2010)

Janusz Krupski (1951-2010)

Janusz Krupski był opozycjonistą, członkiem niezależnego ruchu wydawniczego, redaktorem kwartalnika „Spotkania. Niezależne Pismo Młodych Katolików”. Odegrał kluczową rolę w powstaniu tzw. drugiego obiegu, przyczyniając się do sprowadzenia do Polski pierwszego powielacza. Współtworzył Wydawnictwo Spotkania, które zostało zalegalizowane w demokratycznej Polsce (prowadził je do 1993 roku). W latach 90. założył własną oficynę – Wydawnictwo Krupski i S-ka. Pełnił funkcję wiceprezesa Instytutu Pamięci Narodowej, był dyrektorem Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Zginął 10 kwietnia 2010 roku w katastrofie rządowego samolotu koło Smoleńska.

Czytaj więcej

Bolesław Stelmach (ur. 1956)

Bolesław Stelmach (ur. 1956)

Architekt.
W 2010 roku został laureatem Honorowej Nagrody Stowarzyszenia Architektów Polskich. Najważniejsze realizacje Bolesława Stelmacha znajdują się w Warszawie, Żelazowej Woli, Nałęczowie i Lublinie.

Czytaj więcej

Andrzej Mroczek (1941–2009)

Andrzej Mroczek (1941–2009)

Historyk sztuki, kurator i wieloletni dyrektor Galerii Labirynt i BWA w Lublinie. Przez lata konsekwentnie realizował przyjęty przez siebie program artystyczny, w ten sposób promując Lublin w Polsce i na świecie.

 

Czytaj więcej

Andrzej Bogusław Wąsek (1943-2003)

Andrzej Bogusław Wąsek urodził się 19 listopada 1943 roku w Biłgoraju, gdzie ukończył szkołę podstawową i liceum ogólnokształcące1. Studia prawnicze na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej i Uniwersytecie Warszawskim odbył w latach 1960-1965. Od roku 1965 do końca swojego życia związany był z Wydziałem Prawa UMCS2. Aplikację sądową w Sądzie Wojewódzkim w Lublinie, zakończoną złożeniem egzaminu sędziowskiego, odbył w latach 1965-19673. Doktoryzował się pod kierunkiem prof dr hab Henryka Rajzmana w 1970 roku4. Pięć lat później uzyskał habilitację5. Tytuł profesora nadzwyczajnego nauk prawnych otrzymał w 1986 roku, tytuł profesora zwyczajnego w 1992 roku6. Przez 30 lat pracował w Zakładzie Prawa Karnego i Kryminologii, a następnie od 1995 roku w Zakładzie Prawa Karnego Porównawczego. Kierownikiem tego Zakładu (od 2002 Katedry) został w 1997 roku. W latach 1983 – 1997 był zatrudniony na KUL7. W 1997 roku został sędzią Sądu Apelacyjnego w Lublinie i funkcję tę sprawował aż do śmierci8. Wielokrotnie przebywał na zagranicznych stypendiach i stażach badawczych, wygłaszał wykłady w wielu zagranicznych ośrodkach akademickich oraz był członkiem krajowych i zagranicznych organizacji naukowych9. Jego dorobek badawczy tworzy 9 książek, 97 artykułów, w tym 32 w językach obcych, 28 glos, 65 recenzji. Ponadto napisał 2 skrypty, 2 sprawozdania i 5 ekspertyz sejmowych10. Profesor Wąsek był człowiekiem o wysokiej kulturze osobistej, humanistą o europejskich horyzontach i jednocześnie miłośnikiem rodzinnego Roztocza i Lublina, gdzie wspierał działania Towarzystwa Opieki nad Pamiątkami Kultury Żydowskiej w Lublinie11. Zmarł 24 września 2003 roku12.

Czytaj więcej

Alina Wawrzosek (1924–2008)

Magister farmacji, działaczka społeczna oraz malarka. Działalnością w różnych ośrodkach aptekarskich przyczyniła się do wielu reform lubelskiej farmacji. Jej działania w Towarzystwie Przyjaciół Sztuk Pięknych miały ogromny wpływ na kształtowanie się środowiska artystów-amatorów w Lublinie.

 

Czytaj więcej

Aleksander Gruchalski (1894–1943)

Aleksander GruchalskiArchitekt przedwojennego Lublina. Jego działalność na polu architektury przypadła na lata 1925–1939, a jej efektem było ponad trzydzieści budowli o różnym przeznaczeniu. W Lublinie zaprojektował m.in. kaplicę-kościół na cmentarzu przy ul. Unickiej (1934), kilka willi (np. dr. Krzysztofa Ślaskiego na Dolnym Czechowie, Kamili i Wacława Moritzów przy ul. Podwale) oraz odznaczających się sporymi kubaturami kamienic (przy ul. Skłodowskiej 8, 10, 12, 50, ul. Szopena 19, ul. Godebskiego 13, ul. Jasnej 3).

 

Czytaj więcej

Tomasz Pietrasiewicz (ur. 1955)

Tomasz Pietrasiewicz (ur. 1955)

Twórca i dyrektor Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN” w Lublinie, aktor teatru Grupa Chwilowa i reżyser Teatru NN, autor aranżacji wnętrz Bramy Grodzkiej i działań w przestrzeniach miasta, animator kultury, działacz opozycji w okresie PRL, autor książek. Laureat wielu nagród i wyróżnień.

Absolwent Wydziału Fizyki Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie (1980). Założyciel, a następnie dyrektor Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN”. Reżyser przedstawień Teatru NN, a także Misteriów Pamięci m.in.: „Jedna Ziemia – Dwie Świątynie” (2000), „Dzień Pięciu Modlitw” (2000), mających miejsce w przestrzeniach Lublina. Twórca wystaw w przestrzeni Bramy Grodzkiej oraz wystawy „Elementarz” (2003) mieszczącej się w jednym z baraków byłego obozu koncentracyjnego na Majdanku. Autor trzytomowej monografii książkowej Czechowicz. W poszukiwaniu ukrytego miasta (2006-2008) oraz publikacji: Kręgi Pamięci (2008), Artystyczne i animatorskie działania w przestrzeni miasta związane z Pamięcią (2010), Przewodnik po historii słowa drukowanego w Lublinie (2014), Teatr Pamięci Teatru NN. Lublin 1997-2017 (2017). Laureat licznych nagród i wyróżnień: Nagroda Wielka Honorowa Fundacji Kultury (2001), Nagroda im. Łukasza Hirszowicza (2004), Nagroda im. ks. Stanisława Musiała (2011), Nagroda im. Jerzego Giedroycia (2011), Europejska Nagroda Obywatelska (2013), Nagroda im. Ireny Sendlerowej (2014), Nagroda POLIN (2015), Nagroda HAC Award for Concord (2019).

Czytaj więcej

Józef Czechowicz (1903–1939)

Józef Czechowicz (1903–1939)

Czechowicz urodził się, tworzył i zmarł w Lublinie. O jego tragicznej śmierci przypomina pomnik stojący na placu Czechowicza. Do poety przyległa etykieta twórcy nostalgicznego oraz katastroficznego, tymczasem to również przywódca lubelskiej awangardy i cyganerii. Twórca Poematu o mieście Lublinie to poeta nowoczesny, którego twórczość silnie oddziaływała na następne pokolenia. Dotąd nieznana była jego twórczość dramatyczna, dziennikarska, translatorska, fotograficzna i pedagogiczna. Zapomniano również o Czechowiczu-regionaliście. Przede wszystkim jednak ten niedoceniony mistyfikator, geniusz oraz wizjoner o intrygującym życiorysie miał – pomimo przedwczesnej śmierci – niezwykle bogaty dorobek literacki.

Czytaj więcej